Katastrofa samolotu pod Mogielicą w 1944 r.
69 lat temu, 28 stycznia 1944 roku na zboczach Mogielicy, doszło do katastrofy lotniczej, niemieckiego samolotu Heinkel 111 H11 (G1+NS). Przez lata wokół tej historii narosło sporo legend, które współcześnie, częściowo udało się zweryfikować.
Jak opisywał jeden ze świadków zdarzenia, tego dnia wśród głuchej ciszy, zimowej, mroźnej aury, pojawił się szary punkt na niebie. Zbliżał się powoli w kierunku zaśnieżonego masywu Mogielicy. Zdawał się być prawie niewidzialny, gdyby nie warkot motorów silnika i zwiększająca się czarna smuga dymu, wydobywającego się z uszkodzonego samolotu. Obniżył lot i runął w las, jak się okazało w koryto potoku Bystroń. Wśród mieszkańców Słopnic, zapewne i obecnie znalazłoby się wielu, wśród starszych osób, które pamiętają, choćby z przekazów ustnych wydarzenie z tamtego dnia. Katastrofie lotniczej uległ niemiecki samolot Heinkel He-111 H11 G1+NS, jak się później okazało, przeznaczony do celów szkoleniowych. Wraz z nim poległa pięcioosobowa załoga porucznika Alfreda Gutschmidta z ósmej eskadry pułku bombowego KG 55. Skład załogi:
Pilot – dowódca: Lt. Alfred Gutschmidt, obserwator – bombardier: Uff. Horst Zogesiter, radiooperator – strzelec: Uffz. Karl Meinert, mechanik pokładowy - strzelec: Ogfr. Heinrich Kohls, strzelec: Uff. Heinrich Műller.
Wszyscy, polegli, zostali pochowani na cmentarzu wojskowym w Krakowie. Do końca nie ustalono, co mogło być przyczyną katastrofy w czasie lotu treningowego. Warunki atmosferyczne, błąd pilota czy awaria? Samoloty KG 55 stacjonowały w tym czasie na lotnisku w Dęblinie. Ich załogi szkoliły się do bombardowań z małej wysokości. Jednym słowem, była to elitarna jednostka, która miała za sobą walki w Polsce, bitwie o Anglię i na froncie wschodnim*.
Zobacz również:
Politico: Trump połączył się z przywódcami koalicji chętnych, zakwestionował wsparcie dla Ukrainy
Nowe mosty i wiadukty na trasie
28 stycznia 1944 roku, na miejsce zdarzenia przybyła Żandarmeria niemiecka z Limanowej. Od razu rozpoczęto przymusowe organizowanie miejscowej ludności z zaprzęgami, spośród mieszkańców Słopnic w celu przetransportowania pozostałości po rozbitym samolocie. Niemcy, po dotarciu do wraku samolotu spostrzegli, że została wymontowana broń i inne elementy wyposażenia. Zarządzono rewizję w całej okolicy, której wynikiem było ofiary wśród miejscowej ludności. W ciągu kilku dni na miejsce, przybyła specjalna komisja wojskowa z Krakowa, której celem było ustalenie przyczyn katastrofy. W związku z przybyciem komisji do Słopnic, wśród miejscowej ludności doszło do spekulacji, że w samolocie zginęło kilku ważnych oficerów, wyższych rangą. Z czasem pojawiały się też opowieści o tym, że jedną z ofiar katastrofy była kobieta. Mówiono też o tym, że jednemu z pasażerów udało się uratować, lądując na spadochronie pośród lasów Mogielicy, następnie został zlikwidowany przez miejscowych partyzantów.
Jak katastrofę odnotowano w kilku lokalnych źródłach? W kronice Szkoły Powszechnej Nr. 2 w Słopnicach, odnotowano wówczas taką wzmiankę: [Pisownia oryginalna]W dniu 27 stycznia 1944r, wydarzyła się na górze Mogielicy, w lasach, katastrofa lotnicza w której znalazło śmierć pięciu żołnierzy.
Według relacji, partyzanci z patrolu „Sępa” ppor. Jana Boguckiego z placówki „Trzos” Tymbark, na miejscu katastrofy byli jako pierwsi. Po oględzinach wymontowali broń w postaci karabinów, maszynowych, które można było jeszcze zreperować. Pośpiesznie zabrano te elementy, które uznano za przydatne. Ówczesny dowódca Inspektoratu Nowosądeckiego Armii Krajowej w jednym z raportów, tak opisał wydarzenie[pisownia oryginalna]: Dnia 28.I br. W m Zalesie-góra Mogielica, spadł samolot niemiecki rozbijając się na drobne części. Zbiorniki z benzyną zapaliły się i 5 ludzi załogi poniosło śmierć w płomieniach-szósty zawisł na spadochronie na drzewach ale też nie żył. W tamtym czasie przechodził obok nasz patrol „Sęp”. Zabrano z samolotu dwa karabiny maszyn. – dwulufowy i jedno lufowy. Pierwszy w stanie uszkodzonym, 300 sztuk amunicji, 2 spadochrony i taśmy karabinów. Po wypadku i stwierdzeniu, że brak jest karabinów, przeprowadzono w okolicach silną rewizję i obserwację dróg bez rezultatu. Załączam metrykę samolotu**.
Po kilkudziesięciu latach od wydarzeń spod Mogielicy, rozpoczęto stopniowo badanie okoliczności wydarzeń katastrofy. Pierwsze oględziny szczątków katastrofy miały miejsce w 1986 roku. Od tamtej pory z koryta potoku Bystroń wydobyto kilkadziesiąt części z niemieckiego samolotu.
Obecnie, kolekcję zakonserwowanych elementów samolotu wraz z opisem, można podziwiać w Ośrodku Ekspozycyjnym Małopolskiego Szlaku Historii Lotnictwa – Wystawa tematyczna – Lotnicze ślady na Ziemi Myślenickiej w schronisku PTTK na Kudłaczach w Pcimiu.
Choć od katastrofy lotniczej, minęło 69 lat, to wśród domostw mieszkańców Słopnic, Zalesia i Tymbarku można jeszcze natrafić na drobne elementy z niemieckiego samolotu, które były wykorzystywane do użytku codziennego. Może warto przekazać je do miejscowych izb pamięci.
*Cytowany fragment z ekspozycji lotniczej ze schroniska PTTK na Kudłaczach. Tablica: Katastrofa w Dolinie Bystronia.
**Meldunek Inspektora Nowosądeckiego AK, Stanisława Mireckiego „Pocieja”.
Na fotografiach, różne modele i wersje samolotów He-111. Fotografie pochodzą z wystawy lotniczej, ze schroniska PTTK na Kudłaczach.
Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznych - 1 PSP AK
Może Cię zaciekawić
Deszczowy weekend, potem przymrozki i opady śniegu. Prognoza pogody dla Limanowej
Piątkowy wieczór (20 listopada) mija w Limanowej pod znakiem dużego zachmurzenia, przy temperaturze utrzymującej się na poziomie 7°C i sła...
Czytaj więcejRosyjskie obiekty powietrzne wtargnęły do Polski; szef MON: to nie przypadek
W nocy z czwartku na piątek rosyjskie obiekty wtargnęły w polską przestrzeń powietrzną. W dwóch miejscach na Podkarpaciu i jednym na Lubelszczy...
Czytaj więcejNowe mosty i wiadukty na trasie
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. udostępniły w mediach społecznościowych kolejne zdjęcia z placu budowy na linii kolejowej nr 104. Tym razem przed...
Czytaj więcejTrzeci w Polsce w wyścigach psich zaprzęgów
Michał Chojnowski z Limanowej wywalczył trzecie miejsce w klasie DR4 NB1 podczas Mistrzostw Polski w wyścigach psich zaprzęgów. Konkurencja poleg...
Czytaj więcejSport
SP Łukowica i ZSP nr 4 Limanowa najlepsze w powiatowej rywalizacji
Dziewczęta – klasyfikacja końcowa: SP Łukowica – Natalia Gotkowska, Milena Mężyk, Anna PulitZSP Jodłownik – Joanna Tabor, Patrycja...
Czytaj więcejPrzed zimową przerwą Limanovia rozegra sparingi. Dzisiaj zmierzy się z Wisłą.
W spotkaniu szansę gry otrzymają m.in. zawodnicy, którzy nie pojawiali się regularnie w wyjściowym składzie, juniorzy, a być może także za...
Czytaj więcejOlimp Team Kamienica poznał rywala w 1/16 finału Pucharu Polski. Pierwszoligowiec na drodze do kolejnej rundy.
Dla drużyny z Kamienicy będzie to kolejne wymagające wyzwanie w pucharowej rywalizacji. Warto przypomnieć, że w 1/32 finału Olimp Team sprawi...
Czytaj więcejStartowała w Finlandii. Ważny sprawdzian w reprezentacji Polski.
Pierwszym sprawdzianem był sprint na dystansie 1,2 km stylem klasycznym. Kołodziej dobrze poradziła sobie w kwalifikacjach, zajmując 30. miejsc...
Czytaj więcejPozostałe
Msza w bazylice wśród dziewięciu najliczniejszych w Polsce
Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego (ISKK) przedstawił zestawienie dziewięciu Mszy świętych, które zgromadziły najwięcej uczestników p...
Czytaj więcejNa pomoc było już za późno. Nie żyje 67-latek
W czwartek (19 listopada) kilkanaście minut po godzinie 18:00 służby zostały zadysponowane do interwencji w Starej Wsi na terenie&n...
Czytaj więcejWTZ potrzebuje 2,2 mln zł na przeprowadzkę. Trwają zbiórki
Warsztat Terapii Zajęciowej w Tymbarku, prowadzony przez Stowarzyszenie Remedium, przygotowuje się do przeprowadzki do budynku Zespołu Szkolno-Prze...
Czytaj więcejPraca w urzędzie gminy z pensją do 6 tys. zł
Wójt gminy Niedźwiedź Rafał Rusnak ogłosił otwarty konkurs na samodzielne stanowisko ds. ochrony powietrza, rolnictwa i współpracy z organizac...
Czytaj więcej-
Deszczowy weekend, potem przymrozki i opady śniegu. Prognoza pogody dla Limanowej
-
Rosyjskie obiekty powietrzne wtargnęły do Polski; szef MON: to nie przypadek
-
Nowe mosty i wiadukty na trasie
- Trzeci w Polsce w wyścigach psich zaprzęgów
- Harry Potter i Kamień Filozoficzny – dlaczego warto wrócić do pierwszej części kultowej serii?



Komentarze (6)
Sam KG 55 był ciekawą formacją specjalizującą się w lotach na bardzo niskim pułapie, przeznaczonym do niszczenia szlaków kolejowych na froncie wschodnim.
Prawdopodobną przyczyną rozbicia się He-111 G1+NS było oblodzenie płatowca w wyniku awarii systemu przeciwoblodzeniowego.