87. rocznica mordu na Cieniawie

W piątek 11 września w Mordarce, w miejscu „Na Cieniawie”, odbyły się uroczystości upamiętniające 87. rocznicę tragicznej egzekucji mieszkańców Limanowej, zamordowanych przez Niemców we wrześniu 1939 roku. W miejscu zbrodni oddano hołd 13 ofiarom – 12 obywatelom Limanowej pochodzenia żydowskiego oraz Janowi Semikowi, który próbował stanąć w ich obronie.

Miasto Limanowa podczas uroczystości reprezentowali Przewodniczący Rady Miasta Limanowa Leszek Mordarski oraz radny Zbigniew Oleksy. Uczestnicy uroczystości złożyli pod pomnikiem kwiaty i zapalili znicze, oddając hołd mieszkańcom Limanowej, którzy padli ofiarą niemieckiego terroru już w pierwszych dniach okupacji.

W uroczystości uczestniczyli także Wójt Gminy Limanowa Jan Skrzekut, sołtys Mordarki Kazimierz Wojtas, historyk i regionalista Karol Wojtas oraz przedstawiciele Szkoły Podstawowej im. Stanisława Wyspiańskiego w Mordarce – dyrektor Paweł Ciuła, nauczyciele i uczniowie.

Egzekucja na Cieniawie miała miejsce 12 września 1939 roku. Dzień wcześniej Niemcy aresztowali 12 mieszkańców Limanowej pochodzenia żydowskiego. Wśród zatrzymanych znajdowali się m.in. kupcy, rzemieślnicy oraz miejscy radni. W ich obronie wystąpił Jan Semik – właściciel firmy kominiarskiej i członek Ochotniczej Straży Pożarnej w Limanowej. On również został aresztowany.

Następnego dnia wszystkich trzynastu zatrzymanych przewieziono ciężarówką do kamieniołomu „Na Cieniawie” w Mordarce, gdzie dokonano egzekucji. Zbrodni dokonali funkcjonariusze niemieckiego Einsatzkommando 3. Zamordowani zostali: Abraham Binder, Naftali Blech, Ben Zion Blusenstein, Wolf Glashut, Henryk Goldfinger, Markus Goldzähler, Leizer Lichtscharber, Sucher Löwi, Hirsch Sanger, Meilech Schönberg, Mendel Silberstein, Izak Rosenwasser oraz Jan Semik.

Przez wiele lat wydarzenia te pozostawały mało znanym fragmentem historii regionu. Dzięki zachowanym dokumentom, relacjom świadków, pracy historyków oraz zaangażowaniu osób pielęgnujących pamięć o ofiarach udało się dokładniej odtworzyć przebieg zbrodni i ustalić nazwiska zamordowanych. Szczególną rolę w zachowaniu pamięci o tym miejscu odegrała wieloletnia nauczycielka Zofia Szumilas, która przybliżała kolejnym pokoleniom historię Cieniawy.

Ważnym elementem tegorocznych obchodów była obecność młodzieży szkolnej. Uczniowie poprzez przygotowany apel przypomnieli historię zamordowanych i pokazali, że pamięć o tragicznych wydarzeniach sprzed 87 lat jest wciąż żywa. Coroczne uroczystości przy pomniku na Cieniawie są okazją nie tylko do oddania hołdu ofiarom, ale również do przekazywania młodemu pokoleniu wiedzy o historii Limanowej i losach jej mieszkańców podczas II wojny światowej.

Udział przedstawicieli Miasta Limanowa w uroczystościach na Cieniawie jest wyrazem pamięci o mieszkańcach miasta, którzy zginęli w pierwszych dniach niemieckiej okupacji. To również ważny gest szacunku wobec ich rodzin oraz wszystkich osób, które przez lata podejmowały starania, by zachować pamięć o ofiarach tej zbrodni.

Pamięć o zamordowanych pozostaje częścią historii Limanowej i stanowi zobowiązanie do przypominania o tragicznych doświadczeniach mieszkańców miasta – szczególnie młodemu pokoleniu, dla którego wydarzenia września 1939 roku są już odległą historią.

(fot.: Gmina Limanowa)