Székesfehérvár i Limanowa wspólnie świętują 101. rocznicę Bitwy Limanowskiej

18 listopada 2015 roku Prezes Stowarzyszenia „Fehérvári Huszárok” Csaba Páli wystosował dwa imienne zaproszenia na uroczyste obchody 101. rocznicy Bitwy Limanowskiej, które rokrocznie odbywają się w Székesfehérvárze (Białogrodzie Stołecznym, zwanym też Królewskim), stolicy Komitatu Fejér, mieście wojewódzkim liczącym ponad 100 tysięcy mieszkańców. Adresatami tychże równorzędnych zaproszeń byli: Burmistrz Limanowej mgr inż. Władysław Bieda oraz Prezes Limanowskiego Stowarzyszenia Historii Ożywionej Jabłoniec 1914 mgr inż. Marek Sukiennik.

W skład limanowskiej delegacji udającej się do Székesfehérváru weszli ponadto: pracownik Urzędu Miasta Inspektor mgr Bolesław Garncarz oraz członek Grupy Rekonstrukcji Historycznych LSHO Jabłoniec 1914 Michał Futiakiewicz.

Tak o uroczystości można przeczytać w zaproszeniu:

„W imieniu Stowarzyszenia „Fehérvári Huszárok” mam zaszczyt zaprosić Panów na uroczyste składanie wieńców, które odbędzie się 11 grudnia 2015 roku o godzinie 12.00, miejsce składania wieńców: Székesfehérvár, Plac Ratuszowy, przy Pomniku Nieznanego Huzara.

Już od dziewiętnastu lat wspominamy o bohaterskich czynach dokonanych przez huzarów z naszego miasta sprzed 101 lat pod Limanową. […] Mamy nadzieję, że nasza uroczystość pozwoli przypomnieć ówczesne wydarzenia w okolicach miasta Limanowa i przyczynić się do dalszego pogłębienia tysiącletniej przyjaźni polsko-węgierskiej”.

Gwoli krótkiego przypomnienia, huzarzy z „Fehérvári Huszárok” kultywują chlubne bojowe tradycje liniowego cesarsko-królewskiego 10. regimentu huzarów armii wspólnej (Gemeinsame Armee - k.u.k. Armee) naddunajskiej monarchii. Pułk pobierał rekruta z komitatu Fejér.

W czasie Wielkiej Wojny, w składzie 10. Budapesztańskiej Dywizji Kawalerii, pułk wziął udział m.in. w Bitwie Limanowskiej i wsławił się zwycięskim, krwawym bojem na wzgórzach: Jabłoniec i Golców w grudniu 1914 roku. Stowarzyszenie „Fehérvári Huszárok” ma charakter elitarny, zawiązało się w 1997 roku i obecnie liczy 23 członków. 15 czerwca 2008 roku huzarzy z Székesfehérváru odwiedzili Limanową i uczestniczyli we Mszy Świętej na Jabłońcu.

Rok temu ponownie zawitali do naszego miasta na obchody stulecia bitwy.

Uczestników delegacji z Limanowej powitał w Székesfehérvárze Imre Borbély, sprawujący do niedawna funkcję Przewodniczącego Samorządu Narodowości Polskiej. Pan Mirek był opiekunem i przewodnikiem delegacji, a także tłumaczem. Wieczorny spacer po miejskiej starówce, tętniącej życiem i skąpanej w świątecznych iluminacjach, dostarczył wiele wrażeń. Miłym zwieńczeniem pierwszego dnia pobytu w tym pięknym i gościnnym mieście była wspólna kolacja z huzarami, wymiana podarunków i życzeń.

11 grudnia jest „dniem świetym” dla huzarów z „Fehérvári Huszárok”, upamiętniającym czyn zbrojny ich rodaków z 10. pułku cesarsko-królewskich huzarów w jabłonieckim boju. O godz. 11.30 uczestnicy delegacji udali się do Ratusza, gdzie zostali przyjęci przez Burmistrza dr Andrása Cser-Palkovicsa. Punktualnie w południe rozpoczęły się główne uroczystości na Placu Ratuszowym. Przy asyście orkiestry garnizonowej i udziale licznych stowarzyszeń rekonstrukcji historycznych, władz miasta i województwa, pocztów sztandarowych, delegacji z wieńcami, żołnierzy garnizonu Székesfehérvár, młodzieży szkolnej oraz mieszkańców, uczczono pamięć węgierskich żołnierzy poległych w Bitwie Limanowskiej.

Delegacja z Limanowej była jedyną delegacją zagraniczną, ponadto uhonorowaną oficjalnym powitaniem i przedstawieniem, a Michał Futiakiewicz, członek Grupy Rekonstukcji Historycznych Stowarzyszenia Jabłoniec 1914, stanął – w strojnym uniformie ułana (beliniaka) kawalerii Legionów Polskich Komendanta Józefa Piłsudskiego - u boku żołnierzy węgierskich pełniących wartę honorową u stóp Pomnika Nieznanego Huzara.

Wspólna warta przy pomniku symbolizowała polsko-węgierskie braterstwo broni w Wojnie Galicyjskiej w latach 1914-15. Zaszczyt to niemały i wyróżnienie dla Limanowskiego Stowarzyszenia Historii Ożywionej Jabłoniec 1914, a także forma uznania przez gospodarzy dla działań Stowarzyszenia na niwie umacniania przyjaźni między naszymi bratnimi narodami. Ważnym punktem uroczystości było przemówienie Burmistrza Władysława Biedy, w którym odniósł się do znaczenia i dziedzictwa Bitwy Limanowskiej, a także szerzej Wielkiej Wojny, w wyniku której Polska odzyskała niepodległość, i w której to polscy legioniści oraz węgierscy huzarzy i honwedzi ramię w ramię walczyli za wolność waszą i naszą. Wspomniał też o pomocy materiałowej w sprzęcie i amunicji udzielonej przez Węgry naszej ledwo co wskrzeszonej Ojczyźnie walczącej z bolszewicką zarazą w 1920 roku.

Po zakończeniu uroczystości uczestnicy udali się do Domu Hiemera (Hiemer-Ház) na poczęstunek huzarskim gulaszem. Dom Hiemera to piękna kamienica mieszczańska, która pełni obecnie funkcję centrum kulturalnego miasta. Tego dnia miało miejsce jeszcze jedno ważne wydarzenie towarzyszące pobytowi limanowskiej delegacji w Székesfehérvárze, a mianowicie uroczysta kolacja pożegnalna z udziałem Pani Évy Brájer, Wiceburmistrz do spraw kultury. Był czas na delektowanie się potrawami kuchni węgierskiej, a potem na krótkie podsumowanie wizyty, podzielenie się wrażeniami i wspomnieniami z poprzednich wizyt huzarów w Limanowej. Poczynione też zostały konkretne ustalenia o konieczności intensyfikacji działań zmierzających do zacieśnienia współpracy w dziedzinie kultury, sztuki, wymiany młodzieży, itd. między Limanową a Székesfehérvárem.

W drodze powrotnej do domu uczestnicy delegacji odwiedzili XIV dzielnicę Budapesztu, gdzie stwierdzili naocznie, iż do tej pory istnieją w stolicy Węgier na wieczną rzeczy pamiątkę: ulica (Limanova utca), plac (Limanova tér) i zaułek (Limanova köz), noszące nazwę naszego miasta. Wszelkie koszty dotyczące pobytu w Székesfehérvárze delegacji z Limanowej zostały pokryte przez stronę zapraszającą czyli gospodarzy – huzarów ze Stowarzyszenia „Fehérvári Huszárok”, a podarunki dla nich uczestnicy delegacji zakupili za własne pieniądze. Ku wiadomności - detektywom bacznie śledzącym wydatki pana Burmistrza.

Dziękuję huzarom z „Fehérvári Huszárok” za zaproszenie i gościnę, Mirkowi za opiekę i czas nam poświęcony, władzom miasta Székesfehérvár za oficjalne przyjęcie i uhonorowanie naszej delegacji.

Do zobaczenia w Limanowej. Vivat hussar!

Tekst i fotografie: Marek Sukiennik