Ashwagandha w kroplach – co mówią najnowsze badania?

(Materiał partnera) Ashwagandha (Withania somnifera), znana również jako indyjski żeń-szeń, to adaptogen wykorzystywany od wieków w tradycyjnej medycynie ajurwedyjskiej. Uznawana za środek wspierający odporność organizmu na stres, poprawiający funkcje poznawcze i ogólną witalność, zyskuje coraz większe zainteresowanie nauki. Badania na przestrzeni ostatnich lat pokazują, że alkoholowy ekstrakt z tej rośliny może działać nie tylko jako naturalny środek przeciwlękowy, ale także wspomagać zdrowie mięśni i pamięć.

Ashwagandha – co o niej wiemy?

Ashwagandha zawiera liczne związki biologicznie czynne, takie jak witanolidy, alkaloidy czy sitoindozydy. Przypisuje się jej działanie neuroprotekcyjne, przeciwzapalne, adaptogenne i przeciwutleniające. Jedno z dobrze udokumentowanych badań wykazało, że osoby z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi, które przez osiem tygodni przyjmowały ekstrakt z korzenia ashwagandhy, odnotowały poprawę pamięci zarówno krótkotrwałej, jak i ogólnej, a także wzrost wydolności poznawczej, lepsze skupienie uwagi i szybsze przetwarzanie informacji. Co ważne, suplement był dobrze tolerowany i bezpieczny [1].

Ashwagandha krople mają znacznie szerszy potencjał. Przyjrzyjmy się trzem interesującym efektom badań nad etanolowym ekstraktem z ashwagandhy.

Ashwagandha w kroplach jako naturalne wsparcie w walce z lękiem

W badaniu klinicznym z udziałem osób cierpiących na zaburzenia lękowe (wg ICD-10) sprawdzano działanie alkoholowego ekstraktu z korzenia ashwagandhy. Przez sześć tygodni jedna grupa otrzymywała ekstrakt, a druga placebo. Wyniki? Po zakończeniu badania aż 88,2% uczestników przyjmujących ashwagandhę spełniało kryteria poprawy, w porównaniu do 50% w grupie placebo. Co równie istotne, ekstrakt nie powodował więcej działań niepożądanych niż placebo – co czyni go potencjalnie bezpieczną alternatywą lub uzupełnieniem farmakoterapii w leczeniu lęku [2].

Policja na korytarzu i radar przy szkole Zmiażdżona karetka, 3 osoby w szpitalu i zablokowana droga krajowa

Jak Ashwagandha może pomóc w poprawie pamięci?

Jedno z ciekawszych badań wykazało, że alkoholowy ekstrakt z liści ashwagandhy może chronić mózg przed uszkodzeniami i poprawiać pamięć nawet w przypadku amnezji wywołanej farmakologicznie. W modelu doświadczalnym na myszach wykazano, że podanie ekstraktu przeciwdziałało szkodliwemu działaniu skopolaminy – substancji, która tymczasowo pogarsza zdolność zapamiętywania.

Co więcej, poprawie ulegała ekspresja białka ARC – kluczowego czynnika regulującego plastyczność synaptyczną, czyli zdolność neuronów do tworzenia i wzmacniania połączeń, które leżą u podstaw procesów uczenia się. Największy efekt zaobserwowano w hipokampie – obszarze mózgu odpowiedzialnym za pamięć długotrwałą. Co istotne, działanie profilaktyczne (przed podaniem szkodliwej substancji) było silniejsze niż leczenie już po wystąpieniu objawów. Badanie to wskazuje, że ashwagandha może nie tylko wspierać codzienną sprawność umysłową, ale również chronić układ nerwowy przed zaburzeniami pamięci związanymi ze stresem, starzeniem czy działaniem niektórych leków [3].

Ashwagandha dla lepszej ochrony mięśni w podeszłym wieku

Sarkopenia, czyli związana z wiekiem utrata masy mięśniowej, to coraz powszechniejszy problem w starzejących się społeczeństwach. W 2024 r. naukowcy przeprowadzili badanie na starszych myszach, aby sprawdzić, czy ashwagandha może temu przeciwdziałać. Wyniki zaskoczyły nawet badaczy: ekstrakt znacząco zwiększał masę mięśniową, poprawiał stosunek mięśni do tłuszczu i utrzymywał siłę chwytu [4].

Dodatkowo badacze zauważyli, że ashwagandha obniża poziom tzw. cytokin prozapalnych, czyli substancji wytwarzanych przez organizm, które sprzyjają przewlekłym stanom zapalnym. Dwa z nich – TNF-α i IL-1β – są szczególnie aktywne w procesach osłabiających mięśnie wraz z wiekiem.

Co równie ciekawe, roślina ta aktywowała w organizmach myszy tzw. szlak IGF-1/Akt/mTOR – czyli jeden z najważniejszych mechanizmów regulujących budowę mięśni i produkcję energii w komórkach. Mówiąc prościej: ashwagandha wspierała naturalne procesy wzrostu i regeneracji mięśni oraz poprawiała „kondycję” komórek mięśniowych, m.in. przez zwiększenie liczby mitochondriów, czyli małych „elektrowni” produkujących energię.

Zdaniem badaczy, dzięki połączeniu działania przeciwzapalnego i wspierającego wzrost mięśni – bez wpływu na apetyt czy przybieranie na wadze – ashwagandha może okazać się naturalnym sojusznikiem w walce z sarkopenią.

Podsumowanie:

Ashwagandha długo była obecna w tradycyjnej medycynie – teraz zyskuje nowy status: obiecującego obiektu badań klinicznych. Opisane powyżej działanie przeciwlękowe, wspierające mięśnie i pamięć otwiera nowe perspektywy nie tylko dla fitoterapeutów, ale i dla medycyny głównego nurtu. Jeśli kolejne, poszerzone badania z udziałem ludzi potwierdzą te wyniki – ashwagandha może na stałe zagościć wśród roślinnych strategii wspierających zdrowie psychiczne i fizyczne.

Bibliografia:

1. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28471731/

2. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21407960/

3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24012642/

4. https://www.mdpi.com/2072-6643/16/1/157