W mieście budują pomnik na rocznicę zagłady Żydów

Limanowa. Po 80 latach od likwidacji getta zagłada limanowskich Żydów zostanie upamiętniona – przy ul. Kilińskiego, w pobliżu istniejącego do dziś muru będącego świadkiem wielu egzekucji, powstaje pomnik.

Pomnik powstaje na wydzielonym fragmencie dziaÅ‚ki, na której znajduje siÄ™ siedziba Miejskiego OÅ›rodka Pomocy SpoÅ‚ecznej w Limanowej. BÄ™dzie znajdowaÅ‚ siÄ™ bezpoÅ›rednio przy chodniku. 

UpamiÄ™tnienie bÄ™dzie miaÅ‚o formÄ™ gÅ‚azu, na którym umocowana zostanie wkrótce żeliwna tablica poÅ›wiÄ™cona żydowskiej spoÅ‚ecznoÅ›ci mieszkajÄ…cej w Limanowej do sierpnia 1942 roku. Wówczas to nastÄ…piÅ‚a likwidacja getta i zagÅ‚ada limanowskich Å»ydów. Obok pomnika zlokalizowane bÄ™dÄ… dwie tablice z informacjami zdjÄ™ciami. 

Co ciekawe, dziÄ™ki staraniom lokalnych historyków wokół pomnika ma zostać uÅ‚ożona granitowa kostka, bÄ™dÄ…ca autentycznym elementem historycznym. Jest to materiaÅ‚, którym wybrukowana byÅ‚a dzisiejsza ulica Jana PawÅ‚a II, odzyskany po sfrezowaniu zakrywajÄ…cego go asfaltu w czasie niedawnego remontu skrzyżowania. Po tym samym bruku przechodzili Å»ydzi z okolicznych miejscowoÅ›ci, których hitlerowcy gromadzili w getcie w Limanowej; później część z nich, skierowana do robót, ponownie przeszÅ‚a po ulicy, pognana w kierunku rafinerii nafty w Sowlinach. 

W odlegÅ‚oÅ›ci kilkunastu metrów od powstajÄ…cego obelisku, po przeciwnej stronie ulicy KiliÅ„skiego, do dziÅ› znajduje siÄ™ mur, wyznaczajÄ…cy granicÄ™ utworzonego przez Niemców getta. To w tym miejscu dokonywano licznych egzekucji na limanowskich Å»ydach. 

W tym roku przypada 80. rocznica likwidacji getta żydowskiego w Limanowej. Starania o budowÄ™ trwaÅ‚ego upamiÄ™tnienia podejmowano już dziesięć lat temu. 

Getto w Limanowej, utworzone w czerwcu 1942 roku, znajdowało się na tzw. Kamieńcu, w północnej części miasta (od szkoły, pomiędzy ul. Sowlińską, tyłem Rynku i rzeką). Nie było ogrodzone, ale za jego opuszczenie Żydom groziła śmierć z rąk niemieckich okupantów. Zamieszkującą je ludność – około dwóch tysięcy osób z terenu miasta i okolicznych wsi - nękano ciągłymi kontrybucjami. Tylko w lipcu 1942 r. pod istniejącym do dziś murem przy obecnej ul. Kilińskiego zginęło od 50 do 60 osób. Wielkim masowym grobem stał się limanowski cmentarz żydowski.

Uroczyste odsÅ‚oniÄ™cie pomnika zaplanowano na dzieÅ„ 18 sierpnia. 

Elementy pomnika zostaÅ‚y ufundowane przez mieszkaÅ„ców Limanowej, część wkÅ‚adu pieniężnego wniosÅ‚y także dzieci i wnuki MoÅ„ka Goldfingera (jego dziadkowie mieszkali w centrum Limanowej, handlowali herbatÄ… i winami). DziaÅ‚kÄ™ na rzecz stowarzyszenia SÄ…decki Sztetl użyczyÅ‚o miasto Limanowa.