Trwają rozmowy operatorami o przyspieszeniu wysyłki alertów

Rozmawiamy z operatorami o przyspieszeniu wysyłki alertów do obywateli – przekazał PAP rzecznik RCB Piotr Błaszczyk. Rozwiązaniem pozwalającym ominąć ograniczenia technologiczne ma być system Cell Broadcast.

RzÄ…dowe Centrum BezpieczeÅ„stwa od poÅ‚owy wrzeÅ›nia wysyÅ‚a na komórki nowy rodzaj alertów w zwiÄ…zku z rosyjskimi nalotami na terytorium Ukrainy. SÄ… to trzy rodzaje komunikatów, w zależnoÅ›ci od skali potencjalnego zagrożenia. Najwyższy stopieÅ„ alertu ostrzega przed zagrożeniem atakiem z powietrza i zaleca odbiorcom znalezienie bezpiecznego miejsca. 

W lipcu Sejm uchwaliÅ‚ nowelizacjÄ™ ustawy o zarzÄ…dzaniu kryzysowym, która wzmacnia system ostrzegania i koordynacjÄ™ dziaÅ‚aÅ„ paÅ„stwa w sytuacjach zagrożeÅ„. Wzmocnione zostaÅ‚y też kompetencje RCB. 

PAP zapytaÅ‚a posłów, którzy pracowali nad tÄ… ustawÄ…, jak oceniajÄ… dziaÅ‚alność Centrum, w tym to, czy alerty wysyÅ‚ane sÄ… w uzasadnionych sytuacjach i z wÅ‚aÅ›ciwÄ… czÄ™stotliwoÅ›ciÄ…. 

- Dla jednych alerty wysyÅ‚ane sÄ… za czÄ™sto, dla innych za rzadko - skomentowaÅ‚a posÅ‚anka KO i mieszkanka Podkarpacia Joanna Frydrych. - JeÅ›li za granicÄ… coÅ› siÄ™ dzieje, a ja dostajÄ™ o tym informacjÄ™, to wiem, że nasze sÅ‚użby dziaÅ‚ajÄ…, czyli sÄ… w stanie monitorować przestrzeÅ„ powietrznÄ… i w razie zagrożenia informujÄ…. To wzmacnia zaufanie do paÅ„stwa - dodaÅ‚a. 

 - CzÄ™stotliwość alarmów jest powiÄ…zana z tym, co dzieje siÄ™ na Ukrainie. A paÅ„stwo polskie ma obowiÄ…zek informować mieszkaÅ„ców o zagrożeniach, bez wzglÄ™du na to, jak czÄ™sto siÄ™ to dzieje - stwierdziÅ‚a Urszula Nowogórska, posÅ‚anka PSL.

Bardziej krytycznie dziaÅ‚ania RCB oceniÅ‚a Ewa Leniart z PiS, byÅ‚a wojewoda podkarpacka, choć chwali Centrum za współpracÄ™ przy ustawie o zarzÄ…dzaniu kryzysowym. - Natomiast należy zastanowić siÄ™, czy wÅ‚aÅ›ciwe jest wysyÅ‚anie alertów do obywateli za każdym razem, gdy dochodzi do nalotów na terytorium Ukrainy - dodaÅ‚a. 

WedÅ‚ug Leniart przy informowaniu mieszkaÅ„ców wschodnich województw brakuje Å›wiadomoÅ›ci, że alerty, jeÅ›li chce siÄ™ budować wiarygodność instytucji paÅ„stwa, muszÄ… być bardzo mocno osadzone w faktach. â€“ Może trzeba przyjąć takie dziaÅ‚anie tylko w przypadku, gdy zidentyfikowane zostanie realne zagrożenie dla terytorium Polski. Wtedy nie mielibyÅ›my problemu albo nadmiernego uÅ›pienia obywateli w sytuacji, gdy otrzymujÄ… kilkukrotnie w ciÄ…gu dnia alert tej samej treÅ›ci, albo paniki, gdy treść jest alarmujÄ…ca, a adekwatność zagrożenia nie daje ku temu podstaw – dodaÅ‚a. 

Do uwag tych odniósÅ‚ siÄ™ w rozmowie z PAP rzecznik RCB Piotr BÅ‚aszczyk.

- Schemat jest taki: jeÅ›li instytucja, która monitoruje zagrożenie, widzi, że to zagrożenie jest, wysyÅ‚a nam wniosek o uruchomienie alertu. My jesteÅ›my tylko przekaźnikiem, nie mamy swoich ludzi w terenie, nie jesteÅ›my ekspertami od militariów - powiedziaÅ‚ BÅ‚aszczyk. StÄ…d, gdy wojsko przekaże np. informacje o zagrożeniu z powietrza, RCB rozsyÅ‚a alerty oraz aktywuje tzw. procedurÄ™ SPO 13, która zakÅ‚ada uruchomienie syren alarmowych.

- ChciaÅ‚bym takich komunikatów wysyÅ‚ać jak najmniej i chciaÅ‚bym, żeby ich nie byÅ‚o w ogóle, ale jeżeli wÅ‚aÅ›ciwa instytucja widzi, że zagrożenie jest, naszym obowiÄ…zkiem jest ostrzec danÄ… spoÅ‚eczość - podkreÅ›liÅ‚ rzecznik RCB.

Również zdaniem byÅ‚ego rzecznika PSP PawÅ‚a FrÄ…tczaka, RCB nie nadużywa alertów. - Nie jest ich za dużo, tylko jest problem z reakcjÄ…. Po to jednak każdy z nas otrzymaÅ‚ poradnik bezpieczeÅ„stwa, żeby siÄ™ z nim zapoznać i mieć Å›wiadomość, jak siÄ™ zachować w każdej takiej sytuacji - zwróciÅ‚ uwagÄ™.

Z kolei byÅ‚y szef RCB (2015–2020, 2023–2024) Marek Kubiak przyznaÅ‚ w rozmowie z PAP, że gdy on pracowaÅ‚ w Centrum, jednym z najwiÄ™kszych problemów byÅ‚ czas potrzebny na wysÅ‚anie SMS-ów do milionów odbiorców. W efekcie do części z nich alerty docieraÅ‚y z opóźnieniem. 

Kubiak powiedział, że w czasie, kiedy kierował RCB, od uzyskania informacji do wysłania alertu mijało średnio 30–40 minut. – Proces podejmowania decyzji i akceptacji wysłania SMS-a to jedna kwestia, to zajmuje trochę czasu. Takich decyzji nie podejmuje się przecież jednoosobowo – zaznaczył.

Ograniczeniem jest też technologia. Szybkość, z jaką alerty docierają do odbiorców, zależy m.in. od liczby osób, do których mają zostać wysłane. – Barierą jest wydajność urządzeń wysyłających SMS-y. Te urządzenia mogą wysyłać np. 500 tys. wiadomości na godzinę albo 3 miliony na godzinę. W zależności od operatora te wielkości się różnią – powiedział Kubiak.

Rzecznik RCB potwierdziÅ‚, że przepustowość systemu nadal jest ograniczeniem technologicznym dla tempa wysyÅ‚ania alertów. - Rozmawiamy caÅ‚y czas z operatorami i ta przepustowość jest zwiÄ™kszana - zaznaczyÅ‚. 

Dodał, że przepustowość systemu nie miałaby znaczenia przy zastosowaniu tzw. systemu Cell Broadcast.

Jest to nowoczesna technologia masowego ostrzegania, która pozwala na natychmiastowe przesyÅ‚anie alertów bezpoÅ›rednio z masztów telefonii komórkowej na urzÄ…dzenia znajdujÄ…ce siÄ™ w zasiÄ™gu danego sektora, bez obciążania sieci.

Szef MSWiA Marcin KierwiÅ„ski zapowiedziaÅ‚ we wrzeÅ›niu, że aplikacja, która umożliwi wysyÅ‚anie ostrzeżenia ostrzeżeÅ„ za pomocÄ… systemu Cell Broadcast, zostanie uruchomiona w ciÄ…gu okoÅ‚o roku. 

- ChcielibyÅ›my, aby do wrzeÅ›nia przyszÅ‚ego roku ten system rozpoczÄ…Å‚ dziaÅ‚anie. I żeby byÅ‚o jasne: to bÄ™dzie najszybsze wdrożenie tego typu systemu spoÅ›ród wszystkich krajów Unii Europejskiej, które do tej pory to zrobiÅ‚y - powiedziaÅ‚ w Programie III Polskiego Radia KierwiÅ„ski.

Cell Broadcast nie kieruje wiadomoÅ›ci do okreÅ›lonych numerów, tylko wysyÅ‚a jÄ… do wszystkich aktywnych urzÄ…dzeÅ„ bÄ™dÄ…cych w zasiÄ™gu danej stacji bazowej, ma pozwolić na zawiadomienie o zagrożeniu każdego użytkownika, bez wzglÄ™du na to, czy ma wÅ‚Ä…czone powiadomienia; użytkownik otrzyma informacjÄ™ o zagrożeniu i zostanie o nim powiadomiony - sygnaÅ‚em dźwiÄ™kowym, optycznym czy wibracjami.

We wrzeÅ›niu operatorzy sieci komórkowych prowadzili na temat systemu rozmowy z MSWiA. Przekonywali, że powinien on być finansowany ze Å›rodków publicznych, w tym z funduszy UE.

Jakub Chajdak z T-Mobile Polska wyjaÅ›niaÅ‚ wtedy PAP, że Cell Broadcast jest z powodzeniem wykorzystywany w wielu krajach europejskich, m.in. w Austrii, Niemczech, Francji, Hiszpanii czy WÅ‚oszech. W wielu paÅ„stwach jednak koszty jego wdrożenia byÅ‚y w caÅ‚oÅ›ci finansowane przez paÅ„stwo.

Ewa Sankowska-Sieniek z Biura Prasowego Play przyznała, że sieć uczestniczy w konsultacjach i spotkaniach z przedstawicielami administracji publicznej, w tym MSWiA i RCB, które dotyczą możliwości wykorzystania technologii Cell Broadcast do przekazywania komunikatów o zagrożeniach. Przekazała, że według obecnych szacunków uruchomienie rozwiązania po stronie Play mogłoby potrwać około sześciu miesięcy od momentu uzgodnienia wymagań oraz podjęcia decyzji o realizacji projektu.

Jakub Chajdak wyjaśnił, że odbieranie najważniejszych komunikatów alarmowych nie będzie wymagało zgody użytkownika. Alert może zostać wyświetlony również na zablokowanym ekranie, a sygnał dźwiękowy zostanie odtworzony także wtedy, gdy telefon działa w trybie cichym. - Standard EU-Alert przewiduje kilka kategorii komunikatów alarmowych. W przypadku części z nich użytkownik może wyłączyć powiadomienia, natomiast nie można tego zrobić w przypadku alertów o najwyższym priorytecie - zaznaczył.

ZwróciÅ‚ uwagÄ™, że odbieranie alertów Cell Broadcast na starszych urzÄ…dzeniach może wymagać ich odpowiedniej konfiguracji. - OkoÅ‚o poÅ‚owy używanych obecnie terminali bÄ™dzie można przygotować do odbierania takich komunikatów poprzez zdalnÄ… aktualizacjÄ™. W przypadku pozostaÅ‚ych urzÄ…dzeÅ„ może być konieczna zmiana ustawieÅ„ przez użytkownika - przekazaÅ‚. (PAP)