Ustawa o koronawirusie przyjęta, przeczytaj pełne uzasadnienie

Sejm przyjął wczoraj ustawę mającą przygotować Polskę na koronawirusa. Nie bez zastrzeżeń, ale nowe prawo poparła też opozycja. Za głosowało 400 posłów, 11 było przeciw, 7 wstrzymało się od głosu. Ustawa określa zasady i tryb zapobiegania oraz zwalczania zakażenia i rozprzestrzeniania się choroby wywołanej wirusem SARS-CoV-2, w tym zadania organów administracji publicznej, uprawnienia i obowiązki świadczeniobiorców, świadczeniodawców oraz osób przebywających na terytorium RP. Przewiduje m.in., że pracodawca będzie mógł polecić pracownikowi pracę zdalną.

- W zwiÄ…zku z zagrożeniem rozprzestrzeniania siÄ™ zakażeÅ„ wirusem SARS CoV-2 istnieje konieczność wprowadzenia szczególnych rozwiÄ…zaÅ„, umożliwiajÄ…cych podejmowanie dziaÅ‚aÅ„ minimalizujÄ…cych zagrożenie dla zdrowia publicznego stanowiÄ…ce uzupeÅ‚nienie podstawowych regulacji zawartych w szczególnoÅ›ci w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeÅ„ i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, z późn. zm.). Nowy koronawirus nazwany SARS-CoV-2 jest wirusem mogÄ…cym wywoÅ‚ać zespół niewydolnoÅ›ci oddechowej, a wywoÅ‚ana nim choroba jest okreÅ›lana jako COVID-19. SARS-CoV-2 zostaÅ‚ zidentyfikowany pod koniec 2019 roku i jest nowym szczepem koronawirusa, który nie byÅ‚ wczeÅ›niej identyfikowany u ludzi - napisano w uzasadnieniu ustawy, które w caÅ‚oÅ›ci przedstawiamy poniżej:

"Ustawa określa w szczególności zasady i tryb zapobiegania oraz zwalczania zakażenia i rozprzestrzeniania się choroby zakaźnej u ludzi, wywołanej wirusem SARS-CoV-2, w tym zasady i tryb podejmowania działań przeciwepidemicznych i zapobiegawczych w celu unieszkodliwienia źródeł zakażenia i przecięcia dróg szerzenia się choroby, zadania organówadministracji publicznej w zakresie zapobiegania oraz zwalczania tej choroby, uprawnienia i obowiązki świadczeniobiorców, świadczeniodawców oraz osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie zapobiegania oraz jej zwalczania oraz zasady pokrywania kosztów realizacji zadań związanych przeciwdziałaniem COVID-19, w szczególności tryb finansowania świadczeń opieki zdrowotnej dla osób z podejrzeniem zakażenia lub zakażeniem tą chorobą w celu zapewnienia tym osobom właściwego dostępu do diagnostyki i leczenia.

Należy zwrócić uwagę, iż przedkładane regulacje wychodzą naprzeciw wszystkim sytuacjom w których narasta zagrożenie epidemii i rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych u ludzi i wprowadzają niezbędne mechanizmy działania .

Kolejny etap prac przy torach Zagórzańskie Lato z Zakopower

W projekcie wprowadzono zasadę (art. 3), iż w celu przeciwdziałania COVID-19 pracodawca może polecić pracownikowi wykonywania obowiązków wobec pracodawcy, w określonym czasie w domu - praca zdalna.

Ponadto wprowadzono regulacje zapewniające prawo otrzymania dodatkowego zasiłku opiekuńczego dla rodziców zwolnionych od wykonywania pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem, za okres nie dłuższy niż 14 dni, w przypadku zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których uczęszcza dziecko.

Kolejna istotna z uwagi na cel wprowadzenia regulacji zasada to prawo do dokonywania zamówieÅ„, których przedmiotem sÄ… towary lub usÅ‚ugi niezbÄ™dne do przeciwdziaÅ‚ania COVID- 19, bez stosowania przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówieÅ„ publicznych, jeżeli zachodzi wysokie prawdopodobieÅ„stwo szybkiego i niekontrolowanego rozprzestrzeniania siÄ™ choroby lub jeżeli wymaga tego ochrona zdrowia publicznego.

Analogicznie do projektowania, budowy, przebudowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, w tym zmiany sposobu użytkowania, w związku z przeciwdziałaniem COVID- 19, wprowadzono możliwość nie stosowania przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami .

W art. 7 ustawy określono zasady udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w związku z rozprzestrzenianiem COVID-19 oraz zasady finansowania tych świadczeń. Świadczenia opieki zdrowotnej wykonywane w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 będą udzielane przez podmioty wykonujące działalność leczniczą wpisane do wykazu, opracowywanego przez właściwego miejscowo dyrektora oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w porozumieniu z wojewodą. Świadczenia te będą finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia ze środków pochodzących z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia, na podstawie sprawozdań i rachunków składanych do właściwego miejscowo dyrektora oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.

W art. 9 ustawy przewidziano możliwość nałożenia na podmiot leczniczy będący spółką kapitałową, w której jedynym albo większościowym udziałowcem albo akcjonariuszem jest Skarb Państwa lub podmiot leczniczy będący samodzielnym publicznym albo niepublicznym zakładem opieki zdrowotnej lub państwową jednostką budżetową - obowiązek wykonania określonego zadania w związku z przeciwdziałaniem COVID-19. W szczególności obowiązki te mogą dotyczyć zmian w strukturze organizacyjnej podmiotu leczniczego lub przekazania produktów leczniczych, wyrobów medycznych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz aparatury i sprzętu medycznego, w celu zapewnienia kontynuacji udzielenia świadczeń zdrowotnych w innym podmiocie leczniczym. Ponadto Prezes Rady Ministrów będzie mógł na wniosek ministra właściwego do spraw zdrowia, nałożyć identyczne obowiązki na jednostkę samorządu terytorialnego.

W celu sprawnej realizacji zadaÅ„ zwiÄ…zanych z przeciwdziaÅ‚aniem COVID-19 przewidziano, iż wojewoda może wydawać polecenia obowiÄ…zujÄ…ce wszystkie organy administracji rzÄ…dowej dziaÅ‚ajÄ…ce w województwie i paÅ„stwowe osoby prawne, organy samorzÄ…du terytorialnego, samorzÄ…dowe osoby prawne oraz samorzÄ…dowe jednostki organizacyjne nieposiadajÄ…ce osobowoÅ›ci prawnej a polecenia te podlegajÄ… natychmiastowemu wykonaniu. Analogicznie Prezes Rady Ministrów może na wniosek wojewody może rozszerzyć zakres podmiotowy takich podmiotów zobowiÄ…zanych do realizacji poleceÅ„ wojewody m.in. o przedsiÄ™biorców.

W ustawie przewidziano również szczególne rozwiązania dotyczące ewentualnych odwołanych podróży pozostających w bezpośrednim związku z wybuchem epidemii wirusa SARS-CoV-2, tak aby należycie zabezpieczyć rynek turystyczny.

Ponadto wprowadzono przepis zgodnie z którym organy administracji rządowej, organy jednostek samorządu terytorialnego oraz państwowe jednostki organizacyjne nie ponoszą odpowiedzialności za ewentualne szkody wyrządzone przez organy wykonujące zadania publiczne związane działaniami mającymi na celu przeciwdziałanie COVID-19. Analogicznie zarządzający lotniskiem, zarządzający dworcem kolejowym, przewoźnik lotniczy, kolejowy lub drogowy, nie ponoszą odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną w związku z działaniami władz publicznych mającymi na celu zapobieganie rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych i ich zwalczanie, w szczególności za brak możliwości przewozu (art. 13 oraz 14).

Projekt wprowadza ponadto zmiany w obowiązujących aktach prawnych, są to zmiany które dotyczą przede wszystkim możliwych działań w przypadku wystąpienia stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii albo w razie niebezpieczeństwa szerzenia się zakażenia lub choroby zakaźnej.

Najistotniejsze zmiany to zmiany w ustawie z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, które dotyczą m.in. uprawnienia Głównego Inspektora Sanitarnego lub działającego z jego upoważnienia państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego wydawania decyzji dotyczących:
a)  podjÄ™cia okreÅ›lonych czynnoÅ›ci zapobiegawczych lub kontrolnych oraz żądania niezbÄ™dnych informacji,
b)  dystrybucji:
- produktów leczniczych, Å›rodków spożywczych specjalnego przeznaczenia Å¼ywieniowego lub wyrobów medycznych
– w stosunku do hurtowni  farmaceutycznych,
- środków ochrony osobistej
- w stosunku do producentów, dystrybutorów lub importerów,
c)  współdziaÅ‚ania z innymi organami administracji publicznej oraz organami PaÅ„stwowej Inspekcji Sanitarnej – w przypadku kierowania decyzji do podmiotów innych niż te organy,
- w przypadku stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii albo w razie niebezpieczeństwa szerzenia się zakażenia lub choroby zakaźnej, które może stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego, w szczególności wystąpienia choroby szczególnie niebezpiecznej lub wysoce zakaźnej, o których mowa w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Ponadto przewidziano możliwość wydawania przez Głównego Inspektora Sanitarnego odpowiednich zaleceń i wytycznych, które następnie podlegają upowszechnieniu a osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane do stosowania się do tych zaleceń i wytycznych.

Kolejne zmiany wprowadzono do ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Dotyczą one m.in. wprowadzenia nowych pojęć tj. strefa zero, strefa buforowa, strefa zagrożenia, zagrożony obszar, miejsce kwarantanny. Zmiany dotyczące art. 34 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wprowadzają obowiązek dla ministra właściwego do spraw zdrowia określenie wrozporządzeniu wykazu chorób powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego oraz okres podlegania takiej kwarantannie lub nadzorowi. Przy czym sam obowiązek poddania się hospitalizacji, kwarantannie lub nadzorowi epidemiologicznemu wynika wprost z przepisów ustawy. Ponadto przewidziano, iż w przypadku wystąpienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego o charakterze i w rozmiarach przekraczających możliwości działania właściwych organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego, Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia zagrożony obszar wraz ze wskazaniem rodzaju strefy, na którym wystąpił stan epidemii lub stan zagrożenia epidemicznego oraz rodzaj stosowanych na tym terenie rozwiązań W rozporządzeniu można ustanowić czasowe ograniczenia, obowiązki i nakazy, o których mowa w art. 46 ust. 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, czasową reglamentację zaopatrzenia w określonego rodzaju artykuły, zakaz opuszczania miejsca kwarantanny, zakaz opuszczania strefy zero przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie.

Ponadto zmiany majÄ… na celu umożliwienie wykorzystywania niezbÄ™dnych narzÄ™dzi informatycznych przez podmioty wykonujÄ…ce dziaÅ‚alność leczniczÄ… do przesyÅ‚ania komunikatów dotyczÄ…cych zapobiegania i zwalczania zakażeÅ„ i chorób u ludzi. Wprowadzono ponadto regulacje dotyczÄ…ce dystrybucji produktów leczniczych, wyrobów medycznych lub Å›rodków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Przepisy dotyczÄ…ce tych produktów leczniczych, wyrobów medycznych lub Å›rodków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego majÄ… na celu:

1) ograniczenie obrotu tym asortymentem produktów, który został udostępniony z rezerw strategicznych przez Agencję Rezerw Materiałowych i zapewnienie, że odpowiednie zestawy tego asortymentu (będą to głównie wyroby takie jak maseczki higieniczne, rękawiczki jednorazowe czy też leki przeciwwirusowe) trafią wyłącznie bezpłatnie do pacjentów;

2) przygotowanie systemu ochrony zdrowia na ewentualne zagrożenie braku dostępności produktów leczniczych, wyrobów medycznych lub środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego .

Kwestie związane z produkcją, zakupem i dystrybucją produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobów medycznych m.in. w przypadku stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii albo w razie niebezpieczeństwa szerzenia się zakażenia lub choroby zakaźnej, zostały również doregulowane w ustawie z dnia z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne.

Kolejne zmiany to zmiana w ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, która ma na celu umożliwienie wykorzystania wiedzy i kwalifikacji posiadanych przez żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową w zakresie szerszym niż ten wynikający z pełnionych obowiązków w ramach posiadanejspecjalności wojskowej i przeszkolenia wojskowego.

W ustawie z dnia 23 sierpnia 2001 r. o organizowaniu zadań na rzecz obronności państwa realizowanych przez przedsiębiorców wprowadzono zmiany dotyczące programu mobilizacji gospodarki. Wskazano m.in. iż selektywne uruchomienie programu lub jego uruchomienie w pełnym zakresie może nastąpić w przypadku pojawienia się bezpośredniego zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa państwa; ochrony ludności przed zagrożeniami występującymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, których charakter i rozmiar wymaga użycia środków niebędących w posiadaniu właściwych organów administracji rządowej lub posiadanych w niewystarczającej ilości.

Istotne zmiany dotyczÄ… zasad finansowania sytuacji wystÄ…pienia zakażeÅ„ lub chorób zakaźnych. Ustawa o finansach publicznych zawiera już mechanizmy umożliwiajÄ…ce finansowanie dziaÅ‚aÅ„ nadzwyczajnych w ramach Å›rodków zaplanowanych w rezerwach budżetu paÅ„stwa: ogólnej i celowych – natomiast wprowadzane rozwiÄ…zanie dodatkowe umożliwi przeniesienia Å›rodków także w zakresie pozostaÅ‚ych części budżetowych, analogicznie wprowadzono przepis majÄ…cy na celu umożliwienie wsparcia jednostek samorzÄ…du terytorialnego z budżetu paÅ„stwa w przypadku wystÄ…pienia zagrożenia zwiÄ…zanego z masowym wystÄ…pieniem zakażeÅ„ lub chorób zakaźnych ludzi spowodowanych np. CoViD- 19. Z uwagi na szeroki zakres realizowanych zadaÅ„ przez samorzÄ…dy, stworzenie podstawy prawnej w ustawie o dochodach jednostek samorzÄ…du terytorialnego pozwalajÄ…cej na przekazanie Å›rodków budżetowych w ww. sytuacji jest zasadne.

Dodatkowo wprowadza siÄ™ przepisy dotyczÄ…ce Agencji Rezerw MateriaÅ‚owych. Przepisy te umożliwiajÄ… szczególny tryb tworzenia rezerw strategicznych, kiedy z sytuacji zagrożenia epidemiologicznego, na wniosek ministra wÅ‚aÅ›ciwego do spraw zdrowia, wykonanie decyzji o utworzeniu rezerw strategicznych bÄ™dzie odbywać siÄ™ z wyÅ‚Ä…czeniem przepisów normujÄ…cych tryb zakupu rezerw, w przypadku, w którym nie stosuje siÄ™ zamówieÅ„ publicznych. Tryb ten, zwierajÄ…cy liczne obostrzenia jest pożądany przy zakupach w normalnej sytuacji, jednakże wsytuacji szczególnej, zagrożenia epidemiologicznego, może być zbyt czasochÅ‚onny i ograniczajÄ…cy natychmiastowe dziaÅ‚anie. Tryb szczególny przewidziany w tym przepisie może być uruchamiany wyÅ‚Ä…cznie na wniosek ministra wÅ‚aÅ›ciwego do spraw zdrowia.

Przyznano ponadto pierwszeÅ„stwo Agencji Rezerw MateriaÅ‚owych w dokonywaniu zakupów. Projekt ponadto wprowadza siÄ™ zmiany w obszarze dotyczÄ…cym zarzÄ…dzania kryzysowego, m.in. redefinicjÄ™ pojÄ™cia sytuacji kryzysowej – należy przez to rozumieć sytuacjÄ™ wpÅ‚ywajÄ…cÄ… negatywnie na poziom bezpieczeÅ„stwa ludzi, mienia w znacznych rozmiarach, Å›rodowiska lub dziedzictwa kulturowego, wywoÅ‚ujÄ…cÄ… znaczne ograniczenia w dziaÅ‚aniu wÅ‚aÅ›ciwych organów administracji publicznej ze wzglÄ™du na nieadekwatność posiadanych siÅ‚ i Å›rodków lub zakłócenia obsÅ‚ugi tych organów. Zmiany w art. 21a ust. 3 i 4 ustawy o zarzÄ…dzaniu kryzysowym zwiÄ…zane sÄ… z modyfikacjÄ… kompetencji dyrektora RzÄ…dowego Centrum BezpieczeÅ„stwa. Dyrektor RCB bÄ™dzie mógÅ‚ reagować elastycznie na pojawiajÄ…ce siÄ™ zagrożenia mogÄ…ce skutkować wystÄ…pieniem sytuacji kryzysowej przez zobowiÄ…zanie operatorów do wysÅ‚ania komunikatu ozagrożeniu lub wysyÅ‚ania takich komunikatów przez okreÅ›lony czas (w tym do odwoÅ‚ania – do decyzji dyrektora RCB bÄ™dzie należeć ustalenie, czy użytkownik koÅ„cowy powinien otrzymać jeden komunikat lub wiele komunikatów). Dyrektor może również wskazać grupy użytkowników koÅ„cowych, do których majÄ… być wysyÅ‚ane komunikaty (np. osoby wjeżdżajÄ…ce do kraju i logujÄ…ce siÄ™ do sieci operatora krajowego po raz pierwszy). Celem projektowanej regulacji jestpodniesienie poziomu bezpieczeÅ„stwa przez skuteczne przekazywanie informacji o zagrożeniach w zależnoÅ›ci od rodzaju sytuacji kryzysowej.

Kolejna zamiana dotyczy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe i stanowi, iż w przypadkach uzasadnionych nadzwyczajnymi okolicznościami zagrażającymi życiu lub zdrowiu dzieci i młodzieży minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w drodze rozporządzenia, może czasowo ograniczyć lub czasowo zawiesić funkcjonowanie jednostek systemu oświaty na obszarze kraju lub jego części, uwzględniając stopień zagrożenia na danym obszarze. Analogicznie w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wprowadzono przepis, iż w przypadkach uzasadnionych nadzwyczajnymi okolicznościami zagrażającymi życiu lub zdrowiu członków wspólnoty uczelni minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, w drodze rozporządzenia, może czasowo ograniczyć lub czasowo zawiesić funkcjonowanie uczelni na obszarze kraju lub jego części, uwzględniając stopień zagrożenia na danym obszarze.

W projekcie przewiduje się, narzędzie dla Rady Ministrów zapewnienia finansowania podejmowanych działań związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 i dokonywania, w drodze rozporządzenia, przeniesienia planowanych dochodów i wydatków budżetowych, między częściami, działami i rozdziałami budżetu państwa, z zachowaniem przeznaczenia środków publicznych. Analogicznie z budżetu państwa mogą być udzielane dotacje celowe na wsparcie realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniu COVID-19 dla właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Ponadto umożliwiono wykorzystanie środków budżetowych z rezerwy celowej - Przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych w tym 40 mln zł na dofinansowanie zakupu pojazdów ratowniczo-gaśniczych dla jednostek ochotniczych straży pożarnych na przeciwdziałanie COVID-19."

PeÅ‚ny projekt ustawy znajduje siÄ™ tutaj: http://orka.sejm.gov.pl/Druki9...