Do śmichu i pomyślunku, czyli „Filmy z Aniołem” - dzień pierwszy

Limanowska, chociaż nieliczna widownia entuzjastycznie przyjęła otwierający przegląd film „Jegomość Tischner i jego filozofia po góralsku” będący esencją najlepszych fragmentów z „Filozofii” po góralsku” autorstwa Józefa Tischnera, które zostały wpisane w ramy swobodnej góralskiej gawędy. Gawędzenie miało miejsce w 2005 roku, kiedy to pod bacówką ks. Tischnera na Krokówce spotkali się jego przyjaciele – bohaterowie książki, którym przypisując role i cechy starożytnych filozofów – powołał do literackiego życia. Fabuła filmu opiera się na pełnych życzliwości i humoru wspomnieniach o profesorze filozofii, księdzu Józefie Tischnerze, będącym zarówno ich przewodnikiem życiowym jak i przyjacielem.

„Głosy filozofów są jak termometr w ludzkim organizmie. Zazwyczaj przez filozofię najlepiej wyraża się gorączka tego świata” - mawiał ks. Tischner. Dlatego też w filmie prym wiodły maksymy na temat zachwiania relacji małżeńskich, koncepcji państwa, a nawet te, dotyczące samego Boga, wkładane w usta największych starożytnych filozofów, ujęte w język prosty, dosadny i wielce żartobliwy. Imponująca obsada zaspokoiła nawet najwybredniejsze gusty. W roli głównej: Jerzy Trela (narrator). W pozostałych można było dostrzec: Mariusza Benoita - Platona czyli Władka Trebunia-Tutkę; Piotra Cyrwusa - Pitagorasa czyli Jędrka Waksmundzkiego; Krzysztofa Globisza - Sokratesa czyli Jędrka Kudasika; Mariusza Wojciechowskiego - Arystotelesa czyli Tadka Pudzisza oraz Tomasza Schimscheinera - Talesa czyli Staska Nędzę z Pardałówki. Obok zawodowych aktorów zagrali autentyczni bohaterowie książki ks. Tischnera w roli samych siebie - m.in. Wanda Kudasik-Szado, Wincenty Galica, Józef Staszek, Władysław Trebunia-Tutka, Józef Klamerus, Jan Antoł, Stanisław Szewczyk, Zygmunt Kuchta.

Co ciekawe film był częścią projektu: "Tischner In Memoriam 2007” (całoroczna impreza kulturalna poświęcona pamięci ks. Tischnera), a jego światowa prapremiera odbyła się 28 kwietnia 2007 roku w Hollywood na Bulwarze Zachodzącego Słońca.

Drugim punktem czwartkowego seansu był „Anioł w Krakowie”. Debiutancki film Artura Więcka z 2002 roku, który zdobył m.in. trzy nagrody na Festiwalu Filmowym w Gdyni, w tym za najlepszy debiut reżyserski oraz trzy nagrody we Wrześni, a także aż w czterech kategoriach nominowany był do najbardziej prestiżowej nagrody polskiego środowiska filmowego - Polskich Orłów.

Giordano, jako najbardziej niepokorny z aniołów, a dzięki temu najbardziej podobny do ludzi, zostaje zesłany na ziemię z osobliwą misją. Diagnoza: ludzie oddalili się od Boga i od siebie nawzajem. Na ziemi panuje samotność, smutek i beznadzieja. W obliczu tego, konieczna stała się niebiańska interwencja. Odpowiednim posłańcem zdaje się Giordano, którego misja ma polegać na niesieniu pomocy ludziom za pomocą niesienia dobrej nowiny, świecenia przykładem i spełniania dobrych uczynków. Nim jednak wyruszy w podróż i omyłkowo, zamiast do Holandii, trafi do Polski, czeka go zdanie egzaminu z wiedzy teoretycznej dotyczącej ludzi i ich zwyczajów. Swoje pierwsze „człowiecze” kroki stawia w anielskiej szkole, gdzie przyswaja regułki. Innym źródłem wiedzy staje się ochoczo odwiedzany przez anioła czyściec, gdzie podczas rozmów z przebywającymi w nim duszami (m.in. z Elvisem), dowiaduje się o życiu na ziemi zdecydowanie więcej, niż w trakcie anielskich wykładów. Jak się później okaże, zarówno jeden jak i drugi rodzaj wiedzy, w kontaktach z ludźmi, będzie niezmiernie pożyteczny. Już na starcie zupełnie nieświadomie czyni dobro, zespalając udających się na rozprawę rozwodową małżonków. Zwrotem w akcji jest chwila, w której Anioł Giordano z pomocą przygodnie zapoznanego Włóczęgi poznaje Hankę, dziewczynę samotnie wychowującą syna i nocami sprzedającą pieczone kiełbaski. Anioł pomaga jej przy pracy i tak rodzi się przyjaźń, a wspólna niedzielna wyprawa z synem Hanki zamienia się w spotkanie dwóch bratnich dusz... które nazbyt szybko rozdziela tragiczne wydarzenie.

Odtwórcami głównych ról byli: Krzysztof Globisz (anioł Giordano), Ewa Kaim (Hanka), Kamil Bera (Karol, syn Hanki), Jerzy Trela (kloszard, „tatko” Hanki), Andrzej Kozak (anioł Rafael), Beata Schimscheiner (Ramona Talarek, rozwodząca się żona), Andrzej Franczyk (Zdzisław Talarek, rozwodzący się mąż).

I w tym filmie nie zabrakło przeplatającego się w twórczości Artura „Barona” Więcka echa postaci ks. Józefa Tischnera. Oglądający mogli dostrzec w osobie Anioła samego prof. Tischnera, którego określono mianem „anioła w ziemskiej powłoce”, a którego postać, twórcy uznali jako podstawę koncepcji tytułowego bohatera.

„Anioł w Krakowie” dał się odczuć widowni jako film ciepły, pogodny, momentami dający powody do śmiechu. Nie zabrakło też chwil wzruszających, skłaniających do namysłu pytań stawianych przez małego chłopca oraz budujących odpowiedzi Anioła, który zapewniał, że “nie zawsze wybieramy ścieżki, którymi idziemy w życiu”.

Już dzisiaj kolejny dzień przeglądu “Filmów z Aniołem”(„Życie w opowieściach” (17:00) oraz „Zakochany anioł”. W przerwie (około godziny 18:30) odbędzie się spotkanie z twórcami filmów Arturem Więckiem i Witoldem Beresiem.



Kilka słów o twórcach:
Artur „Baron” Więcek jest limanowianinem - absolwentem Zespołu Szkół Mechaniczno – Elektrycznych, reżyserem i scenarzystą, który od wielu lat współpracuje z telewizją publiczną. Zrealizował dla niej pierwszą serię „Rozmów na koniec wieku”. Wyreżyserował „Historię po góralsku” wg ks. J. Tischnera, za który to film otrzymał nagrodę Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Za ten sam film został uhonorowany na Festiwalu „Prowincjonalia” we Wrześni. Oprócz filmów dokumentalnych jest twórcą - reżyserem i współscenarzystą dwóch filmów fabularnych: „Anioł w Krakowie” i „Zakochany Anioł”. Aktualnie pracuje nad kolejnym filmem fabularnym: „Ostatnie amory Mateusza Kłosa”.

Witold Bereś pochodzi z Bytomia - dziennikarz, autor książek, scenarzysta i producent filmowy. Absolwent filmoznawstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Przez lata związany z radiem RMF, współpracował z Gazetą Wyborczą. Jest autorem lub współautorem kilku książek (wywiad rzeka z Cz. Kiszczakiem, Krzysztofem Kozłowskim, Januszem Onyszkiewiczem). Od 1997 r., wraz z Arturem „Baronem” Więckiem jest producentem filmowym i telewizyjnym. Poprzez własną firmę Beres & Baron Media Productions realizują programy dla mediów. Wspólnie nakręcili także kilka filmów; min., „Anioł w Krakowie” i „Zakochany Anioł”. Witold poprzez wieloletnią przyjaźń z Arturem chętnie odwiedza Limanową.

(Fot. filmpolski.pl na zdjęciu kadr z filmu "Zakochany anioł")