ObowiÄ…zkowe szczepienie - lekarz weterynarii przypomina

Powiatowy Lekarz Weterynarii w Limanowej przypomina o obowiązku szczepienia psów przeciwko wściekliźnie.

- Posiadacze psów sÄ… obowiÄ…zani zaszczepić psy przeciwko wÅ›ciekliźnie w terminie 30 dni od ukoÅ„czenia przez psa 3 miesiÄ…ca życia, a nastÄ™pnie nie rzadziej niż co 12 miesiÄ™cy od dnia ostatniego szczepienia - informuje Aneta Kawula, Powiatowy Lekarz Weterynarii w Limanowej. 

Za brak aktualnego szczepienia psów przeciwko wÅ›ciekliźnie, zgodnie z art. 85 ust. 1a ustawy o ochronie zdrowia zwierzÄ…t oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierzÄ…t: „Kto uchyla siÄ™ od obowiÄ…zku ochronnego szczepienia psów przeciwko wÅ›ciekliźnie, a w przypadku wprowadzenia obowiÄ…zku szczepienia kotów przeciwko wÅ›ciekliźnie - od tego obowiÄ…zku - podlega karze grzywny. 

- W zwiÄ…zku z powyższym, w przypadku stwierdzenia iż posiadacz psów nie poddaÅ‚ zwierzÄ…t obowiÄ…zkowemu szczepieniu przeciwko wÅ›ciekliźnie zostanie ukarany mandatem karnym w wysokoÅ›ci do 500 zÅ‚ - informuje Aneta Kawula. 

Wścieklizna
Choroba ta jest jedną z najdłużej znanych i najgroźniejszych chorób odzwierzęcych. Wścieklizna jest wirusową chorobą zakaźną dotykającą centralnego układu nerwowego, na którą wrażliwe są wszystkie gatunki ssaków, w tym ludzie. Okres inkubacji choroby wynosi od kilku dni do kilku miesięcy. Wirus wścieklizny jest wrażliwy na wysoką temperaturę i światło słoneczne, ale jednocześnie jest wysoce odporny na niskie temperatury.

Wirus wścieklizny przenosi się głównie poprzez kontakt śliny zakażonego zwierzęcia z uszkodzoną skórą lub błoną śluzową (pogryzienie). Zakażenie możliwe jest również m.in. drogą aerogenną, dospojówkową lub poprzez transplantację narządów. W Polsce rezerwuarem wścieklizny jest lis rudy.

Co zrobić w przypadku ugryzienia człowieka przez dzikie lub domowe zwierzę?
Ważne jest aby jak najszybciej dokładnie przemyć wodą i mydłem ranę lub powierzchnię narażoną na kontakt ze zwierzęciem i skontaktować się z lekarzem medycyny.

Każde ugryzienie człowieka przez dzikie zwierzę lub wzbudzające podejrzenie pogryzienie przez zwierzę domowe wymaga dokładnego sprawdzenia. Zdarzenie powinno zostać zgłoszone powiatowemu lekarzowi weterynarii.

Objawy wścieklizny
Okres inkubacji choroby (czyli okres od momentu zakażenia do wystąpienia objawów klinicznych) jest różny i zależy m.in. od ilości wprowadzonego do organizmu wirusa, jego zjadliwości, wrót zakażenia (miejsca zranienia), charakteru (rozległości) ran oraz gatunku i wieku wrażliwego zwierzęcia. Przyjmuje się, że okres inkubacji u zwierząt trwa od kilku dni do ponad 7 lat, przy czym przeważnie wynosi:
- u maÅ‚ych zwierzÄ…t (pies, kot, owca, koza, Å›winia) - od kilku do 90 dni;
- u dużych zwierzÄ…t (bydÅ‚o, koniowate) - od kilku do 180 dni.

Choroba może mieć postać cichą lub szałową, a jej objawy są różne i zależą od gatunku zwierzęcia:
- psy - wystÄ™puje niepokój, nadmierna pobudliwość, włóczÄ™gostwo, spożywanie niejadalnych przedmiotów, wzmożony popÄ™d pÅ‚ciowy, agresja, ochrypÅ‚e szczekanie, Å›linotok, opadanie żuchwy z wypadaniem jÄ™zyka, zez, niedowÅ‚ady koÅ„czyn i inne porażenia;
- koty - odnotowuje siÄ™ podobne objawy jak u psów, przy czym zwierzÄ™ta chowajÄ… siÄ™, uciekajÄ…, nieustannie miauczÄ…, zachowujÄ… siÄ™ agresywnie, a Å›mierć poprzedzona jest zwykle porażeniem koÅ„czyn;
- bydÅ‚o - obserwuje siÄ™ niestrawność i obniżone Å‚aknienie, wzdÄ™cie, zaparcie lub biegunkÄ™, drgawki poszczególnych grup mięśni, Å›linotok, parcie na przeszkody, ciÄ…gÅ‚e ryczenie, objawy podobne do rui, nienaturalne poÅ‚ożenie gÅ‚owy lub ogona, chwiejność i porażenia koÅ„czyn tylnych;
- Å›winie - wystÄ™puje lÄ™kliwość, ochrypÅ‚e chrzÄ…kanie, kurczowe ruchy gÅ‚owy i gryzienie Å›ciółki;
- owce i kozy - odnotowuje siÄ™ niepokój, wzmożony popÄ™d pÅ‚ciowy, ochrypÅ‚e beczenie, nagle porażenia i upadki;
- konie -  obserwuje siÄ™ wpadanie na Å›ciany stajni, drgawki mięśniowe, objawy kolkowe i czÄ™ste oddawanie moczu;
- zwierzÄ™ta dzikie - głównym objawem jest utrata wrodzonego lÄ™ku. WystÄ™puje także agresja przejawiajÄ…ca siÄ™ atakami na zwierzÄ™ta domowe, gospodarskie i ludzi. Dodatkowo, u nietoperzy obserwuje siÄ™ utratÄ™ zdolnoÅ›ci lotu, nadpobudliwość na dotyk i dźwiÄ™k, przewracanie siÄ™ na grzbiet i aktywność dziennÄ… niespotykanÄ… u zdrowych osobników.

Należy podkreślić, iż nie wszystkie wymienione objawy muszą wystąpić u każdego zwierzęcia zakażonego wirusem wścieklizny.

Podejrzenie wścieklizny i dalsze postępowanie
W przypadku objawów nasuwających podejrzenie wścieklizny bądź też znalezienia martwego zwierzęcia (np. lis, nietoperz) sprawę należy zgłosić do właściwego miejscowo powiatowego lekarza weterynarii, który oceni, czy podejrzenie jest zasadne.

Należy bezwzględnie unikać kontaktu z podejrzanym zwierzęciem i nie dotykać zwłok zwierząt podejrzanych.

W przypadku uznania podejrzenia za zasadne powiatowy lekarz weterynarii wprowadza stosowne środki mające na celu stwierdzenie lub wykluczenie wścieklizny (obserwację żywego zwierzęcia lub badanie laboratoryjne martwego zwierzęcia).

Profilaktyka wścieklizny
Szczepienia ochronne lisów wolno żyjących
UwzglÄ™dniajÄ…c, iż w Polsce rezerwuarem wirusa wÅ›cieklizny jest lis rudy, na obszarach o najwiÄ™kszym ryzyku wystÄ…pienia wÅ›cieklizny Inspekcja Weterynaryjna prowadzi szczepienia lisów wolno żyjÄ…cych. 

Doustna szczepionka przeznaczona dla lisów znajduje siÄ™ w blistrze zatopionym w przynÄ™cie. PrzynÄ™ta ma za zadanie zachÄ™cić zwierzÄ™ do pobrania szczepionki. Szczepionka rozrzucana jest z samolotu/Å›migÅ‚owca lub wykÅ‚adana rÄ™cznie. WykÅ‚adanie szczepionki poprzedzane jest akcjÄ… informacyjnÄ….  Informacja o terminie i sposobie przeprowadzenia szczepieÅ„ ochronnych w miejscowoÅ›ciach poÅ‚ożonych na obszarze, na którym bÄ™dÄ… one przeprowadzane oraz w miejscowoÅ›ciach graniczÄ…cych z tym obszarem przekazywana jest w sposób zwyczajowo przyjÄ™ty na danym terenie.

Należy bezwzględnie unikać kontaktu ze szczepionką przeznaczoną dla lisów oraz uniemożliwić taki kontakt zwierzętom domowym. Osoba, która miała styczność ze szczepionką powinna zgłosić się do lekarza medycyny, natomiast kontakt zwierzęcia domowego należy zgłosić lekarzowi weterynarii.

Szczepienia zwierzÄ…t domowych i gospodarskich
W celu zabezpieczenia przed chorobÄ… zwierzÄ™ta powinny być szczepione. W Polsce obowiÄ…zkowemu ochronnemu szczepieniu przeciwko wÅ›ciekliźnie, zgodnie z ustawÄ… o ochronie zdrowia zwierzÄ…t oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierzÄ…t,  podlegajÄ… psy powyżej 3. miesiÄ…ca życia. Na obszarach wystÄ™powania wÅ›cieklizny zalecane sÄ… również szczepienia kotów, a także zwierzÄ…t gospodarskich, jeÅ›li mogÄ… mieć one kontakt z dzikimi zwierzÄ™tami, takimi jak: lis, jenot, kuna itp.