Stanowisko miasta ws. "Pałacyku". Jest zawiadomienie do prokuratury

Reżyser i publicysta Paweł Zastrzeżyński złożył zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w Limanowej, dotyczące decyzji o rozbiórce kamienicy przy ul. Matki Boskiej Bolesnej 15. Urząd Miasta Limanowa przedstawił swoje stanowisko oraz poinformował o wniesieniu odwołania od decyzji starosty.

Reżyser i publicysta Pawł Zastrzeżyński, który przez kilka lat badał archiwalne dokumenty dotyczące działalności Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Limanowej, w tym ślady zbrodni komunistycznych wobec mieszkańców Limanowszczyzny, skierował dzisiaj do Prokuratury Rejonowej w Limanowej zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa. Jego zdaniem, decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę mogła zostać wydana z naruszeniem prawa.

Jak wynika z treści zawiadomienia, sprawa dotyczy decyzji o niewpisaniu tzw. „Pałacyku pod Pszczółką” do gminnej ewidencji zabytków, co – zdaniem zawiadamiającego – miało skutkować zgodą na rozbiórkę budynku. W zawiadomieniu wskazano byłego burmistrza miasta Limanowa oraz członków dawnej komisji ds. gminnej ewidencji zabytków. Wskazano również, że podstawą zawiadomienia jest oświadczenie obecnej burmistrz Limanowej w sprawie braku wpisu budynku do ewidencji. 

Zawiadamiam o możliwości popełnienia przestępstwa przez byłego Burmistrza Miasta Limanowa Pana Władysława Biedę wspólnie i porozumieniu z byłymi członkami komisji gminnej ewidencji zabytków w składzie: Wacław Zoń (historyk, przewodniczący komisji), Barbara Wójtowicz (mgr ochrony dóbr kultury, specjalność – konserwatorstwo), Justyna Szewczyk (architekt), Elżbieta Zięba (architekt), Jerzy Bogacz (znawca kultury regionalnej), Aleksander Majerski (artysta rzeźbiarz), Aleksander Jonarski (inspektor ds. zagospodarowania przestrzennego), Oktawian Duda (urbanista) oraz Marek Ociepka (inżynier budownictwa) o przestępstwo art. 296 § 1. Podstawą uzasadnienia jest oświadczenie obecnej burmistrz Miasta Limanowa w sprawie niewpisania do gminnego rejestru zabytków tzw. Pałacyku pod Pszczółką w Limanowej, przez wskazaną komisję, co w konsekwencji prowadziło do wydania pozytywnej zgody przez Starostwo w Limanowej z dnia 17 marca 2025 r. na wyburzenie budynku, który jest wpisany do rejestru zabytków, takie działanie może wypełniać znamiona przestępstwa - czytamy w udostępnionym nam zawiadomieniu.

Dziś przed południem do Urzędu Miasta Limanowa wysłaliśmy wniosek o udostępnienie kopii zapowiadanego przez władze samorządu odwołania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę Pałacyku pod Pszczółką. Po dwóch godzinach na stronie miasta oraz w mediach społecznościowych pojawił się komunikat, zawierający stanowisko limanowskiego magistratu. 

W opublikowanej treści Urząd Miasta Limanowa poinformował, że popiera inicjatywę ratowania „Pałacyku pod Pszczółką”. Wskazano, że decyzja nr 163/2025 z dnia 17 marca br., wydana przez Starostę Limanowskiego, została zaskarżona. W ocenie urzędu, przy jej wydawaniu pominięto fakt, iż obiekt znajduje się w wojewódzkiej ewidencji zabytków.

Miasto zaznaczyło, że wojewódzka ewidencja zabytków – prowadzona przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków – ma szerszy zakres niż gminna ewidencja i obejmuje obiekty istotne w skali województwa. Jak wskazano, 6 lutego br. do Urzędu Miasta wpłynęło pismo od Małopolskiego Konserwatora Zabytków, potwierdzające objęcie „Pałacyku” ochroną konserwatorską w ramach tej ewidencji.

W stanowisku wyjaśniono również, że 31 marca br. burmistrz Limanowej złożyła odwołanie od decyzji Starosty Limanowskiego. Wskazano m.in. na konieczność uzyskania opinii wojewódzkiego konserwatora zabytków w sytuacji, gdy planowane roboty budowlane miałyby skutkować całkowitym usunięciem obiektu ujętego w ewidencji. W opinii urzędu, brak tej opinii może skutkować wadliwością decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W komunikacie odniesiono się również do braku gminnej ewidencji zabytków na terenie miasta. Jak wyjaśniono, jej brak wynika z zaniedbań poprzednich władz samorządowych. Urząd Miasta poinformował, że prace nad utworzeniem tej ewidencji rozpoczęto pod koniec 2024 roku. W tym celu wystąpiono do Małopolskiego Konserwatora Zabytków o udostępnienie stosownych wykazów.

Poniżej pełna treść komunikatu:

Miasto Limanowa popiera inicjatywę ratowania „Pałacyku pod Pszczółką”!

Starosta Limanowski Decyzją nr 163/2025 z dnia 17 marca br. – wydał pozwolenie na rozbiórkę zabytkowego obiektu posadowionego na działce ewidencyjnej nr 463/3 w obr. ewid. 5 przy ul. MB Bolesnej 15 w Limanowej. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji pominął okoliczność objęcia nieruchomości jako zabytku ochroną konserwatorską i zaakcentował wyłącznie okoliczność niezakończenia przez gminę miejską Limanowa procedury tworzenia gminnej ewidencji zabytków. Nie kwestionując charakteru prawnego gminnej ewidencji zabytków należy zastrzec, iż wojewódzka ewidencja zabytków jest prowadzona przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i ma szerszy zakres niż GEZ, obejmując obiekty istotne na poziomie województwa. W konsekwencji ma większe znaczenie merytoryczne – jest tworzona przez organ specjalistyczny i obejmuje obiekty istotne w skali województwa.

31 marca br. Burmistrz Miasta Limanowa złożyła odwołanie od decyzji Starosty Limanowskiego, podnosząc m.in. iż uzgodnienie z konserwatorem zabytków, dokonywane w trybie art. 39 ust. 3 p. b., ma na celu uzyskanie przez organ administracji architektoniczno budowlanej stanowiska profesjonalnego organu ochrony konserwatorskiej w zakresie dopuszczalności takich robót budowlanych, w wyniku których zabytek wpisany do gminnej ewidencji zabytków przestanie istnieć; ulegnie całkowitej likwidacji.

Jak wskazujemy, wsparcie ochrony dziedzictwa kulturowego w zakresie budynków zabytkowych polega na zapewnieniu im opieki prawnej, technicznej i finansowej, aby przetrwały w jak najlepszym stanie i mogły być użytkowane zgodnie z ich historycznym charakterem. To kompleksowe działania, które angażują zarówno instytucje publiczne, właścicieli, jak i społeczeństwo.

Drugorzędne znaczenie w sprawie ma okoliczność, iż do czasu wydania decyzji przez Starostę Limanowskiego nie została przyjęta gminna ewidencja zabytków, bowiem dokonanie wpisu budynku w wojewódzkiej ewidencji zabytków – potwierdzone urzędowo pismem jakie wpłynęło do Urzędu Miasta Limanowa dnia 6 lutego br. przekazane przez Małopolskiego Konserwatora Zabytków – jest skuteczne i wystarczające do objęcia ochroną konserwatorską. Dlatego Burmistrz Miasta Limanowa podnosi, iż jest to naruszenie prawa poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę budynku wpisanego do wojewódzkiej ewidencji zabytków z pominięciem wymogu uzyskania pozytywnej opinii wojewódzkiego konserwatora zabytków, co skutkuje materialną wadliwością decyzji i jej nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA.

Faktem jest brak Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Limanowa, ale to niestety wieloletnie zaniedbania poprzedniej władzy, bo pomimo takiego obowiązku – Miasto Limanowa – Gminnej Ewidencji Zabytków jej nie posiadało. Są to zaniedbania, które obecnie naprawiamy. Prace nad przygotowaniem Gminnej Ewidencji Zabytków rozpoczęły się pod koniec 2024 roku, w momencie stwierdzenia jej braku. Wówczas wystąpiliśmy do Małopolskiego Konserwatora Zabytków o udostępnienie wykazu zabytków z terenu Miasta Limanowa włączonych do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków oraz wpisanych do rejestru zabytków.