Obowiązki pracodawcy w zakresie odzieży roboczej: co mówią przepisy?
(Artykuł sponsorowany) Obowiązki pracodawcy dotyczące odzieży roboczej wynikają z Kodeksu pracy, a w szczególności z jego przepisów o środkach ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwiu roboczym. Artykuł wyjaśnia, kiedy pracodawca musi dostarczyć odzież nieodpłatnie, czym różni się ona od środków ochrony indywidualnej, jak wygląda przydział, ewidencja i ekwiwalent oraz kto odpowiada za pranie. Ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej ani opinii specjalisty BHP.
Kiedy pracodawca ma obowiązek zapewnić odzież roboczą według Kodeksu pracy?
Zgodnie z art. 237(7) Kodeksu pracy pracodawca ma obowiązek dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie odzież i obuwie robocze spełniające wymagania Polskich Norm. Dotyczy to między innymi sytuacji, gdy odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu albo gdy wymagają tego względy technologiczne, sanitarne lub bezpieczeństwa i higieny pracy.
Odzież robocza chroni prywatne ubranie pracownika przed zniszczeniem i zabrudzeniem, a środki ochrony indywidualnej zabezpieczają przed zagrożeniami dla zdrowia i życia. Pracodawca nie może też dopuścić pracownika do pracy bez środków ochrony i odzieży przewidzianych dla danego stanowiska. Zakres wyposażenia zależy więc od rodzaju pracy i warunków, w jakich jest wykonywana.
Czym różni się odzież robocza od środków ochrony indywidualnej?
Odzież robocza, na przykład spodnie, fartuchy czy bluzy, służy przede wszystkim ochronie ubrania prywatnego i utrzymaniu higieny pracy. Środki ochrony indywidualnej mają chronić pracownika przed zagrożeniami, które występują na stanowisku. Są to między innymi kaski, okulary ochronne, rękawice ochronne czy ochronniki słuchu. Środki ochrony indywidualnej wprowadzane na rynek UE muszą spełniać wymagania rozporządzenia (UE) 2016/425 i być oznakowane znakiem CE.
Zobacz również:O tym, jakie środki są potrzebne na stanowisku, decyduje ocena ryzyka zawodowego. Dotyczy ona na przykład takich zagrożeń:
-
substancji chemicznych,
-
czynników biologicznych,
-
skrajnych temperatur,
-
urazów mechanicznych,
-
hałasu.
Jakie są zasady przydziału odzieży i obuwia roboczego w zakładzie pracy?
Zgodnie z art. 237(8) Kodeksu pracy pracodawca określa rodzaje środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, które są potrzebne na poszczególnych stanowiskach, a także przewidywane okresy ich użytkowania. W praktyce robi się to zwykle w formie tabeli norm przydziału. Wskazuje ona, jakie elementy przysługują na danym stanowisku i jak długo mogą być używane. Przy uzupełnianiu wyposażenia warto sprawdzić, jaka odzież robocza jest dostępna w sprzedaży, na przykład spodnie robocze w różnych wersjach, i wybrać modele zgodne z zapisami tabeli norm oraz warunkami na stanowisku.
Odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej pozostają własnością pracodawcy. Pracodawca musi też zapewnić, aby miały one właściwości ochronne i użytkowe. Okresy użytkowania zapisane w tabeli są przewidywane, a nie sztywne.
Czy pracownik musi potwierdzić odbiór odzieży roboczej?
Kodeks pracy w art. 237(7)-237(9) nie wskazuje wprost formy potwierdzenia odbioru odzieży. W praktyce wiele firm prowadzi jednak indywidualne karty wydania lub ewidencję, ponieważ pozwalają one udokumentować, co i kiedy otrzymał pracownik. Dobrze prowadzona dokumentacja ułatwia kontrolę nad przydziałem, planowanie wymian i rozliczenie przy zwrocie wyposażenia.
W takiej karcie zwykle zapisuje się:
-
datę wydania,
-
rodzaj i rozmiar przekazanego wyposażenia,
-
przewidywany okres użytkowania,
-
podpis pracownika.
Sposób prowadzenia ewidencji warto ustalić wewnętrznie, najlepiej z udziałem służby BHP.
Kiedy pracownik może używać własnej odzieży roboczej i otrzymać ekwiwalent?
Zgodnie z art. 237(7) Kodeksu pracy pracodawca może wskazać stanowiska, na których za zgodą pracownika dopuszcza się używanie jego własnej odzieży roboczej, o ile spełnia ona wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy. Takie rozwiązanie nie dotyczy stanowisk, na których pracownik bezpośrednio obsługuje maszyny, ani prac powodujących intensywne zabrudzenie lub skażenie substancjami chemicznymi, promieniotwórczymi albo materiałami biologicznie zakaźnymi.
Za używanie własnej odzieży pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny odpowiadający aktualnym cenom odzieży. Pracodawca powinien więc sprawdzić, czy odzież pracownika spełnia wymagania, zanim dopuści go do pracy, a zasady wypłaty ekwiwalentu ustalić we wewnętrznych regulacjach firmy.
Kto odpowiada za pranie i konserwację odzieży roboczej?
Pracodawca ma obowiązek zorganizować pranie, konserwację, naprawę, odpylanie i odkażanie odzieży roboczej oraz środków ochrony indywidualnej. Jeżeli nie może zapewnić prania odzieży roboczej samodzielnie, może uzgodnić z pracownikiem, że pracownik będzie ją prał sam, a pracodawca zwróci mu koszty. Wysokość zwrotu należy ustalić na podstawie rzeczywistych kosztów prania.
Przy odzieży skażonej substancjami chemicznymi, promieniotwórczymi lub materiałami biologicznie zakaźnymi powierzenie prania pracownikowi nie wchodzi w grę. W takich przypadkach pranie powinno być zorganizowane przez pracodawcę, na przykład w wyspecjalizowanej pralni. Szczegółowe wymagania dla danego stanowiska warto skonsultować ze służbą BHP.
Jakie konsekwencje grożą pracodawcy za nieprzestrzeganie przepisów BHP dotyczących odzieży?
Za naruszenie przepisów BHP pracodawcy grozi odpowiedzialność za wykroczenie przeciwko prawom pracownika, w tym kara grzywny przewidziana w art. 283 Kodeksu pracy. Inspektor Państwowej Inspekcji Pracy może też wydać decyzje nakazujące usunięcie stwierdzonych uchybień. Wysokość grzywny określa aktualne brzmienie tego przepisu.
Poza sankcjami prawnymi brak odpowiedniej odzieży i środków ochrony zwiększa ryzyko wypadków przy pracy, które mogą oznaczać przestoje, koszty organizacyjne i odpowiedzialność za skutki zdarzenia. Z tego względu rzetelne ustalenie przydziału, ewidencja wydań i regularna wymiana zużytych elementów to praktyczny sposób na uporządkowanie obowiązków pracodawcy.
Może Cię zaciekawić
Ekspert: osoby, które dostały wiadomość od Autopay ws. cyberataku, powinny zastrzec kartę płatniczą
W ubiegłym tygodniu spółka Autopay poinformowała, że stwierdziła nieautoryzowany dostęp do infrastruktury oraz części danych dotyczącyc...
Czytaj więcejJak napisać dobre wypracowanie na maturze z polskiego? Najczęstsze błędy i praktyczne wskazówki
Czego egzaminatorzy oczekują od wypracowania maturalnego? Wypracowanie maturalne to tekst argumentacyjny, w którym trzeba zająć stanowisko wobec ...
Czytaj więcejWybrano najtańszą ofertę na budowę obwodnicy Limanowej za 261,9 mln zł
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad poinformowała o wyborze najkorzystniejszej oferty w przetargu na zaprojektowanie i budowę południowe...
Czytaj więcejPonad 5,8 tys. punktów schronienia w Małopolsce. Jaką pojemność oszacowano dla regionu?
Małopolska na tle innych województw Liczba 5 834 punktów plasuje Małopolskę na piątym miejscu pod względem liczby obiektów w zestawieniu. Ran...
Czytaj więcejSport
Olimp Team Kamienica poznał rywala w 1/16 finału Pucharu Polski. Pierwszoligowiec na drodze do kolejnej rundy.
Dla drużyny z Kamienicy będzie to kolejne wymagające wyzwanie w pucharowej rywalizacji. Warto przypomnieć, że w 1/32 finału Olimp Team sprawi...
Czytaj więcejStartowała w Finlandii. Ważny sprawdzian w reprezentacji Polski.
Pierwszym sprawdzianem był sprint na dystansie 1,2 km stylem klasycznym. Kołodziej dobrze poradziła sobie w kwalifikacjach, zajmując 30. miejsc...
Czytaj więcejW pierwszej połowie dominacja Wisły Kraków, po zmianie stron Limanovia rozpoczęła pościg
Pierwsza część spotkania należała do Wisły, która wyraźnie dominowała na boisku i schodziła na przerwę z trzybramkowym prowadzeniem. Po ...
Czytaj więcejMłynne i Przyszowa z mistrzostwem powiatu
Dziewczęta: SP Młynne (Anna Stypuła, Gabriela Stypuła)ZPO Słopnice (Marcelina Opoka, Zofia Opoka, Maria Rokita)SP 1 Przyszowa (Martyna Sew...
Czytaj więcejPozostałe
Jak nosić skórzane kozaki do sukienki? Przegląd najpiękniejszych stylizacji na jesień i zimę
Długość sukienki a wysokość cholewki – złote zasady proporcji Sekret udanej stylizacji z wysokim obuwiem tkwi w zachowaniu odpowiednich propo...
Czytaj więcejPrezenty na mikołajki - pomysły na wyjątkowe upominki dla najbliższych
Mikołajki to doskonała okazja, aby sprawić bliskiej osobie przyjemność i pokazać, jak wiele dla nas znaczy. Choć 6 grudnia kojarzy się przede ...
Czytaj więcejGdzie szukać pracy w Limanowej i regionie? Przegląd ofert
Jakie branże oferują najwięcej etatów w powiecie limanowskim? Lokalna gospodarka opiera się na prężnie działających firmach produkcyjnych, u...
Czytaj więcejOlej 5W30 czy 5W40 – który lepszy do miejskiej jazdy?
Czym różnią się oleje 5W30 i 5W40? Jeśli jeździsz głównie po mieście, w większości przypadków lepszym wyborem będzie olej zgodny z zalec...
Czytaj więcej-
Ekspert: osoby, które dostały wiadomość od Autopay ws. cyberataku, powinny zastrzec kartę płatniczą
-
Jak napisać dobre wypracowanie na maturze z polskiego? Najczęstsze błędy i praktyczne wskazówki
-
Wybrano najtańszą ofertę na budowę obwodnicy Limanowej za 261,9 mln zł
- Ponad 5,8 tys. punktów schronienia w Małopolsce. Jaką pojemność oszacowano dla regionu?
- Wahadło na drodze przez pięć miesięcy


