NIK: Fundacja Profeto.pl i nieprawidłowości w Funduszu Sprawiedliwości

Najwyższa Izba Kontroli poinformowała dziś o ujawnieniu poważnych nieprawidłowości w wykorzystaniu środków publicznych z Funduszu Sprawiedliwości. W centrum uwagi znalazła się Fundacja Profeto.pl, której prezesem jest ks. Michał Olszewski – duchowny pochodzący z gminy Laskowa.

Najwyższa Izba Kontroli poinformowała dzisiaj (27 maja) o zakończeniu kontroli obejmującej dysponenta Funduszu Sprawiedliwości – Ministra Sprawiedliwości – oraz wybranych beneficjentów programu. Wśród nich znalazła się Fundacja Profeto.pl, której prezesem jest ks. Michał Olszewski, duchowny pochodzący z gminy Laskowa.

NIK wskazuje Fundację Profeto jako jeden z najbardziej jaskrawych przykładów nieprawidłowości w dysponowaniu środkami publicznymi.

Fundacja realizowała projekt budowy Centrum „Archipelag – wyspy wolne od przemocy”. 

Nawet gdyby pominąć wszystkie rażące nieprawidłowości wykazane przez kontrolerów NIK w trakcie prowadzonej budowy, to już z samego założenia tej inwestycji wynikało, że w budynku, którego koszt wzniesienia ostatecznie oszacowano na blisko 100 mln złotych, pomoc miała być świadczona jedynie przez rok i miano przeznaczyć na nią z całej tej kwoty jedynie 3,5 mln zł (3,6%). W pozostałym zakresie, budynek mógłby być w praktyce swobodnie wykorzystywany przez Fundację Profeto.pl na dowolne cele - twierdzi Najwyższa Izba Kontroli. 

Zgodnie z ustaleniami, pierwotna umowa dotacji z kwietnia 2020 r. opiewała na 43 mln zł. W kolejnych latach została trzykrotnie aneksowana: „o 16 mln zł w styczniu 2022 roku, o 12,7 mln zł w listopadzie tego samego roku i aż o prawie 27 mln zł w maju 2023 roku. […] Same wnioski nie zawierały szczegółowego wyliczenia oraz rzetelnego uzasadnienia wzrostu kosztów”. Tymczasem według Izby, Profeto.pl nie miało prawa dostać środków z Funduszu Sprawiedliwości. 

Oferta złożona przez Profeto.pl była wadliwa, niezgodna z przepisami i nie spełniała wymagań ogłoszenia konkursowego, a sama Fundacja nie była przygotowana do realizacji zadania - czytamy.

NIK zwraca również uwagę, że „Fundacja Profeto.pl nie miała prawa do swobodnego dysponowania działką, na której miała powstać inwestycja” oraz że „prace budowlane rozpoczęły się przed uzyskaniem pozwolenia na budowę”. W raporcie podkreślono, że „przez okres ok. 1,5 roku inwestycja stanowiła samowolę budowlaną, w związku z czym wydatkowana w tym okresie kwota 27,7 mln zł jest niekwalifikowalna i powinna zostać zwrócona”.

Według ustaleń kontrolerów, „wiele materiałów i usług zostało zakupionych po zawyżonych cenach, co skutkowało niegospodarnym wydaniem ponad 2 mln zł”. Przykładowo, tymczasowe baraki miały kosztować 591,6 tys. zł, przy rynkowej wycenie na poziomie 60 tys. zł. Podobne różnice wykazano w przypadku ogrodzenia placu budowy, wyposażenia sali widowiskowej czy platform garażowych.

W raporcie wskazano także na „defraudację środków publicznych w wysokości 476,9 tys. zł, które miały być przeznaczone na zakup blachodachówki i okien dachowych” oraz „płatności na łączną kwotę ponad 7,2 mln zł za roboty budowlane, które nie zostały faktycznie wykonane”. Jak podkreślono, w czerwcu 2022 r. „wybrano nowego generalnego wykonawcę, któremu niezasadnie podwyższono wynagrodzenie o ponad 14,3 mln zł”.

Zakończona inwestycja obejmuje budynek o powierzchni ponad 6 tys. m² z garażem podziemnym, salą widowiskową na 282 miejsca oraz zapleczem techniczno-medialnym. NIK zauważa, że „w pozostałym zakresie, budynek mógłby być w praktyce swobodnie wykorzystywany przez Fundację Profeto.pl na dowolne cele”.

Prezes NIK zdecydował o przekazaniu materiałów Prokuraturze Krajowej oraz Ministrowi Sprawiedliwości. „Biorąc pod uwagę skalę stwierdzonych nieprawidłowości […] Prezes NIK, działając na podstawie art. 62a ustawy o NIK, podjął decyzję o ich niezwłocznym przekazaniu […] celem jak najszybszego podjęcia działań zmierzających do odzyskania środków publicznych”.