RPO chce wyjaśnień. W kraju pikiety - żądają uwolnienia ks. Olszewskiego

Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Wojciech Brzozowski skierował pisma do szefa ABW i komendanta stołecznej Policji w sprawie zarzutów dotyczących niewłaściwego traktowania pochodzącego z Laskowej ks. Michała Olszewskiego podczas jego zatrzymania. W wielu miejscach w kraju organizowane są manifestacje i pikiety, których uczestnicy żądają uwolnienia kapłana z Limanowszczyzny.

Ks. Michał Olszewski to pochodzący z Laskowej sercanin, twórca fundacji Profeto.pl, która była beneficjentem Funduszu Sprawiedliwości. Za dotację opiewającą na blisko 100 mln zł fundacja rozpoczęła budowę ośrodka “Archipelag”  dla osób pokrzywdzonych przestępstwem. Po zmianie władzy w Polsce kierownictwo resortu sprawiedliwości dokonało analizy wyników konkursu i zdecydowało o wstrzymaniu finansowania niektórych projektów, w tym przedsięwzięcia fundacji Profeto.pl. Ks. Olszewski został zatrzymany przez ABW, a następnie aresztowany. Niedawno sąd zdecydował o przedłużeniu tymczasowego aresztowania wobec kapłana z Limanowszczyzny.   

Sytuacją aresztowanego księdza żyją w ostatnich tygodniach wszystkie duże media. Przekłada się to na ogólnopolskie zainteresowanie losem duchownego - w wielu miejscach w kraju organizowane są manifestacje i pikiety, których uczestnicy żądają uwolnienia kapłana. W wyjeździe do Warszawy na tego typu wydarzenie w tym tygodniu wzięła udział grupa mieszkańców Limanowszczyzny. 

Niedawno zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Wojciech Brzozowski skierował pisma do szefa ABW i komendanta stołecznej Policji w sprawie przedstawianych zarzutów dotyczących niewłaściwego traktowania ks. Michała Olszewskiego. W komunikacie prasowym biuro RPO wskazuje, że według doniesień medialnych, podczas zatrzymania ks. Michała Olszewskiego przez funkcjonariuszy policji oraz ABW mogło dojść do naruszenia jego praw. Zarówno w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych (PDoZ) oraz w trakcie czynności procesowych, kapłan miał był traktowany w sposób “zagrażający jego prywatności i bezpieczeństwu osobistemu”.

Zarzuty sugerują, że w PDoZ zatrzymany nie został poinformowany o przysługujących mu prawach, nie miał dostępu do regulaminu, nie otrzymał posiłków, a wodę podano mu tylko raz, za pomocą używanej plastikowej butelki. Ponadto miał być pozbawiony dostępu do urządzeń sanitarnych oraz dostać jedynie dwa brudne koce bez materaca i poduszki. Przeszukanie miało być dokonane z naruszeniem przepisów.

Podczas czynności procesowych przeprowadzanych przez ABW ks. Michał Olszewski miał pozostawać w kajdankach, nawet podczas korzystania z toalety. Do naruszeń miało dojść także podczas transportu zatrzymanego do Warszawy, gdzie na stacji benzynowej ksiądz korzystał z toalety w kajdankach, przy otwartych drzwiach i w obecności funkcjonariuszy. Funkcjonariusze mieli również nie reagować na robienie zdjęć przez osoby postronne.

Wojciech Brzozowski prosi komendanta stołecznej policji Dariusza Walichnowskiego oraz szefa ABW Rafała Syryski o zbadanie sprawy i przekazanie wyników analizy do Rzecznika Praw Obywatelskich. W piśmie do komendanta policji Brzozowski prosi także o udostępnienie dokumentacji związanej z pobytem ks. Michała O. w PDoZ oraz nagrań monitoringu, o ile zostały zabezpieczone.

Okoliczności sprawy mogą wskazywać na naruszenie praw zatrzymanego, w tym jego prawa do prywatności, oraz do naruszenia jego bezpieczeństwa osobistego. W związku z tym zastępca RPO Wojciech Brzozowski zwrócił się do komendanta stołecznego policji Dariusza Walichnowskiego oraz szefa ABW Rafała Syryski o zbadanie okoliczności sprawy oraz poinformowanie rzecznika o ich ustaleniach i zajętych stanowiskach. Wojciech Brzozowski prosi ponadto komendanta policji o udostępnienie dokumentacji związanej z pobytem osoby zatrzymanej w PDoZ oraz nagrań monitoringu, o ile zostały one zabezpieczone - czytamy na stronie RPO. 

Więcej informacji o warunkach, w jakich przebywa ks. Michał Olszewski, można przeczytać w naszym ostatnim wywiadzie: Obrońca ks. Michała o politycznym tle sprawy i warunkach aresztu. 

Przypomnijmy, że interwencja RPO to pokłosie publikacji odręcznie napisanego listu, którego treść pojawiła się w wielu innych mediach. Zawarto w nim opis doświadczeń pochodzącego z Laskowej ks. Michała Olszewskiego, który w marcu został zatrzymany w związku ze śledztwem dotyczącym Funduszu Sprawiedliwości. Choć narracja listu sugeruje, że są to słowa twórcy fundacji Profeto.pl, to według obrony nie został napisany ani wysłany przez kapłana. List mieli napisać bliscy aresztowanego księdza na podstawie jego relacji, przekazanych podczas widzeń. 

Zawieziono mnie na “dołek”. Od 6 rano, przez cały dzień (nawet przy czynnościach fizjologicznych) byłem skuty. Ani na chwilę nie zdjęto mi kajdanek. Usłyszałem, że o tej porze nie ma ani kolacji, ani wody. Ubłagałem pół butelki wody z kranu, przyniesionej w butelce, która stała w celi. Rano, kiedy prosiłem, by zaprowadzono mnie do WC, usłyszałem: “Lej do niej” - napisano w liście. 

W sprawie wypowiadają się przedstawiciele obu stron politycznego sporu. Rządząca koalicja, w tym jej lider Donald Tusk, uznaje zarzuty o niewłaściwe traktowanie osadzonego za absurdalne; z kolei środowiska prawicowe mówią o torturach i aktach bandytyzmu, zapowiadając poinformowanie o tej sytuacji instytucji międzynarodowych. 

Premier Donald Tusk odniósł się do zarzutów księdza Olszewskiego podczas konferencji prasowej, określając je jako “absurdalne”. Wskazał, że sprawa została skierowana do Prokuratora Generalnego w celu zbadania działań służby więziennej wobec aresztowanego.

To jest absurd, nie chce mi się tego komentować. Konkretne działania służby więziennej wobec aresztowanego są badane na moją prośbę przez prokuratora generalnego. Zostanie wyjaśnione, czy jest traktowany w sposób uwłaczający jego godności. Ten list nie daje podstaw, aby formułować absurdalne zarzuty o torturach - powiedział Donald Tusk.

Do sprawy nawiązał też prezes PiS Jarosław Kaczyński, który potępił działania wobec księdza Olszewskiego, nazywając je "torturami" oraz "aktem bandytyzmu". Podkreślił, że stosowanie takich metod jest niedopuszczalne i sprzeczne z Konstytucją oraz aktami międzynarodowymi.

Mimo, że bardzo krytycznie oceniamy obóz polityczny Donalda Tuska, nie spodziewaliśmy się, że będą stosowane tortury wobec księdza Michała Olszewskiego, człowieka, który przebywa w tej chwili w tymczasowym areszcie. To jest absolutnie niedopuszczalne dla każdego normalnego człowieka, ale to jest zakazane także w Konstytucji, w aktach międzynarodowych. To akty bandytyzmu, zwykłego bandytyzmu, który powinien być ukarany najsurowiej jak można. Władza próbuje się uchylić od tego, mówiąc o sprawdzeniu tych spraw w służbie więziennej. Otóż, to nie służba więzienna była odpowiedzialna za te działania, ale to odpowiedzialne było ABW - mówił prezes PiS.