Z kart historii gminy

Dziś gmina Limanowa świętuje jubileusz 30-lecia istnienia. Przypominamy historię samorządu oraz kalendarium rozdziału miasta i gminy Limanowa.

• Historia gminy Limanowa

Do 1772 r. 
Obszar obecnej Gminy Limanowa należał do I Rzeczypospolitej. Po I rozbiorze Polski został włączony w skład państwa austriackiego przynależąc do Galicji. 
1866 r.
W Galicji zaczęła obowiązywać ustawa gminna. Na obszarze współczesnej Gminy Limanowa, w ramach Powiatu Limanowskiego, funkcjonowało 17 gmin wiejskich. 
1918 r.
Polska odzyskała niepodległość. 
1920 r.
Dawną prowincję austriacką Galicję podzielono na województwa, w tym krakowskie z Powiatem Limanowskim. W dalszym ciągu na obszarze obecnej Gminy Limanowa, w ramach Powiatu Limanowskiego, funkcjonowały gminy wiejskie według podziału z 1866 r. 
1934 r.
Powołano Gminę Limanowa w ramach Powiatu Limanowskiego na mocy ustawy gminnej „O częściowej zmianie ustroju samorządu terytorialnego” z 23 marca 1933 r. 
1950 r. 
Zlikwidowano samorząd Gminy, na mocy ustawy „O terenowych organach jednolitej władzy państwowej” z 20 marca 1950 r. 
1954 r.
Wprowadzono nowy ustrój gromadzki. Na terenie obecnej Gminy Limanowa, w latach 1954-1972, funkcjonowało 10 gromad: Rybie Nowe, Rupniów, Limanowa, Młynne, Mordarka, Stara Wieś, Pisarzowa, Siekierczyna, Męcina, Wysokie. 
1973 r.
Na mocy nowej reformy administracyjnej powołano Gminę Limanowa, w skład której weszło 10 sołectw: Kanina, Kłodne, Lipowe, Męcina, Mordarka, Pisarzowa, Siekierczyna, Stara Wieś, Wysokie. 
1976 r.
Do Gminy Limanowa przyłączono funkcjonującą oddzielnie Gminę Łososina Górna z sołectwami: Bałażówka, Kisielówka, Koszary, Łososina Górna, Makowica, Młynne, Nowe Rybie, Pasierbiec, Rupniów, Sowliny, Stare Rybie, Walowa Góra. 
1990 r.
Odrodzenie samorządu terytorialnego w Polsce i pierwsze wolne wybory samorządowe. Utworzono jednostkę samorządu terytorialnego: Miasto i Gminę Limanowa. 
1992 r.
W miejsce jednostki samorządu terytorialnego Miasta - Gminy Limanowa, na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów Jana Krzysztofa Bieleckiego z dnia 26 września 1991 r., jako dwa odrębne samorządy powstały: Miasto Limanowa i Gmina Limanowa. 

Od 1992 r. Gmina Limanowa funkcjonuje jako samodzielny samorząd z kodem terytorialnym 1207072 i siedzibą w Limanowej przy ulicy Matki Boskiej Bolesnej. W skład Gminy wchodzą następujące miejscowości: Bałażówka, Kanina, Kisielówka, Kłodne, Koszary, Lipowe, Łososina Górna, Makowica, Męcina, Młynne, Mordarka, Nowe Rybie, Pasierbiec, Pisarzowa, Rupniów, Siekierczyna, Sowliny, Stare Rybie, Stara Wieś, Walowa Góra, Wysokie. 

• Rozdział miasta i gminy 

1 stycznia 1992 r. 
W miejsce jednostki samorządu terytorialnego Miasta – Gminy Limanowa, na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów Jana Krzysztofa Bieleckiego z dnia 26 września 1991 r., jako dwa odrębne samorządy powstały: Miasto Limanowa i Gmina Limanowa. W lutym 1992 r. przeprowadzono wybory uzupełniające do obu Rad. Na pierwszej Sesji Rady Gminy dokonano wyboru Przewodniczącego, którym został Józef Oleksy. Na Wójta Gminy Limanowa radni wybrali natomiast Bronisława Dutkę. Wybrano również pięcioosobowy Zarząd Gminy. Bronisław Dutka pozostał na stanowisku do 2001 r., do czasu kiedy został wybrany posłem na Sejm RP. 

26 lutego 1992 r.
Odbyła się I Sesja Rady Gminy Limanowa, na której dokonano wyboru Przewodniczącego Rady Gminy – został nim Józef Oleksy z Męciny. Wójtem Gminy wybrany został Bronisław Dutka z Pisarzowej, na Zastępcę Wójta Gminy powołano Władysława Pazdana. Członkami Zarządu Gminy zostali wybrani: Danuta Bulanda, Czesław Kaim, Bronisława Matląg, Józefa Setlak, Eugeniusz Wojak. Na Sekretarza Urzędu Gminy powołany został Stanisław Odziomek, a na Skarbnika Gminy – Ewa Król. 

5 marca 1992 r. 
Spisano tymczasowe porozumienie pomiędzy Zarządem Gminy a Zarządem Miasta w sprawie podziału pomieszczeń budynku Urzędu Miasta i Gminy przy ul. Matki Boskiej Bolesnej 18. Ustalono, że siedziba Urzędu Gminy będzie w skrzydle A, a Urzędu Miasta w skrzydle B. Ustalono również, że rozliczenie finansowe budżetu miasta i gminy nastąpi na dzień 31 marca 1992 r., a samodzielną działalność finansową Zarządy rozpoczną od 1 kwietnia 1992 r. 

11 marca 1992 r.
Odbyła się II Sesja Rady Gminy na której uchwalono Statut Gminy oraz Regulamin Organizacyjny Urzędu Gminy. 

31 marca 1992 r. 
Rada Gminy podjęła uchwałę o przejęciu w gestię samorządu szkół podstawowych z terenu Gminy od stycznia 1993 r. 

13 sierpnia 1992 r. 
Spisano porozumienie pomiędzy Samorządem Gminy a Samorządem Miasta, na mocy którego ustalono, że część A budynku Urzędu Gminy wraz z terenem oraz działką położoną naprzeciw Urzędu Gminy przekazane zostaną na własność Gminy Limanowa. Gmina Limanowa stała się właścicielem mienia ruchomego i nieruchomego na terenie Gminy, a Miasto na terenie miasta. 

24 sierpnia 1992 r. 
Rada Gminy zaakceptowała zawarte z Miastem porozumienie o utworzeniu Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. 

19 kwietnia 1993 r. 
Utworzono Bibliotekę Gminną w Limanowej z siedzibą w Starej Wsi. 

Pierwszym Wójtem był Bronisław Dutka, do roku 2001, kiedy został wybrany posłem na Sejm RP. Kolejnym wójtem Gminy Limanowa był Władysław Pazdan. Stanowisko to piastował w latach 2001 - 2018. W 2018 roku Wójtem Gminy, wybranym w bezpośrednich wyborach samorządowych został Jan Skrzekut, który pełni tę funkcję do dziś. W przeciągu 30 lat w samorządzie gminy pracowało pięciu wicewójtów (Władysław Pazdan, Jacenty Musiał, Franciszek Bieda, Marian Mąka, Wojciech Pazdan), dwóch przewodniczących Rady Gminy (Józef Oleksy i Stanisław Młyński) oraz dwóch sekretarzy (Stanisław Odziomek i Marek Ziaja) i dwóch skarbników (Ewa Król i Marcin Matras). 

(Źródło/fot.: UG Limanowa)