111. rocznica Bitwy pod Limanową

Wczoraj, 7 grudnia odbyły się międzynarodowe uroczystości upamiętniające 111. rocznicę Bitwy pod Limanową, jednego z strategicznych momentów I wojny światowej na froncie wschodnim, zgromadziły licznych gości i delegacje na historycznym cmentarzu wojennym na wzgórzu Jabłoniec.

Wydarzenie zorganizowane wspólnie przez Miasto Limanowa, Limanowskie Stowarzyszenie Historii Ożywionej Jabłoniec 1914 oraz Polskie Towarzystwo Historyczne o/Limanowa stały się wyrazem pamięci o bohaterstwie i ofierze żołnierzy, a także symbolem trwałej przyjaźni polsko-węgierskiej.

Centralnym punktem obchodów była uroczysta Msza święta, która zgromadziła uczestników w modlitwie za ofiary Bitwy Limanowskiej (grudzień 1914 r.). Mszę wspólnie odprawiali ks. porucznik Tibor MIKUS, kapelan polowy Służby Kapelanów Polowych Węgierskiego Ministerstwa Obrony (HM), reprezentujący Katolicką Diecezję Polową Węgier oraz ks. Mateusz Norek, kapelan Wojsk Obrony Terytorialnej –  co symbolicznie połączyło pamięć o poległych węgierskich huzarach.

Po nabożeństwie odbył się Apel Pamięci, zakończony tradycyjnym złożeniem kwiatów i zapaleniem zniczy na mogiłach żołnierskich, stanowiących miejsca spoczynku poległych w walkach.

Uroczystość miała podniosłą oprawę militarną i historyczną, dzięki zaangażowaniu lokalnych formacji mundurowych i stowarzyszeń. Warta Honorowa została wystawiona przez Żołnierzy 114. Limanowskiego Batalionu Lekkiej Piechoty w Limanowej (Wojska Obrony Terytorialnej), przedstawicieli Limanowskiego Stowarzyszenia Historii Ożywionej Jabłoniec 1914, którzy często prezentują się w historycznych mundurach z epoki, oraz Strzelców z Jednostki Strzeleckiej „Strzelec” 2402 Limanowa.

Obecność dyplomatyczna i wojskowa Węgier była szczególnie widoczna i podkreślała historyczne więzi obu narodów. Wśród zaproszonych gości byli m.in. poseł Attila Tilki (Wiceprzewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych Zgromadzenia Narodowego Węgier), dr Tibor Gerencsér (Konsul Generalny Węgier w Krakowie), Podpułkownik Antal Csík (attaché ds. obrony, wojskowości i lotnictwa) oraz Major Tamás Csete (zastępca attaché wojskowego) z Ambasady Węgier w Warszawie.

Na uroczystości przybyła liczna delegacja z Instytutu Historii Wojskowości i Muzeum Wojskowości w Budapeszcie, w tym Podpułkownik György Hoblyák (zastępca dowódcy) oraz specjaliści z Departamentu Zagranicznych Grobów Wojennych. Udział wzięły także organizacje takie jak WAT Magiszterek Védegylete (Węgierskie Stowarzyszenie Magistrów WAT) z pułkownikiem Jánosem Baloghem na czele, a także Stowarzyszenie Towarzyszy Broni im. Generała Józefa Bema oraz delegacja ze Słowacji (tzw. Górnych Węgier) — członkowie Stowarzyszenia Historycznego Przyjaciół Dr. Miklósa Berenda z Komarna.

Podczas uroczystości dla Pana Mirosława Majkowskiego z Przemyśla zostało przyznane Srebrne Odznaczenie Ministra Obrony Narodowej Węgier za opiekę nad grobami wojennymi. 

Wydarzenie zorganizowane wspólnie przez Miasto Limanowa, Limanowskie Stowarzyszenie Historii Ożywionej Jabłoniec 1914 oraz Polskie Towarzystwo Historyczne o/Limanowa stało się wyrazem głębokiej pamięci o bohaterstwie i ofierze żołnierzy, a także symbolem trwałej przyjaźni polsko-węgierskiej.

Gospodarzem uroczystości była Burmistrz Miasta Limanowa Jolanta Juszkiewicz, a za organizację i koordynację odpowiadali pracownicy Wydziału Kultury, Sportu, Turystyki i Promocji Miasta Limanowa, pod kierownictwem Justyny Tokarczyk.

Wśród polskich gości znaleźli się m.in. przedstawiciele powiatu limanowskiego Wojciech Włodarczyk, Członek Zarządu Powiatu Limanowskiego oraz Józef Pietrzak, Przewodniczący Rady Powiatu. Władze Miasta Limanowa reprezentowali Burmistrz Miasta Limanowa Jolanta Juszkiewicz, Przewodniczący Rady Miasta Limanowa Leszek Mordarski oraz radni Michał Bulanda i  Janusz Kądziołka.

W uroczystości oprócz licznie przybyłych mieszkańców Limanowej i organizacji pozarządowych tradycyjnie udział wzięli również przedstawiciele służb mundurowych Podpułkownik Jan Rosiek, dowódca 114. Limanowskiego Batalionu Lekkiej Piechoty, mł. insp. Albert Kogut, Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w Limanowej, bryg. Krzysztof Hybel, zastępca Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w Limanowej.

Burmistrz Miasta Limanowa, Jolanta Juszkiewicz, będąca gospodarzem uroczystości, w swoim przemówieniu podkreśliła znaczenie bitwy jako punktu zwrotnego w historii Europy Środkowej „Spotykamy się dziś, na historycznym Wzgórzu Jabłoniec, aby uczcić 111. rocznicę Bitwy Limanowskiej – wydarzenia, które na trwałe wpisało się w dzieje I wojny światowej i głęboko naznaczyło naszą limanowską ziemię. Bitwa Limanowska, była momentem przełomowym. To tutaj, dzięki ogromnemu męstwu żołnierzy, a szczególnie węgierskich huzarów, udało się zatrzymać rosyjską ofensywę i ocalić Kraków, otwierając drogę do odzyskania niepodległości przez Polskę i Węgry.” Burmistrz złożyła również hołd węgierskim żołnierzom „Szczególny hołd składamy dziś Węgrom – naszym serdecznym przyjaciołom i braciom w historii. Nie zapominamy o brawurowej szarży 9. i 13. Pułku Huzarów, ani o ofierze pułkownika Othmara Mühra, który poległ w heroicznym boju o to wzgórze. To symbol wiecznej przyjaźni polsko-węgierskiej, wykutej w ogniu walki i wspólnego dążenia do wolności.”

Warto podkreślić ważną rolę Limanowskiego Stowarzyszenia Historii Ożywionej „Jabłoniec 1914” na czele którego stoi prezes Marek Sukiennik i wiceprezes Maria Dąbrowska- Czernek. Stowarzyszenie  odgrywa istotną rolę w corocznych obchodach Bitwy pod Limanową, będąc nie tylko współorganizatorem, ale przede wszystkim strażnikiem pamięci historycznej w wymiarze praktycznym i wizualnym.

Jak mówił Prezes Limanowskiego Stowarzyszenia Historii Ożywionej Jabłoniec 1914, Marek Sukiennik, podczas obchodów „Wzgórze Jabłoniec to nasza lekcja historii pod gołym niebem. Jako Stowarzyszenie, z dumą pielęgnujemy pamięć o tych dniach, dbając o to, by mundury, broń i przede wszystkim duch tamtych żołnierzy, nie zostały zapomniane. Nasza działalność to zobowiązanie wobec ich ofiary. Historia ożywa, by uczyć pokoju.”

Maria Dąbrowska-Czernek wiceprezes Limanowskiego Stowarzyszenia Historii Ożywionej Jabłoniec 1914, podkreśliła edukacyjny wymiar wydarzenia „Obchody rocznicy Bitwy pod Limanową mają fundamentalne znaczenie dla tożsamości regionalnej i narodowej. Jest to nasz obowiązek, by rzetelnie i z szacunkiem przekazywać wiedzę o tym, jak wielką cenę zapłacono za powstrzymanie ofensywy. Pamięć o Limanowej to fundament, na którym budujemy świadomość historyczną kolejnych pokoleń, by wolność nie była nigdy traktowana jako coś danego na zawsze.”

Po Mszy świętej miał miejsce uroczysty Apel Pamięci oraz wspólna modlitwa w intencji ofiar. Uczestnicy złożyli wieńce i zapalili znicze na mogiłach żołnierskich, symbolicznie oświetlając pamięć o poległych. Tradycyjnie delegacje złożyły także kwiaty i znicze przy pomniku  pułkownika Othmara Muhra’a, bohatera bitwy pod Limanową.

Burmistrz Juszkiewicz zakończyła swoje przemówienie słowami wdzięczności i refleksji „Bitwa Limanowska nauczyła nas, że wolność nie jest dana raz na zawsze. Pokazała też, że w najtrudniejszych momentach historia potrafi połączyć narody w imię wyższych ideałów. Niech pamięć o tych, którzy walczyli i ginęli pod Limanową, będzie dla nas wszystkich nieustającym wezwaniem do pokoju, wzajemnego szacunku oraz budowania silnej i bezpiecznej przyszłości. Cześć i chwała Bohaterom!”

Uroczystość była dowodem na to, że pamięć o Bitwie pod Limanową, choć upłynęło 111 lat, pozostaje żywym elementem tożsamości regionalnej i międzynarodowej współpracy, szczególnie w kontekście pielęgnowania przyjaźni polsko-węgierskiej.