Nie było fałszywego oświadczenia

Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Nowym Sączu, który w grudniu ub.r. uznał Stanisława Pachowicza, byłego wójta Tymbarku za kłamcę lustracyjnego. - Wprawdzie lustrowany zaznaczył, że był współpracownikiem organów bezpieczeństwa państwa, ale jednocześnie dopisał, że nie wie, czy był współpracownikiem, a zaznaczył tak ze względu na swoje bezpieczeństwo. Albo się wie, że się było współpracownikiem, albo się wie, że się nim nie było. Tym bardziej, że w 2006 roku lustrowany był w Gorlicach, żeby przeglądnąć swoją teczkę. Dowiedział się więc wtedy, co ona zawiera, więc skoro wiedział to wtedy, to wiedział też w roku 2008 – uzasadniał w ubiegłym roku swoją decyzję sędzia Bogusław Bajan z Sądu Okręgowego w Nowym Sączu.

Stanisław Pachowicz zapowiedział wówczas odwołanie się od wyroku. W czwartek Sąd Apelacyjny w Krakowie orzekł iż były wójt Tymbarku, złożył zgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne i uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Nowym Sączu, a postępowanie umorzył.

Przypomnijmy, że sprawa wyszła na jaw po publikacji Rzeczpospolitej w 2009 roku, która ujawniła, że w IPN nie było oświadczenia lustracyjnego Stanisława Pachowicza, przez co nie można było wszcząć jego postępowania lustracyjnego. Wójt Tymbarku utrzymywał, że oświadczenie złożył do wojewody, ten zaś wyjaśniał, iż było ono nieprawidłowe, więc nie można go było wysłać do IPN.

- Złożyłem dwa oświadczenia lustracyjne, jedno w połowie 2007 r., drugie w marcu 2008 - mówił nam w 2009 roku Stanisław Pachowicz. - Dwa dlatego, że nastąpiła zmiana ustawy lustracyjnej i każdy samorządowiec został do tego zobowiązany. Oświadczenia lustracyjne to były „sztywne tabelki”. Przyznałem się w nich, że byłem współpracownikiem Służby Bezpieczeństwa, jednak wyjaśniłem na czym polegała moja „współpraca”. Do dziś zastanawiam się czy moje zachowanie było tak naprawdę współpracą czy też nie. W 1979 roku wyjechałem na praktyki do Stanów Zjednoczonych ze Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Ogrodnictwa. Będąc w USA miałem dostarczać sprawozdania na temat tamtejszej gospodarki i spraw infrastrukturalnych pracownikowi konsulatu. Po powrocie ze Stanów Zjednoczonych moje sprawozdania były jednak mierne aczkolwiek obowiązkowe, celem uzyskania pieniędzy za pracę podczas praktyki w USA. To nie były pieniądze za współpracę, tylko za normalną pracę podczas praktyk. Przysięgam na krew mojej matki, że od SB żadnej złotówki nie wziąłem, ani nikomu krzywdy nie zrobiłem. Podczas praktyk działałem na rzecz bezpieczeństwa Polski, która uznawana wówczas była przez 74 państwa. Jestem z tego dumny, że mogłem przysłużyć się krajowi. Mógłbym nawet z diabłem współpracować, gdyby chodziło o bezpieczeństwo Polski – również i dziś. W kraju zdałem sobie też sprawę z tego na czym ma polegać współpraca z SB na miejscu. Odciąłem się od tego. Zacząłem mataczyć, kłamać, nie przychodzić na spotkania Stwierdzono, że nie jestem bezpiece przydatny. Gdybym był współpracownikiem SB to nie zostałbym wyrzucony za pomocą wojska w 1982 roku z pracy w Przedsiębiorstwie Turystycznym Śnieżnica, kiedy byłem kierownikiem motelu w Mszanie Dolnej. Działałem w „Solidarności” będąc członkiem rady krajowej Rolników Indywidualnych. Dzięki temu usunęliśmy zgodnie z prawem w Tymbarku wytwórnię mas bitumicznych, która zatruwała wodę dla naszej gminy i Limanowej. Wtedy też od jednego z wysokich rangą członków PZPR usłyszałem słowa „uspokój się bo znajdziesz się w roweczku”. To chyba o czymś świadczy.  Donosiciele i pracownicy SB teraz są świadkami, a Ci którzy wówczas byli maltretowani, są nawet teraz krzywdzeni. To jest chore. Uważam, że wszystkie teczki IPN powinny zostać otwarte, by to wszystko raz na zawsze wyjaśnić i zamknąć, po to, by nie mieszać pereł z plewami - kończył wójt.

Prokurator IPN wniósł sprawę dotyczącą kłamstwa w oświadczeniu do Sądu, gdyż w teczkach, które posiada IPN zachowały się jednak liczne materiały esbeków, z których wynikało, że Stanisław Pachowicz  (pseudonim "Ryś") współpracował z tajną policją co najmniej do 1986 r. Materiały z IPN wskazywały, że TW Ryś przekazywał na temat opozycji w Tymbarku. Sądecki sąd uznał te materiały za wiarygodne. Stanisław Pachowicz bronił się, twierdząc że rzekome rozmowy z nim nigdy nie miały miejsca i były preparowane przez funkcjonariuszy SB, aby mogli się wykazać.

- Sprawa jest dla mnie zamknięta, wyrok jest prawomocny, znów mogę chodzić z podniesioną głową - mówi Stanisław Pachowicz. - Byłem agentem wywiadu i kontrwywiadu do 1981 roku i to potwierdzają dokumenty. Od 1981 do 1988 roku nigdy nie donosiłem na ludzi i na opozycję, to była radosna twórczość agentów SB, co potwierdził Sąd Apelacyjny. Na temat działalności IPN nie będę się wypowiadał, bo to skomplikowana sprawa. Moim zdaniem IPN jest bardzo potrzebny, tylko należy uporządkować jego struktury i oddalić od polityki. Sam początek mojej sprawy był natomiast dziwny, gdyż jak złożyłem oświadczenie do wojewody, to powinno ono trafić natychmiast do IPN w Warszawie, tak się jednak nie stało i chociaż było tajne ujawniła go Rzeczpospolita. Uważam, że należą się mi przeprosiny od wszystkich osób które mi ubliżały. Gdybym był czynnym agentem to moje teczki byłyby spalone, tak jak prawdziwych agentów, szkoda jednak o tym mówić, to jednak daje do myślenia.

Do sprawy będziemy powracać.