Black Friday 2023: czas promocji i wyprzedaży, ale i oszustw

24 listopada 2023 roku przypada Black Friday, czyli okres największych promocji i wyprzedaży. Sklepy internetowe i platformy sprzedażowe, takie jak Amazon, intensywnie przygotowują się do tego dnia. Jednak wraz z okazjami zakupowymi, nasilają się również działania cyberprzestępców, co wymaga szczególnej ostrożności.

Historia "Black Friday" sięga lat 50. XX wieku w Stanach Zjednoczonych, kiedy to dzień po Święcie Dziękczynienia zaczęto uznawać za nieoficjalny początek sezonu zakupów świątecznych. Termin "Black Friday" początkowo był używany przez policję w Filadelfii na określenie chaosu związanego z dużym ruchem pieszych i samochodowego. Z czasem termin ten nabrał pozytywnego znaczenia, oznaczając dzień, w którym handlowcy przestają być "na minusie" (w czerwonych liczbach) i zaczynają zarabiać (przechodzą na czarne liczby).

W Polsce "Black Friday" zyskał na popularności w ciągu ostatnich kilku lat, stając się ważnym elementem przedświątecznych zakupów i gospodarki. W 2023 roku blisko dwie trzecie Polaków planuje skorzystać z promocji w ramach "Black Friday" i "Cyber Monday", przeznaczając na zakupy około 1000 zł. Ta kwota jest niższa niż przeciętne wydatki Europejczyków, którzy planują wydać około 20% więcej.

W tym roku Black Friday przypada już za kilka dni, bo 24 listopada. Przed tym "świętem" zakupów i okazji policja ostrzega przed fałszywymi ofertami, a także podsuwa kilka wskazówek, jak uniknąć cyberoszustw.

Pamiętajmy, że sklep internetowy jak każda inna firma, musi posiadać adres i dane rejestracyjne – np. numery NIP i REGON (można je sprawdzić na stronie: https://aplikacja.ceidg.gov.pl/), a w przypadku spółek powinien być też zamieszczony nr KRS (Krajowy Rejestr Sądowy), który można zweryfikować on-line na stronie https://ekrs.ms.gov.pl/.

W przypadku sklepów internetowych policja zaleca by zwracać uwagę na zbyt atrakcyjne ceny, sprawdzanie opinii innych klientów, a także datę uruchomienia sklepu. Ważne jest również dokładne sprawdzenie adresu strony internetowej i sprawdzenie, czy sklep oferuje płatności za pobraniem.

Na portalach aukcyjnych warto wybrać opcję płatności za pobraniem, przeglądać fora internetowe, czy poszukać opinii o danym sprzedawcy. Korespondencję należy prowadzić za pomocą portalu aukcyjnego - przestępcy często komunikują się w sprawie zakupu/sprzedaży jakiejś rzeczy wykorzystując szyfrowane komunikatory,. Ważne by sprawdzać otrzymywane komunikaty w trakcie płatności on-line, czytajmy na co wyrażamy zgodę, i jaki przelew potwierdzamy. Nigdy nie wolno udostępniać haseł oraz loginów do bankowości internetowej.

Kolejnym polem działań cyberprzestępców mogą być reklamy w social mediach mogą. Warto pamiętać, że kliknięcie w podejrzane oferty może prowadzić do przekazania poufnych danych, w tym informacji bankowych.

Powszechne są także oszustwa metodą na tzw. "BLIK-a". Cyberprzestępcy często włamują się na konta społecznościowe i podszywają się pod właścicieli profili, wysyłając prośby o przekazanie kodu BLIK. Należy wówczas zweryfikować nadawcę tej prośby, najlepiej dzwoniąc bezpośrednio do tej osoby i sprawdzając kwotę oraz odbiorcę transakcji.

Pamiętajmy, że zachowanie czujności i zdrowego rozsądku podczas zakupów w okresie Black Friday może uchronić nas przed stratami finansowymi!