Rankingowa porażka

Zapraszamy do przeczytania najnowszego felietonu, którego autorem jest PAPA.

W rankingu gmin Małopolski Limanowa, stolica powiatu, 15 – tysięczne miasto zostało wyprzedzone przez o połowę mniejszą Mszanę Dolna. Nic się nie stało, choć przyznam, że wydawało mi się, iż przewaga wynikająca z faktu posiadania na swoim terenie siedziby 3 urzędów jednostek samorządu terytorialnego (Urząd Miasta, Urząd Gminy, Starostwo) szpitala, wielu szkół ponadpodstawowych powinna zrobić swoje.

A jednak nie. Zdarza się. W końcu Polska też wygrała w piłkę nożną z Niemcami i zremisowała z Anglią. Przy okazji informacji o wyniku tego starcia Dawida z Goliatem rzuciłem okiem na kryteria, które decydowały o końcowym wyniku. Oceny cząstkowe są o tyle ciekawe, że prezentują pozycję danego samorządu na tle pozostałych w województwie. Daje to obraz gdzie w danych kategoriach jesteśmy jako społeczeństwo czy to Limanowej, czy Mszany Dolnej. 

Zacznijmy od zaskoczeń. W kategorii oświata twórcy rankingu porównali średni wynik egzaminu ósmoklasisty z matematyki w szkołach podstawowych dla dzieci i młodzieży w 2024 r. Limanowa w odniesieniu do tego kryterium zajęła 125 miejsce, Mszana zaś 45. Biorąc pod uwagę, że ocenianych było 179 samorządów to wynik limanowskich szkół chwały nie przynosi. Szczerze się zastanawiam skąd tak słaby wynik, bo zawsze uważałem, że poziom limanowskich podstawówek jest na tle nie tylko województwa ale i kraju bardzo wysoki. Warto byłoby pokusić się o jakąś głębszą analizę w tym temacie, bo szkoda byłoby gdyby dzieci w Limanowej już po pierwszym poziomie edukacji tak słabo się prezentowały na tle rówieśników. 

W kryterium wydatków na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego na 1 mieszkańca (bez wydatków inwestycyjnych) Limanowa uplasowała się na 7, a Mszana Dolna na 36 miejscu. Zobaczymy co będzie za rok, bo nowe, budowane przez lata centrum kultury w Mszanie Dolnej rozwija skrzydła. Trzeba jednak przyznać, że wydarzeń kulturalnych w obu miastach nie brakuje, a niektóre z nich, jak choćby Limanowska Słaza, cieszą się już uznaniem ogólnopolskim, o czym świadczą zdobywane nagrody i przyznawane dofinansowania. 

Jest coś w czym Limanowa jest najlepsza spośród wszystkich porównywanych gmin. Ma, mianowicie, najwyższą liczbę miejsc w żłobkach (łącznie z klubami dziecięcymi) na 1000 dzieci w wieku do 3 lat w 2024 r. Spora w tym zasługa Pana Biedy, który pozyskał środki i wybudował żłobek w Łososinie Górnej ale i podmiotów prywatnych prowadzących niepubliczne placówki – w tym akurat fakt, iż Limanowa jest centrum administracyjnym pomaga, bo pewnie wiele mam z okolicznych miejscowości przywozi swoje pociechy do żłobków, dojeżdżając do pracy. Mszana Dolna ma w tym rankingu pozycję 30, więc także jest „w czubie” tej stawki. Za tym idzie następna statystyka: Dzieci w wieku 3–5 lat objęte wychowaniem przedszkolnym na 1000 dzieci w danej grupie wieku w 2024 r. I tu, zaskoczenie, Mszana Dolna ma 2, a Limanowa 3 miejsce. Czyżby tradycyjna instytucja babci opiekującej się dziećmi zamiast pani przedszkolanki odchodziła do lamusa?

Udział środków przekazanych organizacjom pozarządowym i innym podmiotom prowadzącym działalność pożytku publicznego w wydatkach bieżących budżetów gmin w 2024 r.- i tu jest słabo i w jednym i drugim mieście. Limanowa – 161, Mszana – 175 miejsce. Być może świadczy to także o słabości nie tyle samorządów co organizacji pozarządowych. Jest się jednak czemu przyjrzeć, bo aktywizacji społeczna zawsze przekłada się na lepsze funkcjonowanie wspólnoty lokalnej. Chyba, że chodzi o niechęć do wsparcia przez władze inicjatyw innych, niż te, które pochodzą od samej władzy – wtedy taki wynik to symptom omnipotencji i wiary, że etatowi urzędnicy są lepsi niż aktywiści obywatelscy. 

Jeśli idzie o udział odpadów zebranych selektywnie w całości zebranych odpadach komunalnych ogółem w 2024 r. Mszana ma 74, a Limanowa 134 miejsce. Zwłaszcza jeśli idzie o Limanową może to skutkować w przyszłości problemem ze spełnieniem wymogów co do zmniejszania ilości odpadów mieszanych (segregacja się kłania, Panowie Szlachta). 

Statystyka to przewrotna nauka. Odpowiedzi, które udziela, trzeba nieraz przefiltrować. Dobrze jednak czasem się jej przyjrzeć – żeby jak w lustrze, zobaczyć czy nasze wyobrażenia o sobie odpowiadają rzeczywistości.