Wybitny pisarz o dramatycznym życiu

Na łamach portalu Limanowa.in staramy się przypomnieć sylwetki patronów limanowskich ulic - głównie tych, którzy byli związani z naszym regionem. Nazwiska znanych w Polsce zasłużonych ważnych postaci historycznych są powszechnie znane. Dzisiaj ulica Wałdysława Orkana…

Władysław Orkan: wybitny pisarz o dramatycznym życiu

Władysław Orkan to postać, której życie i twórczość na stałe związane są z miejscowością Poręba Wielka (gmina Niedźwiedź) oraz okolicami. Choć jego twórczość i dorobek literacki przeszły do historii, to mieszkańcy tych terenów do dzisiaj chętnie wspominają i opowiadają o ulubionych miejscach związanych z tym znanym pisarzem.

Początki życia Orkana nie były łatwe. Urodził się jako Franciszek Ksawery Smaciarz, a od 1898 roku przyjął nazwisko Smreczyński, zmieniając je wraz z matką i rodzeństwem. Wcześnie zetknął się z trudnościami, jednak jego niepodległościowy charakter szybko dał o sobie znać. Jego buntownicza dusza przyjęła pseudonim Orkan, który stał się symbolem jego indywidualności.

Kolejny akt wandalizmu Spoczęli na leśnej polanie. Ofiary zbrodni po 84 latach doczekały się pomnika (ZDJĘCIA, WIDEO)

Orkan osiągnął edukację w trudnych warunkach, ukończył szkołę elementarną w Szczyrzycu oraz krakowskie Gimnazjum. Często widywał się z matką, która raz w miesiącu dostarczała mu jedzenie do Krakowa. Pragnienie niepodległości i patriotyzmu silnie wpłynęło na jego twórczość, tworząc solidne fundamenty jego literackiego dziedzictwa.

Jego życie osobiste także było pełne dramatycznych wydarzeń. Poślubił Marię Zwierzyńską, a ich związek przyniósł na świat córkę Zosię. Niestety, rodzinną tragedią był zgon żony, pozostawiając młodego ojca samego wychowywać trzyletnią córkę. Po śmierci Marii, Orkan znalazł wsparcie w postaci drugiej żony, Bronisławy Folejewskiej.

Okres międzywojenny był dla Orkana czasem twórczej rozkwitającej. Jego popularność rosła, a utwory zdobywały uznanie czytelników. Niestety, jego życie było pełne tragedii - zmarł 14 maja 1930 roku w Krakowie, podczas wizyty u umierającej córki Zosi. Ta tragiczna śmierć zastała także Zosię, która zmarła dwa tygodnie później, nie dowiedziawszy się o odejściu ojca.

Władysław Orkan znalazł wieczny spoczynek na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem, a pociąg, który przewoził jego ciało, zatrzymywał się na każdej stacji, oddając hołd wybitnemu pisarzowi.

W Porębie Wielkiej liczne miejsca przypominają o Władysławie Orkanie. Jego dom, znany jako Orkanówka, jest celem turystycznym. Wzgórze Pustka oraz polana Łąki to miejsca, które często odwiedzał, szukając inspiracji i czerpiąc z piękna okolicznej natury. W trosce o dziedzictwo pisarza, od lat organizowana jest Majówka na Orkanówce, gromadząca mieszkańców i gości, których łączy miłość do literatury i kultury.

W Limanowej oprócz ulicy noszącej jego imię, I Liceum Ogólnokształcące za patrona ma znanego pisarza z Poręby Wielkiej.

Zobacz również:

• Ks. Józef Joniec 
• Józef Marek
• Maksymilian Marszałkowicz
• Achacy Przyłęcki
• Stanisław Małachowski
• Leopold Węgrzynowicz
• Bp Piotr Longin Bednarczyk 
• Józef Bek 
• Tytus Czyżewski 
• Wilhelm Tabor 
• Władysław Dunarowski 
• Sebastian Flizak
• Ks. Kazimierz Łazarski 
• Franciszek Bujak
• Władysław Gębik
• Michał Dudek
• Władysław Orkan

fot. domena publiczna