Odczytano nazwiska 212 ofiar zbrodni

Mszana Dolna. W środę (19 sierpnia) w Mszanie Dolnej odbyły się obchody 84. rocznicy zagłady miejscowej społeczności żydowskiej. W masowej egzekucji na Pańskim z 19 sierpnia 1942 roku zginęło niemal 900 osób - była to największa zbrodnia w historii naszego regionu. Uczestnicy rocznicy tych wydarzeń odwiedzili miejsca martyrologii, a przy masowej mogile odczytano nazwiska 212 osób zamordowanych podczas Zagłady.

Obchody 84. rocznicy zagłady Żydów w Mszanie Dolnej odbyły się w środę (19 sierpnia). Jak co roku zorganizowała je Fundacja Sztetl Mszana Dolna. Spotkanie rozpoczęło się w Szkole Podstawowej nr 1 w Mszanie Dolnej od prezentacji poświęconej życiu i śmierci mszańskich Żydów oraz ich udziałowi w dziejach, kulturze, gospodarce i rozwoju miasta. Przedstawiono również okoliczności Zagłady. Prelekcji towarzyszyła wystawa archiwalnych fotografii przedwojennej Mszany Dolnej i jej żydowskich mieszkańców.

Następnie uczestnicy odwiedzili 3 miejsca martyrologii ludności żydowskiej Mszany Dolnej oraz osób przesiedlonych do miasta. Były to mogiła przy ul. Ogrodowej, miejsce przy ul. Ludwika Morza oraz cmentarz żydowski. W każdym z tych miejsc wspominano zamordowanych i pochowanych, składano kamyki, zapalano znicze i odmawiano modlitwy. Modlitwy w tradycji żydowskiej poprowadził Avraham Jaakov Taylor, potomek rodziny Rebhun z ul. Piłsudskiego, chazan i rabin.

Główna ceremonia odbyła się na Pańskim, gdzie znajduje się masowa mogiła blisko 900 ofiar Zagłady. Wśród pochowanych są również prapradziadkowie Avrahama Taylora – Amalia i Dawid Pesach Rebhun. W mogile pochowano także grupę chrześcijan o żydowskich korzeniach, którzy zostali wówczas zamordowani. Podczas ceremonii odmówiono więc również modlitwę katolicką. Uroczystość rozpoczął dźwięk szofaru – rytualnego rogu używanego w tradycji żydowskiej.

19 sierpnia 1942 roku, kiedy doszło do masowego mordu, również przypadała środa. Według kalendarza żydowskiego był to 6. dzień miesiąca elul. W tym roku rocznica wydarzeń według kalendarza gregoriańskiego przypadła w tym samym dniu, co jorcajt, czyli rocznica śmierci według żydowskiej rachuby czasu. 

Podczas ceremonii przypomniano również wiek najmłodszych i najstarszych ofiar pochowanych na Pańskim. Siedmioro najmłodszych zamordowanych nie przeżyło roku, a 20 osób nie ukończyło 3 lat. Najstarsza z ofiar, Lea Eichner, miała 86 lat. Odczytano nazwiska osób i rodzin pomordowanych podczas Zagłady w Mszanie Dolnej. Było ich 212. Wśród ofiar znajdowały się całe rodziny. Jak podano, w niektórych przypadkach pod jednym nazwiskiem znajdowało się kilka rodzin, a liczba zamordowanych osób noszących to samo nazwisko sięgała 20, 30, a nawet 40 osób.

Uczestnicy otrzymali przygotowane przez Fundację Sztetl Mszana Dolna Karty Pamięci. Zawierały fotografie i biografie kilkudziesięciu ofiar, o których zachowały się informacje, zdjęcia lub wspomnienia.

Obchody zakończył koncert Avrahama Taylora i zespołu Klezmorim Trio w Miejskiej Bibliotece w Mszanie Dolnej. Wykonano pieśni chasydzkie, tradycyjne melodie żydowskie oraz psalmy. Uczestnicy, zachęceni przez kantora, włączyli się w śpiew. Koncert zakończyła wspólna modlitwa o pokój z Psalmu 122.