Rusza nabór na kursy baców i juhasów – w zawodzie przybywa kobiet

Rusza nabór na kursy baców i juhasów w Małopolsce. Coraz więcej kobiet interesuje się tym tradycyjnym zawodem, który pozwala zdobyć państwowe kwalifikacje i praktyczne umiejętności przy wypasie owiec oraz produkcji regionalnych serów.

Obecnie w Polsce jest 12 baców z tytułem mistrzowskim, w tym dwie kobiety, 163 baców czeladników, w tym siedem kobiet, jeden mistrz juhaski oraz 91 juhasów-czeladników, w tym 11 pań.

Rekrutacja potrwa od 16 do 27 lutego. Kursy są organizowane przez Małopolskie Centrum Kształcenia Zawodowego przy Małopolskiej Szkole Gościnności w Myślenicach już od 2017 r. Przygotowano 40 miejsc, a podział na poszczególne stopnie – bacę mistrza, bacę czeladnika i juhasa czeladnika – będzie zależał od liczby zgłoszeń.

– Zainteresowanie jest bardzo duże, dzwonią do nas ludzie z całej Polski. Są wśród nich osoby kontynuujące rodzinne tradycje, jak i ci spoza branży, którzy chcieliby zamienić biuro na górskie hale – powiedziała PAP Sabina Cygan, koordynatorka projektu. – To jednak nie kurs dla nowicjuszy, wymagane jest co najmniej trzyletnie doświadczenie w zawodzie juhasa lub bacy. Szkolenia podnoszą kwalifikacje, a nie uczą od podstaw.

Odeszli w ostatnich dniach… Sesja z odznaczeniami - na żywo

Zajęcia teoretyczne będą odbywać się weekendowo w Zespole Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Nowym Targu. Kurs dla baców obejmuje wykłady i zajęcia praktyczne w wybranej bacówce. Kandydaci na juhasów przejdą 150-godzinny staż w kilku bacówkach na Podhalu i w okolicach od 1 czerwca do 31 sierpnia. Będą uczyć się m.in. opieki nad stadem, dojenia owiec i wyrobu oscypków. – To ciężka, fizyczna praca, a największym wyzwaniem bywa zmęczenie – przyznaje koordynatorka.

Zdecydowana większość uczestników to mężczyźni, ale rok 2025 pokazał, że kobiety coraz chętniej startują w kursach. W ubiegłym roku egzamin zdało siedem pań, w tym jedna uzyskała tytuł bacy mistrza.

Kursy są bezpłatne i finansowane ze środków Województwa Małopolskiego. Kończą się państwowym egzaminem, przeprowadzanym przez Izbę Rzemieślniczą w Katowicach. Egzaminy składają się z części praktycznej – samodzielnego wykonania zadań – oraz teoretycznej – pisemnej i ustnej, obejmującej m.in. przepisy BHP, prawo pracy, rachunkowość zawodową, technologię, materiałoznawstwo i maszynoznawstwo.

Zawody baca i juhas zostały wpisane na ministerialną listę zawodów w 2010 r. Bacowanie, czyli praktyka kulturowego wypasu owiec, znajduje się z kolei na Krajowej Liście Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego od 2022 r.(PAP)