Jakie ma prawa pasażer?

Nadchodzą święta, a tuż za nimi – długi weekend majowy. Znowu miliony Polaków wyruszą w odwiedzony do krewnych oraz na pierwszy wiosenny wypoczynek. Tłumy na dworcach i na lotniskach, przepełnione pociągi. Opóźnienia, odmowa przyjęcia na pokład samolotu czy odwołania połączeń znowu najpewniej uprzykrzą urlop wielu z nas.

- Tymczasem przepisy Unii Europejskiej chronią pasażerów przed wieloma problemami - mówi Paweł Marciniak, koordynator projektu propagującego prawa pasażera. -  Pasażer, w razie kłopotu, może liczyć na propozycję alternatywnego lotu, zwrotu pieniędzy i opiekę. Podobne prawa stosuje się także wobec pociągów międzynarodowych. Różne uprawnienia przysługują w zależności od zaistniałej sytuacji.

W przypadku zakłóceń w ruchu lotniczym pasażerowie są upoważnieni do:
• otrzymania informacji od linii lotniczych (o bieżącej sytuacji, odwołaniach, długości opóźnienia, ale także o przysługujących im w związku z tym prawach)
• wyboru pomiędzy zwrotem należności za bilet a zapewnieniem alternatywnego połączenia (w przypadku opóźnień przekraczających 5 godzin)
• odpowiedniej opieki (napoje, posiłki, zakwaterowanie lub transport z/do lotniska) podczas oczekiwania na alternatywne połączenie lub w przypadku znacznych opóźnień. (w zależności od długości lotu, w przypadku lotów do 1500km – dotyczy opóźnień powyżej 2 godzin, zaś w przypadku lotów dłuższych – dotyczy opóźnień powyżej 3 godzin, w przypadku lotów wewnątrzwspólnotowych)

- Natomiast w przypadku znacznych opóźnień powyżej 3 godzin, pasażerowie są upoważnieni do odszkodowania takiego samego, jak w przypadku odwołania lotu, chyba że opóźnienie spowodowane jest siłą wyższą (co musi udowodnić przewoźnik) - dodaje Paweł Marciniak. - Ponadto linie lotnicze odpowiadają za szkody powstałe w wyniku opóźnienia.

Linia lotnicza powinna zapewnić pasażerowi takie udogodnienia jak dostęp do telefonu, napoje, posiłki, zakwaterowanie oraz transport do miejsca zakwaterowania. Takie udogodnienia przysługują w przypadku, gdy opóźnienie:
• przekracza dwie godziny dla lotów krótkich (do 1500km)
• przekracza 3 godziny przy dłuższych lotach wewnątrzwspólnotowych oraz w przypadku lotów wykraczających poza terytorium państw UE, na dystansie 1500-3500km
• przekracza 4 godziny dla lotów powyżej 3500km poza UE

W przypadku opóźnienia przekraczającego 5 godzin, pasażer może zdecydować się nie kontynuować podróży. Wówczas linia lotnicza musi zwrócić koszty biletu oraz pokryć koszty podróży do miejsca, gdzie pasażer rozpoczął podróż.

Pasażerowie wszystkich pociągów w Polsce mają przede wszystkim Prawo do informacji. Pasażer powinien być w szczególności poinformowany o ogólnych warunkach przewozu. Dostępna powinna być informacja zarówno o najszybszym połączeniu, jak i najtańszym. Pasażer ma prawo wiedzieć czy w danym pociągu może bezpiecznie przewieźć rower na majówkę. W czasie podróży przewoźnik powinien także zapewnić informacje nt. następnej stacji, ewentualnych opóźnieniach oraz spodziewanym czasie przybycia do stacji.

System rekompensat za opóźnienia, bardzo podobny do zasad stosowanych w samolotach, obowiązuje w Polsce tylko w pociągach międzynarodowych, ale np. podróżując po Niemczech czy Austrii każdym pociągiem możemy liczyć na odszkodowanie w wysokości nawet połowy ceny biletu.

Natomiast we wszystkich dalekobieżnych pociągach krajowych obowiązuje zasada, że jeżeli istnieją uzasadnione powody, aby przypuszczać, że opóźnienie przyjazdu do miejsca przeznaczenia przekroczy 60 minut, pasażer otrzymuje natychmiast wybór pomiędzy:
• zwrotem pełnego kosztu biletu na warunkach, na jakich został opłacony, albo
• kontynuacją lub zmianą trasy podroży, przy porównywalnych warunkach przewozu, do miejsca docelowego w najbliższym dostępnym terminie, albo
• kontynuacją lub zmianą trasy podroży, przy porównywalnych warunkach przewozu, do miejsca docelowego w późniejszym terminie dogodnym dla pasażera.

Także osoby niepełnosprawne podlegają ochronie. Niepełnosprawni mają prawo podróżować tak samo jak wszyscy obywatele. Aby to zapewnić, przewoźnicy kolejowi i lotniczy oraz zarządcy dworców i lotnisk muszą zapewnić niedyskryminacyjne reguły świadczenia usług. Przewoźnicy, sprzedawcy biletów oraz biura podróży są zobowiązane do udzielenia informacji o dostępności pociągów dla osób niepełnosprawnych. Osoby te mają również prawo do otrzymania pomocy na terenie lotniska. Ze względów organizacyjnych najlepiej jednak zgłosić taką potrzebę z 48 godzinnym wyprzedzeniem.

Bardziej szczegółowych informacji o prawach pasażerów w podróży można dowiedzieć się ze strony informacyjnej, uruchomionej przez Komisję Europejską http://ec.europa.eu/passenger-rights. Czując, że Państwa prawa zostały naruszone, najlepiej skontaktować się z przewoźnikiem albo z Urzędem Lotnictwa Cywilnego lub Urzędem Transportu Kolejowego, które czuwają nad przestrzeganiem praw pasażerów w Polsce.