Obwodnica Limanowej: protestujący wzywają władze do spełnienia obietnic wyborczych

Autorzy tzw. wariantu społecznego wyrażają sprzeciw wobec budowy obwodnicy Limanowej w wariancie forsowanym przez GDDKiA. Podkreślają, że planowana inwestycja może przynieść negatywne skutki dla miasta i jego mieszkańców. Wzywają też rządzących Limanową do realizacji obietnic wyborczych.

Trwa procedura wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy obwodnicy Limanowej. W ostatnich tygodniach sprawa znów nabrała rozgłosłu. Temat został poruszony przez posłankę Urszulę Nowogórską podczas sesji Rady Miasta Limanowa, niedawno burmistrz Jolanta Juszkiewicz wydała w tej sprawie oświadczenie, a kilka dni później w magistracie odbyło się spotkanie z kierownictwem małopolskiego oddziału GDDKiA.

Tymczasem autorzy tzw. wariantu społecznego nadal wyrażają sprzeciw wobec kontynuacji działań związanych z planami budowy obwodnicy na terenie miasta, w proponowanym przez GDDKiA wariancie. Jak sami przyznają, do instytucji uczestniczących w postępowaniu skierowali dotąd kilkaset pism w tej sprawie.

Zwracają w nich uwagę m.in. na to, że forsowany przebieg obwodnicy może zwiększyć ruch tranzytowy przez miasto. Ponadto podkreślają, że w analizach dotyczących obwodnicy nie uwzględnia się negatywnego oddziaływania równolegle prowadzonych i jeszcze niedokończonych inwestycji, jak budowa kolei Piekiełko – Nowy Sącz. Protestujący wskazują również m.in. na “ryzyko ekologiczne, niedoszacowanie kosztów budowy na terenach osuwiskowych czy też na wysokie prawdopodobieństwo zakłóceń hydrologicznych”

Nafciaki, Mogielica i szlak papieski w plebiscycie Dwie kolizje na DK 28

Mamy do czynienia z niewiarygodnie kuriozalną sytuacją: za publiczne (czyli nasze) pieniądze forsuje się inwestycję, która zamiast poprawić pogorszy nasz komfort życia, a także obniży atrakcyjność Limanowej jako miejscowości o charakterze turystycznym. Czy nie lepiej jest wyprowadzić jedną trzecią ruchu z miasta poprzez wybudowanie obwodnicy poza granicami Limanowej, np. nawiązując do jeszcze przedwojennych planów jej budowy? Generalnej dyrekcji nie interesuje to, że jakość naszego życia się pogorszy, że Limanowa na tym straci. Oni realizują swoje cele, czyli ułatwienia dla ruchu dalekobieżnego, a to że ruch ten przebiega przez miasto, osiedla mieszkaniowe, ich już zupełnie nie interesuje. Zdumiewającym jest natomiast to, że władze miasta potulnie się na to godzą - czytamy w wiadomości przesłanej redakcji.

Mieszkańcy apelują również do włodarzy miasta o wywiązanie się z obietnic wyborczych i podjęcie działań zmierzających do wytyczenia obwodnicy poza granicami Limanowej. 

Na wniosek mieszkańców sprzeciwających się budowie obwodnicy Limanowej w proponowanym przez GDDKiA wariancie publikujemy treść jednego z pism mieszkańców  przesłanych  w  ramach uwag do raportu o wydanie warunków środowiskowych dla budowy obwodnicy Limanowej w ciągu DK 28:

Burmistrz Miasta Limanowa
ul. Jana Pawła II 9 34-600 Limanowa

Dot. postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą „Budowa obwodnicy Limanowej w ciągu DK 28” (Obwieszczenie Burmistrz z 31.10.2024)

Szanowna Pani Burmistrz,

w związku z obwieszczeniem z 31.10.2024 roku (jw.) informuję, że kategorycznie nie zgadzam się na przebieg obwodnicy przez teren miasta Limanowa. Zwracam uwagę na to, że proponowany przebieg inwestycji nie jest akceptowalny ani z punktu widzenia celu inwestycji (w tym środowiskowego), ani z punktu widzenia społecznego, a także jest obciążony wadami proceduralnymi/ prawnymi).

Aspekt celu budowy obwodnicy

Najpierw chcę wskazać na to, że obecnie artykułowany cel tej inwestycji odbiega od tego, jaki został sformułowany na początku procedury projektowej. Początkowo zdefiniowanym celem budowy obwodnicy miało być wyprowadzenie ruchu tranzytowego z miasta Limanowa. Niestety w złożonym Raporcie ooś (Raport o oddziaływaniu na środowisko) cel ten został zamieniony na „wyprowadzenie ruchu tranzytowego poza centrum miasta Limanowa”. Tak więc pierwotny założony cel nie jest realizowany: ruch tranzytowy pozostaje w mieście – może być tylko inaczej rozlokowany. I tutaj zasadnym jest pytanie o przyczynę takiej zmiany celu budowy obwodnicy? Warto też podkreślić, że zgodnie z rządowym Programem budowy 100 obwodnic „celem jest likwidacja odcinków dróg krajowych przebiegających przez teren zabudowany” (Załącznik do uchwały nr 46/2021 Rady Ministrów z dnia 13 kwietnia 2021 r). Oczywistym jest, że ten cel programu w przypadku obecnie procedowanej obwodnicy Limanowej nie jest realizowany.

Celem inwestycji miało być również „zwiększenie bezpieczeństwa na drogach miasta Limanowa”. W związku z tym pojawia się pytanie, czy prowadzenie kolejnej ruchliwej drogi (i to drogi głównej o ruchu przyśpieszonym (GP), jaką ma być ta obwodnica), przez osiedla mieszkaniowe spowoduje wzrost bezpieczeństwa mieszkańców!? Odpowiedź brzmi „nie” – wręcz przeciwnie - wzrośnie zagrożenie dla mieszkańców! Na jakiej podstawie twierdzi się w Raporcie ooś, że prowadzenie ruchu dalekobieżnego przez miasto zwiększy bezpieczeństwo? Twierdzenie to sugeruje, co jest absurdem, że realizacja ruchu dalekobieżnego/tranzytowego przez miasto jest bezpieczniejsza niż na terenach pozamiejskich. Warto tutaj powołać się na dane zawarte na stronie rządowej dotyczącej programu 100 obwodnic, że do większości wypadków dochodzi na terenie zabudowanym (71,2% ogółu). Stąd „ważne jest wyprowadzenie ruchu tranzytowego poza tereny zurbanizowane” (www.gov.pl), czego w Limanowej się niestety nie robi.

W Streszczeniu do Raportu ooś mowa jest również o zgodności projektowanej obwodnicy z siecią TEN-T. W tym kontekście warto podkreślić, że standardy unijnej sieci TEN-T w odniesieniu do obwodnic zorientowane są na potrzebę minimalizacji wpływu dróg na mieszkańców miast oraz lokalne środowisko, w związku z czym zalecane są obwodnice przebiegające poza miastami i również w odniesieniu do Limanowej to zalecenie należy respektować.

Na stronie 7. Streszczenia do Raportu znajduje się stwierdzenie, że „Planowana inwestycja jest spójna z wymienionymi celami KPZK 2030”. Zwracam uwagę na to, że przywołana Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju (KPZK) została uchylona w 2020 roku, a nowa nie powstała! Co więcej Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju Polskiej Akademii Nauk stwierdza, że „To stan bardzo niekorzystny – może doprowadzić do stosowania krótkookresowych, przyczynkowych działań, wyznaczanych przez interesy doraźne i partyjne. Bez dokumentu krajowego polska przestrzeń nie jest chroniona przed nie zawsze merytorycznie dopracowanymi projektami inwestycyjnymi” (https://pan.pl/w-trosce-o-nasza-wspolna-przestrzen- perspektywa-dlugookresowa) – czyż sytuacja związana z budową obwodnicy Limanowej nie jest tego wyrazistym przykładem?! Ponadto eksperci wyjaśniają, że krajowy dokument dotyczący zagospodarowania przestrzennego „to także naturalna płaszczyzna godzenia celów ochrony klimatu i środowiska z celami rozwoju gospodarczego. Jego brak oznacza narastanie konfliktów społecznych i przyrodniczych w różnych skalach terytorialnych ograniczających przyszłe możliwości rozwojowe kraju” (https://pan.pl/pliki/stanowisko_pzk.pdf)

Aspekt środowiskowy

Zgodnie z oficjalnymi danymi na stronie rządowej ”Istotnym efektem budowy obwodnic jest również redukcja zanieczyszczeń w miastach, gdzie na relatywnie niewielkim obszarze, przy dużym zatłoczeniu, koncentruje się wiele pojazdów emitujących różnego rodzaju zanieczyszczenia. Transport samochodowy jest istotnym źródłem zanieczyszczenia na terenie miast. Ma to znaczący wpływ na zdrowie mieszkańców. Zanieczyszczenia z transportu drogowego przyczyniają się do skrócenia średniej długości życia, a także chorób, szczególnie związanych z układem oddechowym czy krążenia. Poprzez budowę obejść miejscowości następuje także redukcja hałasu na ich terenie. Narażenie na hałas może wywołać zaburzenia snu, a w efekcie pogorszenie się stanu zdrowia mieszkańców. Wpływa też w długiej perspektywie na pogorszenie samopoczucia, wzrost ciśnienia krwi, a także choroby układu krążenia” . W przypadku Limanowej ten cel środowiskowy nie jest realizowany. W naszym mieście zanieczyszczenia powietrza często osiągają poziomy alarmujące, dłużej się utrzymujące ze względu na ukształtowanie terenu (miasto leży w kotlinie). Niestety budowa kolejnej drogi przebiegającej przez miasto zamiast poprawić pogorszy naszą sytuację w tym zakresie. Oprócz zanieczyszczeń spalinami i innymi substancjami związanymi z transportem, dojdzie zwiększony hałas pochodzący nie tylko z obwodnicy położonej na zboczu wzgórza nad miastem, co ułatwi rozprzestrzenianie się hałasu, ale również hałas pochodzący z obecnie nie występującego, ale rozwijanego ruchu kolejowego, który nie został uwzględniony w Raporcie. Już obecnie poziom hałasu np. na ulicy Krakowskiej jest wysoce obciążający mieszkańców, z perspektywą jego zwiększenia w związku z procedowanym przebiegiem obwodnicy, a konsekwencją będzie zaostrzenie negatywnego oddziaływania na ludzi. W takiej sytuacji wnioski o odszkodowania za przekroczenie norm hałasu i utratę zdrowia będą w pełni uzasadnione.

Kolejnym skutkiem takiej inwestycji będzie fragmentaryzacja i gettoizacja tkanki społecznej na znacznym obszarze miasta, na co zdecydowanie się nie godzę.

Zdumienie budzi również to, że forsuje się przebieg ruchliwej drogi w miejscu występowania takiego bogactwa ściśle chronionych gatunków flory i fauny – w tym również niewymienionego w raporcie myszołowa włochatego, bociana czarnego czy dużej ilości ważek.

Reasumując, zgodnie z danymi zawartymi na rządowej stronie www.gov.pl dotyczącej programu budowy 100 obwodnic celem tego programu jest: - wyprowadzenie ruchu poza tereny zurbanizowane - poprawa bezpieczeństwa - redukcja zanieczyszczeń.

W przypadku procedowanej obwodnicy Limanowej żaden z tych celów nie jest realizowany, co uwzględniając również dyrektywy UE w tym zakresie może stanowić podstawę zakwestionowania prawidłowości dysponowania środkami finansowymi (w tym środkami UE).

Aspekt proceduralny

Poza tym, że rzeczona inwestycja nie realizuje celu budowy obwodnicy zawiera także wady proceduralne, polegające m.in. na tym, że: - nie przeprowadzono właściwych konsultacji społecznych - nie zachowana została zasada braku konfliktu interesów prywatnych i publicznych (na szczeblu decyzyjnym) - bazuje na nieprawdziwej informacji podanej przez poprzednie władze miasta, według której mieszkańcy akceptują wszystkie warianty przebiegu obwodnicy przebiegającej przez miasto - bazuje na nieprawdziwej informacji dotyczącej ilości głosów przeciwnych wobec poszczególnych wersji obwodnicy przebiegającej przez miasto. Podkreślam, że wielokrotnie więcej (ponad półtora tysiąca) jest głosów przeciwnych każdej z tych wersji! Głosy te jednak są konsekwentnie ignorowane, co oznacza niespełnienie wymogu akceptacji społecznej procedowanej inwestycji.

Aspekt społeczny

Społeczeństwo Limanowej od szeregu lat oczekuje poprawy sytuacji w zakresie ruchu drogowego, który obecnie jest dla nas bardzo uciążliwy. Dlatego oczekujemy obwodnicy z prawdziwego zdarzenia, to jest takiej, która wyprowadza ruch poza miasto. Oczekiwania te były wielokrotnie artykułowane. Przypominam o tym, że ponad półtora tysiąca mieszkańców podpisało się pod protestem przeciwko budowie obwodnicy na terenie miasta i wnioskiem o jej wytyczenie na terenach pozamiejskich. Swoją wolę mieszkańcy wyrazili również podczas ostatnich wyborów samorządowych, w których wybrali Panią jako osobę, która optowała za zaprojektowaniem przebiegu obwodnicy poza miastem. Ich głosy zadecydowały o wyniku wyborów. Otrzymała Pani większość głosów, co oznacza, że większość wyborców życzy sobie obwodnicy poza miastem.

W związku z tym oczekuję spełnienia obietnic wyborczych i podjęcia działań zorientowanych na wytyczenie obwodnicy poza Limanową. Inna decyzja sugeruje uleganie partykularnym interesom. Zwracam również uwagę na to, że budowa obwodnicy przez teren miasta jest wbrew interesowi mieszkańców i miasta, gdyż jest sprzeczna z ideą rozwoju Limanowej jako miejscowości o charakterze turystycznym. Mieszkańcy i miasto na tak wytyczonej obwodnicy nic nie zyskują – wręcz przeciwnie, nasza sytuacja ulegnie pogorszeniu.

Reasumując, procedowana obwodnica nie spełnia kryterium celu jej budowy, zawiera wady proceduralne, nie uwzględnia interesu społecznego, pociąga za sobą zwiększenie obciążenia środowiska. Za kuriozalną można uznać sytuację, w której inwestycja zamiast poprawić pogarsza sytuację miasta i jego mieszkańców (m.in. prognozy wskazują, że łączna ilość pojazdów przejeżdżających przez miasto się zwiększy! (źródło: dokumenty dotyczące procedowanej obwodnicy; wypowiedź przedstawiciela GDDKiA wyrażona na spotkaniu z mieszkańcami w maju 2023). W związku z tym lepiej jest dla nas, by z takiej inwestycji zrezygnować, za czym optuję.

Do wiadomości:
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Krakowie, ul. Mogilska 25; 31542 Kraków
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, ul. Marszałka Piłsudskiego 22; 31-109 Kraków
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Limanowej, ul. Matki Boskiej Bolesnej 16b; 34-600 Limanowa