Helicobacter pylori, a rak żołądka – niewidoczny morderca

Przez wiele lat lekarze i naukowcy bili na alarm o rosnącej liczbie zachorowań na raka żołądka. Dziś, dzięki badaniom, wiemy, że głównym czynnikiem ryzyka tego śmiertelnego nowotworu jest niewielka bakteria o nazwie Helicobacter pylori.

Zakażenie bakterią Helicobacter pylori określane jest jako główna przyczyna raka żołądka – jednego z najbardziej śmiertelnych nowotworów na świecie. Jak podkreśliła podczas czwartkowej konferencji w Warszawie prof. Grażyna Rydzewska, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii: „Zależy nam na upowszechnieniu wiedzy o tym, jak groźny jest to nowotwór i że można mu zapobiegać poprzez likwidację zakażenia bakterią Helicobacter pylori”.

Kampania „Servier - Wyłącz Raka”, której celem jest szerzenie świadomości na temat tej groźnej choroby, ujawniła alarmujące statystyki. Mimo że zakażenie bakterią H. pylori jest główną przyczyną raka żołądka, tylko 1% Polaków zdaje sobie z tego sprawę. Ta niewielka bakteria jest doskonała w radzeniu sobie z kwasem żołądkowym, wytwarzając ureazę, która neutralizuje kwas solny w żołądku. Co gorsza, zakażenie może nastąpić już w dzieciństwie i utrzymywać się przez dziesiątki lat, prowadząc do rozwoju raka u osób powyżej 50. roku życia.

Global Cancer Observatory informuje, że rak żołądka jest piątym najczęściej wykrywanym nowotworem na świecie, a jeśli chodzi o śmiertelność – zajmuje trzecie miejsce. Prof. Jarosław Reguła, konsultant krajowy w dziedzinie gastroenterologii, podkreślił: „Gdy już się pojawiają dolegliwości, choroba ta jest na ogół zaawansowana, wtedy leczenie jest znacznie trudniejsze”.

Zaginiona kobieta odnaleziona Brakuje wody. Burmistrz wydaje zarządzenie: zakaz podlewania i napełniania basenów - grozi grzywna

Przebieg raka żołądka często jest ukrywany, z objawami pojawiającymi się, gdy choroba jest już zaawansowana. 

„Rak żołądka nie powoduje na ogół specyficznych objawów” – ostrzegał prof. Reguła. Powiedział, że takie dolegliwości jak uczucie pełności, odbijania, zgaga lub niestrawność mogą świadczyć o wielu innych dolegliwościach przewodu pokarmowego, nie tylko o chorobie nowotworowej.

„W zasadzie każdy ich co jakiś czas doświadcza” - powiedział. Na rozwój choroby nowotworowej bardziej wskazuje chudnięcie, anemia, gazy w nadbrzuszu oraz jadłowstręt. „Wtedy jednak rak żołądka jest już zwykle zaawansowany” – dodał.

Eksperci tłumaczyli, że wczesna postać tego nowotworu polega na tym, że jest on ograniczony do niewielkiej zmiany – nienaciekającej na błonę mięśniową żołądka. Może się to objawiać dyskomfortem lub bólem brzucha, uczuciem pełności w żołądku nawet po lekkim posiłku (wzdęty brzuch), nudnościami i wymiotami, a także zgagą, odbijaniem i kwaśnym smakiem w ustach, brakiem apetytu i znaczną utratą masy ciała. Jednak takie dolegliwości rzadko kiedy kojarzy z nowotworem.

Jednakże nie wszystko jest stracone. „Wydaje się, że można nad tym zapanować, bo znamy podstawowy czynnik ryzyka, czyli Helicobacter pylori. Skuteczne leczenie tej bakterii mogłoby ryzyko raka żołądka znacząco zmniejszać” – wskazała prof. Grażyna Rydzewska. To ważne, aby lekarze podstawowej opieki zdrowotnej przekonywali pacjentów do leczenia antybiotykami w przypadku wykrycia zakażenia.

W świadomości społecznej nadal jest wiele luk, jeśli chodzi o rak żołądka. Jak zaznaczyła Ewa Ciepałowicz z firmy Servier Polska: „Z naszych badań wynika, że Polacy mają trudność ze zidentyfikowaniem czynników ryzyka związanych z występowaniem nowotworu żołądka”. Kampanie informacyjne są niezbędne, aby chronić ludzi przed tym groźnym nowotworem, a także pomagać w rozpoznaniu go na wczesnym etapie.

Helicobacter pylori (H. pylori) - skąd się ona bierze? 

H. pylori to bakteria, która naturalnie kolonizuje ludzki żołądek. Chociaż jej obecność w ludzkim ciele jest dobrze udokumentowana od lat, źródło zakażenia pozostaje przedmiotem debaty. Uważa się, że zakażenie bakterią H. pylori najczęściej przekazywane jest drogą pokarmową oraz drogą fekalno-oralną, czyli poprzez kontakt z zanieczyszczonymi odchodami. Często zakażenie występuje już w dzieciństwie i może pozostać niewykryte przez wiele lat, prowadząc ostatecznie do poważniejszych schorzeń, w tym raka żołądka. Czynnikiem sprzyjającym zakażeniu jest także bliski kontakt z osobą zakażoną bakterią, co wyjaśnia, dlaczego w wielu krajach, w których standardy higieny są niższe, wskaźniki zakażeń są znacznie wyższe.