Atak niedźwiedzia czy obrona młodych? Zoopsycholog punktuje ludzkie błędy

Dwa ugryzienia, szpital i ogromny strach zaledwie 300 metrów od domu. Niedawny atak niedźwiedzia w gminie Cisna zelektryzował południe Polski, ale eksperci studzą emocje: drapieżnik nie szukał ludzkiego mięsa. To my coraz śmielej wkraczamy na jego terytorium, a niezabezpieczone śmieci stają się dla zwierząt darmową stołówką. Jak nie sprowokować tragedii?

Szpital i strach na szlaku. Kulisy ataku w gminie Cisna

Do groźnego zdarzenia doszÅ‚o 8 marca w okolicach Kalnicy na Podkarpaciu. 53-letni mężczyzna zostaÅ‚ zaatakowany podczas spaceru leÅ›nÄ… drogÄ…. ZwierzÄ™ ugryzÅ‚o go dwa razy, a dramat rozegraÅ‚ siÄ™ zaledwie 300 metrów od miejsca zamieszkania ofiary. Mężczyzna trafiÅ‚ do szpitala, na szczęście jego ogólny stan jest dobry.

Dlaczego doszło do ataku? Zoopsycholodzy nie mają wątpliwości: to nie było polowanie z premedytacją.

Zaskoczenie i obrona potomstwa. Instynkt zamiast agresji

WiÄ™kszość spotkaÅ„ z niedźwiedziami koÅ„czy siÄ™ ucieczkÄ… zwierzÄ™cia, które traktuje czÅ‚owieka jako zagrożenie. WedÅ‚ug dr n. weterynaryjnych Pauli KieÅ‚bik z SGGW, do konfrontacji dochodzi zazwyczaj w dwóch przypadkach: nagÅ‚ego zaskoczenia lub obrony mÅ‚odych.

Zbyt maÅ‚y dystans: Najbardziej prawdopodobny scenariusz z Kalnicy zakÅ‚ada, że czÅ‚owiek i zwierzÄ™ wpadli na siebie z zaskoczenia. Niedźwiedź po prostu poczuÅ‚ siÄ™ osaczony.

Ochrona mÅ‚odych: Samice rodzÄ… zimÄ… (styczeÅ„-luty). WiosnÄ… noworodki ważą zaledwie kilkaset gramów i sÄ… caÅ‚kowicie bezbronne. Niedźwiedzica broni ich zaciekle, nierzadko przez dwa lub trzy lata. JeÅ›li czÅ‚owiek przetnie jej Å›cieżkÄ™, zareaguje gwaÅ‚townie, by go odstraszyć.

Brak intencji zabicia: Ekspertka podkreÅ›la: gdyby drapieżnik chciaÅ‚ poważnie skrzywdzić czÅ‚owieka, zrobiÅ‚by to bez trudu. Dwa ugryzienia to drastyczna, ale w Å›wiecie drapieżników standardowa próba zwiÄ™kszenia dystansu i zmuszenia "intruza" do wycofania.

Warto wiedzieć: Niedźwiedź stajÄ…cy na tylnych Å‚apach nie szykuje siÄ™ do ataku. To jedynie próba lepszego rozpoznania otoczenia.

Wchodzimy z butami do lasu. Śmieci kuszą drapieżniki

Dramatyczne spotkania to efekt coraz mniejszego dystansu miÄ™dzy ludzkÄ… infrastrukturÄ… a siedliskami zwierzÄ…t. – CzÄ™sto mówimy, że zwierzÄ™ta zbliżajÄ… siÄ™ do ludzi, ale równie dobrze można powiedzieć, że to my coraz bardziej wchodzimy w Å›rodowisko dzikich gatunków â€“ zauważa dr KieÅ‚bik.

NajwiÄ™kszym problemem, obok rozbudowy osiedli, sÄ… niezabezpieczone odpady. To one wabiÄ… drapieżniki w pobliże domostw. ZwykÅ‚y kubeÅ‚ na Å›mieci dla tak inteligentnego i silnego zwierzÄ™cia nie stanowi żadnej przeszkody.

Pancerne pojemniki uratujÄ… nas przed tragediÄ…?

RozwiÄ…zaniem, które z powodzeniem stosuje siÄ™ w Kanadzie, USA, Skandynawii oraz w niektórych polskich parkach narodowych, sÄ… specjalistyczne kosze – tzw. bear-resistant containers.

Czym różnią się od standardowych śmietników?

• WymagajÄ… precyzyjnej manipulacji dÅ‚oniÄ… (niedźwiedź ma potężnÄ… siÅ‚Ä™, ale sÅ‚abÄ… precyzjÄ™ chwytu).

• PosiadajÄ… ciężkie pokrywy, których nie da siÄ™ podważyć pazurami.

• SÄ… na staÅ‚e przytwierdzone do podÅ‚oża lub wyposażone w specjalnÄ… podstawÄ™ uniemożliwiajÄ…cÄ… ich przewrócenie.

Tam, gdzie wprowadzono takie pojemniki, liczba konfliktów ludzi z niedźwiedziami spadÅ‚a nawet o kilkadziesiÄ…t procent. ZwierzÄ™ta przestaÅ‚y kojarzyć osiedla z darmowÄ… stołówkÄ….

- To ważne, bo jeśli niedźwiedź nauczy się, że w pobliżu ludzi można łatwo zdobyć jedzenie, traci naturalny lęk przed człowiekiem – wyjaśniła ekspertka. - Takie osobniki często trafiają potem do kategorii tzw. problem bears i bywają odławiane lub odstrzeliwane.

(Źródło: PAP / opr. własne)