Portrety Marsów w kolekcji limanowskiego muzeum – upamiętnienie 145-lecia Banku Spółdzielczego w Limanowej

Bank Spółdzielczy Oddział Limanowa ufundował zakup dwóch zabytkowych portretów właścicieli Dworu Marsów – Antoniego Józefa oraz jego syna i następcy Zygmunta Feliksa Marsów, z początku XX wieku do zbiorów Muzeum Regionalnego Ziemi Limanowskiej. Ten symboliczny akcent jest trwałą formą upamiętnienia przypadającej w tym roku 145. rocznicy istnienia limanowskiego banku, którego korzenie związane są przedsiębiorczym właścicielem starowiejskiego dworu – Antonim Józefem Marsem.

W dworze Marsów we wtorek 12 lipca nastąpiło oficjalne przekazanie portretów przez Zarząd Banku Spółdzielczego w Limanowej na czele z prezesem Adamem Dudkiem, na ręce Magdaleny Urbaniec – pełniącej funkcję Dyrektora Muzeum Regionalnego Ziemi Limanowskiej. W uroczystości brał udział Władysław Bieda – Burmistrz Miasta Limanowa.

Ufundowane dzieła to obrazy olejne na płótnie pn. Portret Antoniego Józefa Marsa oraz  Portret Zygmunta Feliksa Marsa powstałe w roku 1904. Ich autorem jest Kazimierz Borzym (1884 – 1968) – znany artysta, malarz, przedstawiciel szkoły realistów. Był związany z grupami Pro Arte i Zachęta. Wraz z artystami starszego pokolenia Takimi jak: A. Austen, Z. Badowski, M. Czepita, W. Wankie, M. Wawrzeniecki, H. Weyssenhoff) oprotestował w 1921 roku wystawę formistów w Zachęcie. Przed II wojną światową był profesorem  malarstwa i rysunku w Gimnazjum Męskim im. Jana Zamoyskiego przy ul. Smolnej 30 w Warszawie. Po wojnie zaliczano go, obok Michała Borucińskiego i Janusza Janowskiego, do tradycjonalistów, portrecistów i pejzażystów akademickich, którzy kontynuowali w czasach socrealizmu tradycje międzywojenne. Pewnego rodzaju wyłomem w twórczości Borzyma jest obraz Przysięga prezydenta Bieruta (1951), znajdujący się obecnie w Muzeum Zamoyskich w Kozłowce. Kształcił się w Szkole Rysunku im. W. Gersona w Warszawie, Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, Szkole Simona Hollósy’ego w Monarchium. Artysta przede wszystkim znany jako portrecista (autoportret, autoportret z córką Hanną, portrety m.in. Żony, Matki, W. Bobrowskiej, H. Chatizow, J. Perkowskiej, D. Suchodolskiej, M. Suchodolskiej, J. Suchodolskiej, I. Ścigalskiej, K. Zielińskiego, a także Św. Teresa z krucyfiksem i bukietem róż – kościół w Zgłowiączce). Malował też pejzaże i martwe natury, m. in. Żniwa w górach, Zima, Peonie, Chryzantemy i inne. W Sieradzu, w kościele Św. Stanisława, znajdują się cenne malowidła Borzyma wykonane w 1910 roku na 500-lecie bitwy pod Grunwaldem. Jego prace były wystawiane m.in. w warszawskiej Zachęcie, Muzeum Narodowym w Warszawie, a także na zagranicznych ekspozycjach w Moskwie i Kijowie. Twórca był wielokrotnie nagradzany.

Obrazy wchodziły w skład zdeponowanej w limanowskim muzeum drogocennej  kolekcji portretów z XVIII – XX wieku przedstawicieli rodu Marsów i Żelechowskich, autorstwa znanych polskich malarzy, których właścicielem jest Izabela Murzyn – Borzemska. Dzięki hojnemu gestowi limanowskiego Banku Spółdzielczego, Muzeum Regionalne Ziemi Limanowskiej rozpoczęło wykupywanie do własnego zasobu muzealnego tej wyjątkowej dla historii dworu kolekcji.

Autor: Magdalena Urbaniec, MRZL

Fot. Dorota Wójtowicz, MRZL.