Tak ma się zmienić LDK. Plany nowej dyrektor

Limanowa. Justyna Tokarczyk, która z początkiem kwietnia objęła stery w Limanowskim Domu Kultury, w ramach procedury konkursowej zaprezentowała program działania instytucji pod swoim kierownictwem. Dotarliśmy do dokumentu zatytułowanego „Kultura relacji – tradycja w przyszłości”. Plan nowej dyrektor zawiera szereg śmiałych koncepcji, takich jak utworzenie kawiarni, strefy coworkingowej, organizację wydarzeń “open mic”, a także sprowadzenie do Limanowej ogólnopolskich dziennikarzy do prowadzenia lokalnych podcastów czy angażowanie graczy komputerowych w edukację seniorów.

Z dokumentu wynika, że wizja zaprezentowana przez nową dyrektor opiera się na koncepcji „trzeciego miejsca” – ogólnodostępnej przestrzeni między domem a pracą, która ma być otwarta dla każdego, niezależnie od zakupu biletu na konkretne wydarzenie. Według Justyny Tokarczyk, Limanowski Dom Kultury musi przejść transformację z „operatora obiektu” w „animatora miejskiego ekosystemu”, co w praktyce ma oznaczać rezygnację z roli instytucji narzucającej ofertę na rzecz platformy wspierającej oddolne pomysły. LDK ma stać się “salonem miasta - przestrzenią między domem a pracą, gdzie można po prostu być, nawiązywać relacje i współtworzyć kulturę”. 

Pierwszą ze zmian ma być stworzenie strefy wolnego dostępu w holu głównym budynku, gdzie znikną bariery, a mieszkańcy zyskają dostęp do darmowego Wi-Fi i punktów ładowania laptopów. W godzinach przedpołudniowych obiekt ma pełnić funkcję strefy coworkingowej, co ma przyciągnąć lokalną branżę kreatywną i sprzyjać networkingowi. 

Centralnym punktem tej strategii jest Kawiarnia Artystyczna „Klaps”, zaplanowana jako „kulturalny inkubator” z modularnym wyposażeniem. Meble na kółkach i mobilne ścianki mają pozwalać na zmianę kawiarni w salę koncertową w kilkanaście minut, a stały podest „Open Mic” z mikrofonem i instrumentami ma być dostępny dla każdego amatora chcącego zaprezentować się sąsiadom. Planowana jest również “Ściana Debiutów” - wydzielona przestrzeń wystawiennicza, gdzie po procesie rekrutacji swoje prace mają prezentować np. młodzie fotografowie z Limanowej czy seniorzy-amatorzy malarstwa. 

Kolejne pomysły to: “Wystawy Jednego Dnia” - artysta rano wiesza swoje prace, po południu odbywa się wernisaż, a wieczorem ekspozycja znika; “Akustyczne Czwartki” to kameralne koncerty bez nagłośnienia dla lokalnych zespołów; “Literackie Espresso” - czyli 20 minut poświęcone na czytanie poezji lub prozy; z kolei “Kreatywne Śniadania” - to moderowane spotkania dla przedsiębiorców i społeczników, służące wymianie pomysłów przy kawie. W dokumencie w następujący sposób została przedstawiona “wartość dodana”:

Kawiarnia generuje tzw. przypadkowe spotkania. Muzyk pijący kawę spotyka grafika pracującego przy stoliku obok - w takim miejscu rodzą się projekty, których LDK nie musiałoby wymyślać, a jedynie być ich gospodarzem.  

Nowa dyrektor planuje wprowadzenie systemu mikrograntów „Kultur(a)kcja”. Dyrekcja deklaruje, że aż 70% wydarzeń w kalendarzu LDK mają stanowić inicjatywy oddolne mieszkańców wybrane w ramach “naborów na energię”, a o ich finansowaniu decydować będzie „Jury Obywatelskie”. “Inkubator pomysłów ma działać w następujący sposób: 

Mieszkaniec lub grupa nieformalna zgłasza pomysł (np. “warsztaty budowy karmników na osiedlu X”), LDK nie daje gotówki do ręki, ale zapewnia budżet na materiały, wynajmuje instruktora czy zapewnia promocję i sprzęt. O tym, które projekty zostaną zrealizowane, decyduje komisja złożona z pracowników LDK oraz z samych mieszkańców w drodze głosowania online lub stacjonarnego. Efekt? To mieszkańcy uczą się odpowiedzialności za kulturę, a LDK zyskuje darmowy “research” potrzeb społecznych. 

W LDK ma również powstać “Laboratorium mediów i AI” - kreatywne studio ze stałą ofertą zajęć wykonywania zdjęć czy montażu wideo. Prowadzenia radiowych “setek” i podcastingu mają uczyć dziennikarze RMF FM, a do współpracy zostaną zaproszeni także nauczyciele limanowskich szkół i wykładowcy krakowskich uczelni. 

W dokumencie pojawia się również koncepcja „mentoringu odwróconego”, w której to młodzież – w tym wskazani wprost „lokalni gamerzy” – miałaby stać się przewodnikami dla seniorów w świecie nowych technologii i sztucznej inteligencji. 

Justyna Tokarczyk wyszczególniła “filary programowe”. Warsztaty i projekty mają odbywać się w atmosferze „nowoczesnego regionalizmu”, odrzucającego “skansenowe podejście”. Przykład? Tradycyjne dźwięki lachowskich instrumentów zostaną przetworzone na biblioteki sampli dla twórców hip-hopu i muzyki elektronicznej.

Z kolei wśród planowanych projektów cyklicznych jest plan uruchomienia podcastu „Głos Limanowskiej Kultury”, w którym wywiady z lokalnymi pasjonatami mieliby prowadzić dziennikarza ogólnopolskiej stacji radiowej. 

Nowa dyrektor wskazała wskaźniki sukcesu, a wśród nich 20% wzrost odbiorców oferty warsztatowej w ciągu 3 lat i minimum 5 zrealizowanych mikrograntów mieszkańców rocznie. 

LDK jako „Trzecie miejsce” to instytucja, w której pytanie „Co macie dziś w programie?” zostaje zastąpione pytaniem „Co dziś wspólnie zrobimy?”. To powinna być przestrzeń, która oddaje głos mieszkańcom, czyniąc z tradycji paliwo dla nowoczesnego rozwoju. LDK w mojej wizji to instytucja-platforma relacji, której rolą nie jest tylko dostarczanie rozrywki, ale budowanie kapitału społecznego Limanowej. To podsumowanie definiuje nową erę Limanowskiego Domu Kultury, jako instytucji kultury, w której sukcesu nie mierzy się wyłącznie słupkami sprzedaży biletów, ale wskaźnikiem rezydencji mieszkańców w jej murach. LDK staje się żywym organizmem, a nie tylko administratorem kalendarza imprez - pisze Justyna Tokarczyk.

Głównym „produktem” tak rozumianego Limanowskiego Domu Kultury nie jest koncert czy spektakl, ale relacja, jako kapitał społeczny i najważniejszy produkt LDK. Kiedy mieszkaniec czuje, że ma na coś wpływ, zaczyna traktować tę przestrzeń jak własną. Zmniejsza się dystans między „urzędem” a „obywatelem”. LDK uczy mieszkańców, jak brać odpowiedzialność za kulturę i w niej uczestniczyć. Jeśli grupa młodzieży zorganizuje turniej e-sportowy lub seniorzy zainicjują warsztaty zielarskie, budują poczucie, że „w Limanowej da się robić wspólnie – wielkie rzeczy”. Wizja „Kultury relacji – tradycji w przyszłości” sprawia, że dziedzictwo Lachów Limanowskich przestaje być eksponatem muzealnym, a staje się kodem kulturowym - dodaje.

Reinterpretacja – tradycja dostarcza unikalnych wzorów, dźwięków i smaków, które w nowoczesnych pracowniach przetwarzane są na język współczesnego designu, mody czy multimediów. Ciągłość pokoleniowa, wspólne działanie w naszym „trzecim miejscu” pozwala starszym przekazać historię w sposób naturalny – nie podczas wykładu, ale przy wspólnej kawie, czy pracy nad wspólnym projektem. Nowa definicja sukcesu, w mojej wizji zmienia się w kryteria oceny działalności LDK. Zamiast pytania „Ilu widzów przyszło na płatny event?” powinniśmy zadać pytanie: „Ilu liderów społecznych wykreowaliśmy w tym roku? Ile grup nieformalnych korzysta regularnie z naszych sal? Ilu mieszkańców po prostu spędza u nas czas, nie wydając pieniędzy – ale budując naszą społeczność?” - wskazuje w podsumowaniu. - Limanowski Dom Kultury w tym wydaniu staje się centrum miasta, które bije w rytm energii jego mieszkańców. To przestrzeń, która niweluje poczucie samotności, pobudza kreatywność i sprawia, że Limanowa staje się miejscem, w którym chce się zostać, bo ma się realny wpływ na jego kształt. To przejście od kultury dla ludzi – do kultury z ludźmi i przez ludzi!