Morfologia krwi: kiedy warto ją wykonać

To proste, tanie i bezpieczne badanie, liczące sobie już około 100 lat, jest podstawą w diagnostyce chorób układu krwiotwórczego i nie tylko. Sprawdź, kiedy warto wykonać morfologię krwi obwodowej.

Morfologia nie jest zaliczana do badaÅ„ przesiewowych, a zatem nie zaleca siÄ™ go w oficjalnych wytycznych, by w okreÅ›lonej populacji zagrożonej jakÄ…Å› chorobÄ… wykryć osoby chore. Jednak hematolodzy radzÄ…, by robić je raz w roku, nawet jeÅ›li nie odczuwamy żadnych dolegliwoÅ›ci, a z pewnoÅ›ciÄ… wtedy, gdy pojawiajÄ… siÄ™ niewyraźne, ale niepokojÄ…ce objawy.

Morfologia polega na zliczaniu skÅ‚adników krwi obwodowej. Wystarczy do tego jej 5 ml. Zbyt duża lub zbyt maÅ‚a liczba któregoÅ› z nich może Å›wiadczyć o chorobie – czasami tak groźnej, jak nowotwór ukÅ‚adu krwiotwórczego. Ale pozwala też na wykrycie innych chorób i stanów towarzyszÄ…cych różnym chorobom, takich jak na przykÅ‚ad niedokrwistość, maÅ‚opÅ‚ytkowość, nadpÅ‚ytkowość oraz – jeÅ›li wykonamy dodatkowo oznaczenie odczynu Biernackiego – może wskazać, że w organizmie toczy siÄ™ proces zapalny.

Co istotne, wiele z tych chorób nie daje charakterystycznych objawów (lub wręcz żadnych) aż do czasu, gdy choroba jest już bardzo rozwinięta. Tak dzieje się na przykład w wielu białaczkach.

Ostrzeżenia IMGW i alert RCB dla większości kraju: Upały do 38°C i burze Rosną ceny gazu

- Pani Urszula Jaworska, która jest pierwszÄ… osobÄ… w Polsce ze szpikiem przeszczepionym od dawcy niespokrewnionego, o biaÅ‚aczce dowiedziaÅ‚a siÄ™ dziÄ™ki rutynowym badaniom medycyny pracy, w skÅ‚ad których wchodziÅ‚a wtedy obligatoryjnie morfologia krwi – podkreÅ›la prof. WiesÅ‚aw JÄ™drzejczak, byÅ‚y konsultant krajowy w dziedzinie hematologii. 

Kiedy Urszula Jaworska zachorowała na białaczkę, miała 33 lata, a zauważalnym, ale łatwym do zlekceważenia objawem potencjalnie śmiertelnej choroby było poczucie zmęczenia, które łatwo wytłumaczyła sobie tym, że była na obozie baletowym z młodzieżą i nie dość odpoczęła. Rutynowa morfologia wykazała, że ma ponad 170 tys. leukocytów w milimetrze sześciennym krwi, podczas gdy zdrowy dorosły człowiek ma ich 4-25 tys. na milimetr sześcienny.

Trzy lata po tych badaniach Urszula Jaworska założyła fundację swojego imienia, która zajmuje się pomocą chorym na nowotwory i prowadzi jeden z banków potencjalnych dawców szpiku. 25 lat później nadal jej szefuje.

Kiedy warto robić morfologię krwi

Są sytuacje, gdy to badanie, łącznie z oznaczeniem odczynu Biernackiego, warto zrobić nawet na własny koszt, ponieważ stanowi podstawę w procesie diagnostyki przyczyn złego stanu zdrowia. To trwające powyżej trzech tygodni, a niemające wyraźnej przyczyny:

• Poczucie zmÄ™czenia, mÄ™czliwość;
• Nocne poty;
• Utrata wagi pomimo braku zmiany stylu życia i diety;
• NiewyjaÅ›nione stan podgorÄ…czkowy lub gorÄ…czka,
• Pojawianie siÄ™ siniaków i zasinieÅ„ po banalnych urazach w sytuacji, gdy wczeÅ›niej tego rodzaju zdarzenia nie wywoÅ‚ywaÅ‚y ich.

(ŹródÅ‚o: Justyna Wojteczek, zdrowie.pap.pl)