Limanowianie w Powstaniu Styczniowym – wykład w bibliotece w Starej Wsi

Rok 2023 obfituje w szereg ważnych rocznic historycznych, które mają za zadanie uwypuklić istotne wydarzenia z historii naszego narodu, zmuszając do zagłębienia się w temat i refleksję. Idąc tym tropem, Gminna Biblioteka Publiczna w Starej Wsi przygotowała na bieżący rok szereg spotkań wpisujących się w ważne rocznice historyczne. Pierwszą z nich była okrągła rocznica wybuchu Powstania Styczniowego.

Zorganizowany z tej okazji wykład pt.: „160. rocznica wybuchu powstania - udział mieszkańców Ziemi Limanowskiej w Powstaniu Styczniowym w 1863 r." odbył się 19 stycznia 2023 r. w Gminnej Bibliotece Publicznej w Starej Wsi i został wygłoszony przez mgr Katarzynę Drożdż – historyka, regionalistę.

Pani Katarzyna jest autorką kilkunastu artykułów naukowych i popularnonaukowych, publikowanych m. in. w „Almanachu Limanowskim”. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się wokół tematyki społecznej, narodowej i patriotycznej XIX wieku. Jest współautorką scenariusza filmu dokumentalnego pt.: Znani i nieznani powstańcy styczniowi w Ziemi Limanowskiej”, Członkinią Polskiego Towarzystwa Historycznego, uczestniczką sesji i konferencji naukowych. Na wykład przybyła młodzież klas ósmych ze Szkoły Podstawowej Nr 1 im. Bohaterów Westerplatte  w Starej Wsi wraz             z nauczycielką Małgorzatą Florek oraz ze Szkoły Podstawowej Nr 2 im. Stanisława Konarskiego w Starej Wsi z nauczycielami: Marią Wyżycką oraz Dorotą Sewielską.

Spotkanie otworzył, zebranych przywitał i prelegentkę przedstawił Jacenty Musiał – Dyrektor Gminnej Biblioteki Publicznej w Starej Wsi.  Podkreślił, jak ważne jest podtrzymywanie pamięci o ważnych rocznicach historycznych, dotyczących zwłaszcza naszej małej lokalnej Ojczyzny i przekazywanie jej młodemu pokoleniu.  Następnie głos zabrała Katarzyna Drożdż, która w sposób rzeczowy i zarazem bogaty w informacje, ciekawostki i wydarzenia opowiedziała o przebiegu zrywu niepodległościowego na limanowszczyźnie. We wstępie Pani Katarzyna omówiła przyczyny i skutki powstania, a następnie przeszła do szczegółowych działań, które miały miejsce na Ziemi Limanowskiej. Prelegentka przybliżyła szereg nieznanych faktów z życia Limanowian, wszystkich stanów: szlachty, księży i chłopów, zaangażowanych w walkę niepodległościową oraz pomoc styczniowej insurekcji. Istotnym punktem wykładu było przedstawienie tych, którzy wyruszyli z Limanowskiej Ziemi do powstania, a byli to przede wszystkim ludzie młodzi w wieku 18 – 20 lat, często też osoby nieletnie. Wymienić należy: Kazimierza Żuławskiego z Młynnego – 15 – latka, późniejszego właściciela dworku „Słomiana”, Józefa Ignacego Ożegalskiego. Ponadto w walkach udział brali: Emeryk Drogas i Sylwester Twaróg, Antoni Józef Mars, działający w Ławie Obwodowej Sądeckiej, Maksymilian Marszałkowicz i jego syn Zygmunt, Kajetan Ruciński, Rudolf Miłkowski, Ludwik Kubala, Franciszek i Zygmunt Skąpscy, Marceli Żuk Skarszewski – syn właściciela dworu w Przyszowem, Jan Sas Biliński i Józef Sas Biliński z Młynnego, Mieczysław i Zygmunt Gostkowscy z Męciny, synowie właściciela dworu w Męcinie Dolnej. W Powstanie Styczniowe zaangażowany była także Kościół katolicki.
Uczestnikiem był pochodzący z Wieliczki, pełniący posługę kapłańską na terenie Ziemi Limanowskiej ksiądz Mikołaj Zagórski. Działania powstańcze wspierał także ksiądz Jan Chełmecki, urodzony w Żmiącej oraz ksiądz Ludwik Rudnicki z Dobrej. Chłopi także Meli swój udział w zrywie powstańczym, jednakże nieliczny. Wśród ochotników z Ziemi Limanowskiej mamy kilku przedstawicieli tej warstwy społecznej, m. in.: Stanisław Bilinski z Młynnego, Maciej Widisz, Kazimierz Ciek i Antoni Kaszeński  z Kasinki Małej. Miejsc pamięci Powstania Styczniowego na Ziemi Limanowskiej jest kilka, są nimi mogiły, krzyże, kapliczki tablice, nazwy ulic oraz domowe skarbczyki, w których przechowywane są rodzinne pamiątki z okresu powstania.
Ślady te znaleźć można zarówno w samej Limanowej, jak choćby nazwy ulic (ul. Adama Asnyki, Elizy Orzeszkowej, Marszałkowicza) czy też na cmentarzach parafialnych w Limanowej czy Nowym Rybiu. W Szyku mieści się XIX – wieczna kapliczka, która według tradycji została wybudowana w 1863 r. dla uczczenia bohaterów Powstania. Tych pomników historii można wymienić znacznie więcej, ważne jest jednak, by pamięć o tych ważnych wydarzeniach z historii naszego narodu została głęboko wyryta w sercach Polaków, gdyż jesteśmy winni to tym, którzy walczyli „Za naszą i Waszą wolność”.

Organizatorzy wyrażają serdeczne podziękowania dla prelegentki Katarzyny Drożdż, która wygłosiła wykład nie pobierając żadnych honorariów. Uczniowie zdobyli ogrom wiadomości, które poszerzyły szkolną wiedzę z omawianego okresu historii, co z pewnością zaprocentuje w ich dalszej edukacji.