Nowe związki zapachowe... uprzyjemnią sprzątanie

Około 30 zupełnie nowych związków zapachowych otrzymywanych z surowców naturalnych, chcą opracować polscy naukowcy. Dzięki nim, dotąd niezbyt przyjemne łazienkowe środki dezynfekujące czy wybielacze mogą zyskać przyjemniejszy zapach. Nowe zapachy przydadzą się też do produkcji kremów czy perfum.

Wszyscy znamy ten nieprzyjemny zapach środków dezynfekujących używanych do czyszczenia łazienki czy wybielaczy. Już wkrótce, dzięki pracy polskich naukowców mogą one zyskać znacznie ładniejszy zapach. Dr inż. Daniel Strub z Politechniki Wrocławskiej za ponad 1 mln zł z programu Lider - Narodowego Centrum Badań i Rozwoju - opracuje bowiem grupę zupełnie nowych związków zapachowych.

'Będziemy wykorzystywali do tego surowce pochodzenia naturalnego np. produkty odpadowe m.in. z przemysłu drzewnego, terpentynę i jej główne składniki oraz olejki eteryczne' - wyjaśnia w rozmowie z PAP Daniel Strub.

Tego rodzaju surowce, aby stały się źródłem nowych związków zapachowych - trzeba poddać przekształceniom chemicznym i/lub enzymatycznym. 'W efekcie powstaną zupełnie nowe związki, których nikt dotąd nie wykorzystywał w przemyśle. Nie były dotąd opisane ani w literaturze naukowej, patentowej ani dostępne na rynku. Dzięki temu będziemy mogli opatentować ich strukturę, właściwości i sposób wytwarzania' - zapewnia badacz.

Nowe, opracowane we Wrocławiu związki będzie można wykorzystać w przemyśle perfumeryjnym, kosmetycznym i chemii gospodarczej. Obecnie - jak mówi Daniel Strub - te trzy gałęzie przemysłu mają do dyspozycji łącznie około trzy tysiące związków zapachowych. 'Jednak jeśli weźmiemy pod uwagę produkty relatywnie tanie, np. chemię gospodarczą do użytku domowego, to liczba dostępnych kompozycji zapachowych znacznie się zmniejszy' - podkreśla Strub.

Naukowcy z Wrocławia chcą uzyskać 500 związków, aby ostatecznie wybrać z nich 30, które będą chcieli wdrożyć. Najpierw - w wyniku przekształceń chemicznych - z surowców naturalnych otrzymujemy mieszaniny różnych związków. Każdą z nich można przeanalizować na urządzeniu zwanym chromatografem gazowym. Tam każda z mieszanin jest rozdzielana na poszczególne związki, a każdy jest przekazywany do detektora, pozwalającego na wąchanie uzyskanego związku. Później zadaniem naukowców jest identyfikacja tych, które mają najprzyjemniejszy zapach.

'Nie da się przewidzieć, jaki zapach będzie miał dany związek. Trzeba to po prostu sprawdzić za pomocą własnego nosa' - podkreśla Strub. Wraz z nim współpracować będą specjaliści z Politechniki Łódzkiej i Uniwersytetu w Nicei, którzy zajmują się zawodowo związkami zapachowymi i potrafią charakteryzować zapachy.

' Do badań zapachowych wystarczy mniej niż 1 g substancji . W późniejszych etapach – badania toksyczności – najbezpieczniej jest mieć powyżej 10 g związku. Musimy mieć do tego zadania kilka osób, bo poczucie węchu jest dość subiektywne, a każdy ma nieco inny zmysł powonienia. Trudno też określić zapach bez specjalnego, wcześniejszego treningu' - opisuje Strub.

W pierwszej kolejności związki - opracowane na Politechnice Wrocławskiej - mają szansę na wykorzystanie w chemii gospodarczej. Ta dziedzina nie wymaga tak wielu kosztownych badań, które trzeba przeprowadzić, aby wdrożyć nowy związek. 'Później możemy myśleć o kolejnych zastosowaniach w kosmetyce kremach, balsamach, szamponach, czy przemyśle perfumeryjnym. Tutaj jest już większa styczność związków z ludzkim organizmem, więc potrzeba też większej liczby testów' - podkreśla.

Przed naukowcami sporo pracy, bo ich związki mają być gotowe już za trzy lata. 'To związki lotne więc musimy zrobić testy ich stabilności w różnych warunkach. Musimy też zbadać, jakie zagrożenia mogą stanowić dla ludzi i środowiska. Trzeba określić czy żaden z naszych związków nie ma właściwości nowotworowych. Najprawdopodobniej nie mają takich właściwości, ale musimy mieć na to twarde dowody. Zbadamy też wpływ naszych związków na środowisko wodne, prowadząc badania na bakteriach, algach i rozwielitkach' - opisuje autor badań.

(Źródło: PAP - Nauka w Polsce)