Leków nasennych lepiej nie przyjmować bez porozumienia z lekarzem

Wielu pacjentów mających problemy ze snem przyjmuje leki nasenne bez potrzeby lub niewłaściwego rodzaju, co tylko pogarsza ich sytuację – mówiła na konferencji dr Ewa Bałkowiec-Iskra z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Bezpieczeństwo i działania niepożądane leków przeciwlękowych i nasennych były tematem czwartkowej konferencji prasowej Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL).

Bezsenność należy do najczęstszych problemów zdrowotnych - zauważył prezes urzędu, dr Grzegorz Cessak.

Jak wynika z badaÅ„ OBOP, co drugi dorosÅ‚y Polak ma problemy z zasypianiem (okoÅ‚o 13 milionów), zaÅ› co trzeci nie przesypia kilku nocy w miesiÄ…cu. Sen jest ważny nie tylko ze wzglÄ™du na regeneracjÄ™ organizmu, ale także utrwalanie i przetwarzanie informacji zdobytych w ciÄ…gu dnia. 'Bezsenność może być leczona w sposób dogodny i bezpieczny dla pacjenta, pod warunkiem, że zastosuje on wÅ‚aÅ›ciwÄ… terapiÄ™. Przy stosowaniu nowszych leków dedykowanych jedynie leczeniu bezsennoÅ›ci ryzyko zaburzeÅ„ psychomotorycznych jest znikome' – zaznaczyÅ‚ prezes.

Dr Ewa BaÅ‚kowiec-Iskra z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego tÅ‚umaczyÅ‚a, że wyróżniamy cztery postacie bezsennoÅ›ci. SÄ… to: trudnoÅ›ci z zasypianiem - lub utrzymaniem snu, zbyt wczesne poranne wstawanie oraz sen nieregenerujÄ…cy. Wiele leków zaburza fazÄ™ snu wolnofalowego, ważnÄ… dla procesów zapamiÄ™tywania i regeneracji mózgu. Co wiÄ™cej, niewÅ‚aÅ›ciwie dobrane leki nasenne (brak konsultacji z lekarzem i nieodpowiednia dawka) mogÄ…… powodować bezsenność.

PrzewlekÅ‚a bezsenność może oznaczać poważne konsekwencje dla codziennego funkcjonowania, a nawet zdrowia - obniża odporność, jakość życia i produktywność w pracy, zwiÄ™ksza ryzyko chorób somatycznych, takich jak nadciÅ›nienie czy choroba wieÅ„cowa. IstotnÄ… rolÄ™ w zapobieganiu zaburzeniom odgrywa przestrzeganie zasad higieny snu. Chodzi o regularny tryb życia, unikanie alkoholu i nikotyny, usuniecie zegarka z zasiÄ™gu wzroku ('już ta godzina, a ja ciÄ…gle nie Å›piÄ™!'), ograniczenie drzemek w ciÄ…gu dnia, unikanie ciemnych pomieszczeÅ„ za dnia i silnego Å›wiatÅ‚a (na przykÅ‚ad komputera i telefonu) w nocy… oraz unikanie regularnego przyjmowania leków nasennych! Nie należy zbytnio starać siÄ™ zasnąć i zbyt wiele czasu spÄ™dzać w łóżku. JeÅ›li leżymy w nim już kwadrans, lepiej wstać i zająć siÄ™ czymÅ› innym. Kolacja powinna być co najmniej trzy godziny przed snem, dobrze jest też fizycznie siÄ™ zmÄ™czyć późnym popoÅ‚udniem.

Wiele starszych osób uważa, że za maÅ‚o Å›pi, choć w wieku 70 lat 5-6 godzin snu to norma. Głównym problemem zwiÄ…zanym z samodzielnym przyjmowaniem leku - nawet zioÅ‚owego - jest uzależnienie psychiczne – zaznaczyÅ‚a dr BaÅ‚kowiec-Iskra – 'Z czasem pacjent nie potrafi zasnąć, jeÅ›li czegoÅ› nie weźmie. Ogólna zasada farmakoterapii zaburzeÅ„ snu brzmi: nieregularnie, jak najkrócej i w jak najmniejszych dawkach'.

Nawet 80 proc. osób, którzy zgłaszają się do lekarza po leki na bezsenność i dostają je, w rzeczywistości cierpi na depresję. Bezsenność jest tylko jednym z jej objawów.

Uczestnicy spotkania odnosili sie też do konkretnych leków. Jak mówili, najlepsze i najbezpieczniejsze sÄ… leki przeciwdepresyjne o dziaÅ‚aniu nasennym (jak mirtazapina, mianseryna czy trazodon) stosowane w dawkach kilkakrotnie niższych niż w leceniu depresji. Nie uzależniajÄ…, skracajÄ… czas do zaÅ›niÄ™cia, poprawiajÄ… ciÄ…gÅ‚ość snu i wydÅ‚użajÄ… czas snu regenerujÄ…cego. Niebenzodiazepinowe leki nasenne – tak zwane 'trzy zet' (zolpidem, zopiklon, zaleplon) sÄ… stosowane wyÅ‚Ä…cznie w leczeniu bezsennoÅ›ci, jednak okazaÅ‚y siÄ™ mieć niepożądane skutki uboczne - takie jak senność poranna, a nawet somnabulizm, czyli chodzenie przez sen. Można siÄ™ od nich uzależnić.

Leki przeciwhistaminowe, takie jak hydroksyzyna czy difenhydramina, przeznaczone są do doraźnego stosowania. Difenhydramina w połączeniu z paracetamolem ma zastosowanie zwłaszcza przy bólu utrudniającym zasypianie.

Częstym błędem jest przepisywanie starszym osobom skarżącym się na bezsenność benzodiazepin, które pomagają tylko przez krótki czas - później nie tylko wraca bezsenność, ale na dodatek pojawia się fizyczne i psychiczne uzależnienie od tych leków. Pogarszają pamięć, a zmniejszając sprawność pacjenta sprzyjają upadkom i złamaniom. Podobnie wygląda sprawa 'pomagania' sobie alkoholem - w krótkim czasie może dojść do uzależnienia, które znacznie trudniej wyleczyć, niż bezsenność. Natomiast łączenie benzodiazepin z alkoholem jest groźne dla życia - ostrzegli eksperci.

Wszelkie niepożądane działanie leków warto zgłaszać do URPL. Jak zaznaczył prezes Cessak, dzięki takim zgłoszeniom można pomóc innym pacjentom.

Na stronie instytucji dostępny jest formularz zgłoszenia, a niedawno pojawił się filmik objaśniający, jak zgłaszać działania niepożądane leków.

Można tego dokonać zarówno przez telefon, pisemnie, jak i za pośrednictwem internetu lub zgłaszać swoje spostrzeżenia lekarzowi.

Spięcie o finanse miasta Prokuratura bada zasadność użycia broni przez policjantów po postrzeleniu 41-latka

(Źródło: www.naukawpolsce.pap.pl)