Zwiedzanie żydowskiego cmentarza (ZDJĘCIA)

Mszana Dolna. Fundacja Sztetl Mszana Dolna zorganizowała oprowadzanie po żydowskim cmentarzu przy ul. Zakopiańskiej w Mszanie Dolnej. To jedno z nielicznych miejsc pamięci po społeczności żydowskiej w mieście.

W ramach Europejskich Dni Dziedzictwa w niedzielę (15 września) Fundacja Sztetl Mszana Dolna zorganizowała oprowadzanie po cmentarzu żydowskim w Mszanie Dolnej. Nekropolia ta, zlokalizowana przy ul. Zakopiańskiej, jest jednym z nielicznych zabytków miasta i praktycznie jedynym śladem po żydowskiej społeczności, która kiedyś zamieszkiwała te tereny.

Oprowadzanie poprowadziła prezes fundacji, Urszula Antosz-Rekucka. Na początku zapoznała uczestników z terminologią dotyczącą cmentarzy żydowskich, nawiązując do najstarszych opisów pochówków zawartych w Biblii. Przybliżyła również zwyczaje pogrzebowe w judaizmie, sposoby upamiętniania zmarłych, rodzaje nagrobków oraz zasady zachowania na żydowskich miejscach pamięci.

Podczas spaceru prezes fundacji przedstawiła historię cmentarza, wspominając okres wojennej i powojennej dewastacji, a także starania o jego ratowanie. W tym kontekście ważną postacią był Lejb Gatterer, jeden z nielicznych ocalałych z masowej egzekucji Żydów na Pańskim w sierpniu 1942 roku, który ufundował ogrodzenie cmentarza. Istotnym wydarzeniem było wpisanie cmentarza do Krajowego Rejestru Zabytków w 1989 roku.

Nie zawinił w kolizji, ale odjechał Odeszli w ostatnich dniach…

Uczestnicy mieli okazję zobaczyć najstarszy i najpóźniejszy zachowany nagrobek oraz podziwiać efekty renowacji pierwszych czterech macew. Omówione zostały również inskrypcje, ornamentyka i symbolika żydowskich nagrobków, a także historie osób spoczywających na cmentarzu, w tym tych zamordowanych podczas okupacji. Dwa lata temu fundacja postawiła im wspólną macewę.

Na zakończenie uczestnicy złożyli kamyki pamięci, odmówili Psalm 16 oraz krótką modlitwę z inskrypcji tradycyjnie kończącej macewy: "Niech ich dusze związane będą w węzeł życia wiecznego". Osoby chętne otrzymały egzemplarze monografii o cmentarzu wydanej przez fundację.

W judaizmie micwa, czyli dobry czyn wobec zmarłych, ma szczególne znaczenie, ponieważ zmarli nie mogą się odwdzięczyć. Dlatego fundacja wyraziła wdzięczność uczestnikom, którzy wzięli udział w wydarzeniu, dbając o pamięć i wspólne dziedzictwo.