Zmiany w szkolnictwie branżowym stają się faktem

Wzmocnienie udziału pracodawców w kształceniu zawodowym, cykliczna prognoza zapotrzebowania na zawody, wprowadzenie stażu uczniowskiego, zmiany w egzaminie zawodowym, w organizacji szkół i placówek, obowiązkowe szkolenia branżowe dla nauczycieli kształcenia zawodowego, nowe zasady finansowania szkół kształcących w zawodach, dofinansowanie pracodawcom kosztów kształcenia uczniów w zawodach deficytowych - to najważniejsze zmiany, które wprowadza podpisana przez Prezydenta RP ustawa.

W czwartek, 29 listopada br. Prezydent RP Andrzej Duda podpisaÅ‚ przyjÄ™tÄ… 22 listopada br. przez Sejm RP ustawÄ™ o zmianie ustawy – Prawo oÅ›wiatowe, ustawy o systemie oÅ›wiaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 2245). 

Wprowadzone w ustawie rozwiÄ…zania dotyczÄ… przede wszystkim:
- organizacji ksztaÅ‚cenia w branżowej szkole II stopnia oraz szkole policealnej, a także warunków uruchamiania przez szkoÅ‚Ä™ ksztaÅ‚cenia w zawodzie; 
- modyfikacji warunków wprowadzania zawodów do klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego; 
- wzmocnienia udziaÅ‚u pracodawców w ksztaÅ‚ceniu zawodowym, w tym w realizacji praktycznej nauki zawodu dla uczniów szkół; 
- wzmocnienia nadzoru dyrektora szkoÅ‚y nad jakoÅ›ciÄ… ksztaÅ‚cenia prowadzonego u pracodawców; 
- umożliwienia szkoÅ‚om organizacji krótszych form kursowych; 
- wprowadzenia obowiÄ…zku przystÄ™powania przez uczniów do egzaminu zawodowego jako warunku ukoÅ„czenia szkoÅ‚y; 
- możliwoÅ›ci realizacji dodatkowych umiejÄ™tnoÅ›ci w zawodach w celu zwiÄ™kszenia szansy na zatrudnienie; 
- wprowadzenia obowiÄ…zkowych szkoleÅ„ branżowych dla nauczycieli ksztaÅ‚cenia zawodowego; 
- zasad dotowania publicznych szkół ponadpodstawowych prowadzÄ…cych kwalifikacyjne kursy zawodowe oraz branżowych szkół II stopnia; 
- zwiÄ™kszenia dofinansowania pracodawcom kosztów ksztaÅ‚cenia uczniów w zawodach deficytowych; 
- ujednolicenia pensum nauczycieli praktycznej nauki zawodu (20 godzin tygodniowo); 
- organizacji i funkcjonowania szkół i placówek prowadzÄ…cych ksztaÅ‚cenie zawodowe; 
- zmiany zasad udzielania akredytacji na ksztaÅ‚cenie ustawiczne w formach pozaszkolnych.

Warto podkreślić, że samorządy otrzymają zwiększoną subwencję oświatową na uczniów szkół kształcących w zawodach, na które jest większe zapotrzebowanie na rynku pracy, wskazane w prognozie zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego. Prognoza ta będzie określana przez ministra edukacji w drodze obwieszczenia i będzie uwzględniała dane Instytutu Badań Edukacyjnych opracowane w szczególności na podstawie statystyki publicznej, danych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Systemu Informacji Oświatowej oraz po zasięgnięciu opinii rad sektorowych do spraw kompetencji i Rady Programowej do spraw kompetencji.

Kolejny wielki sukces kolarki urodzonej w Limanowej Trwa rozbiórka torów - zmieni się centrum miejscowości

Ponadto wprowadzone zostanie nowe kryterium do podziału subwencji polegające na zróżnicowaniu kwot ustalanych na uczniów objętych kształceniem zawodowym w zawodach szkolnictwa branżowego o szczególnym znaczeniu dla kultury i dziedzictwa narodowego.

Uczniowie branżowej szkoły I stopnia niebędący młodocianymi pracownikami i uczniowie technikum będą mogli na podstawie umowy z pracodawcą realizować staż uczniowski. Staż będzie się odbywał w rzeczywistych warunkach pracy, a w jego trakcie uczeń zrealizuje wszystkie albo wybrane treści programu nauczania zawodu w zakresie praktycznej nauki zawodu realizowanego w szkole, do której uczęszcza, lub treści nauczania związane z nauczanym zawodem nieobjęte tym programem. Szczegóły będzie określać zawierana na piśmie umowa o staż uczniowski. Staż będzie co do zasady odpłatny. Świadczenia wypłacane uczniom przez pracodawców będą wliczane w koszty uzyskania przychodu, a okres stażu będzie zaliczany uczniom do okresu zatrudnienia.

Branżowe szkoÅ‚y II stopnia  i szkoÅ‚y policealne bÄ™dÄ… oferowaÅ‚y ksztaÅ‚cenie w formie dziennej, stacjonarnej lub zaocznej, przy czym ksztaÅ‚cenie zawodowego w branżowej szkole II stopnia bÄ™dzie prowadzone w ramach kwalifikacyjnego kursu zawodowego. UczeÅ„ wybierajÄ…cy ksztaÅ‚cenie w szkole policealnej bÄ™dzie ksztaÅ‚ciÅ‚ siÄ™ w zawodach przypisanych co do zasady do V poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji.

Aby uczeń osiągnął sukces niezbędny jest dobrze przygotowany nauczyciel zawodu doskonalący systematycznie swój warsztat pracy – dlatego też wprowadza się obowiązkowe szkolenia branżowe u pracodawców. W efekcie szkoleń branżowych nauczyciele będą cyklicznie podnosić swoje umiejętności i kompetencje, poszerzać swoją wiedzę na temat nowych technologii oraz funkcjonowania przedsiębiorstw w danej branży. W ten sposób kwalifikacje nauczycieli zawodu będą regularnie podnoszone, co przełoży się na jakość prowadzonego kształcenia.

Zmiany w szkolnictwie branżowym od roku szkolnego 2019/2020 koncentrują się również na usprawnieniu i zwiększeniu efektywności egzaminów zawodowych. Egzaminy te z jednej strony powinny weryfikować jakość procesu kształcenia, a z drugiej stanowić przepustkę do sukcesu na rynku pracy. Skuteczność kształcenia zawodowego powinna być mierzona liczbą absolwentów, którzy uzyskują kwalifikacje zawodowe. Warunkiem otrzymania stosownego dokumentu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe jest nie tylko dobre przygotowanie uczniów, ale także przystąpienie do egzaminu, które dotychczas nie było obligatoryjne. Wpisany w proponowane zmiany obowiązek przystąpienia do egzaminu zawodowego może przyczynić się do wzmocnienia działań podejmowanych przez szkołę, nakierowanych na zapewnienie wysokiej jakości kształcenia.

Ponadto ustawa wprowadza nowe rozwiÄ…zania w zakresie: 
- możliwoÅ›ci zapewnienia przez gminÄ™ dzieciom i mÅ‚odzieży niepeÅ‚nosprawnej bezpÅ‚atnego transportu i opieki w czasie przewozu do szkoÅ‚y ponadpodstawowej oraz oÅ›rodka w przypadkach, w których gmina nie ma takiego obowiÄ…zku; 
- zapewnienia uczniom szkoÅ‚y podstawowej pomieszczenia umożliwiajÄ…cego bezpieczne i higieniczne spożycie posiÅ‚ków podczas zajęć w szkole oraz możliwoÅ›ci spożycia jednego gorÄ…cego posiÅ‚ku w trakcie dnia w szkole podstawowej; 
- obowiÄ…zku upowszechnienia przez organ prowadzÄ…cy szkoÅ‚Ä™ informacji o podmiotach wykonujÄ…cych dziaÅ‚alność leczniczÄ… udzielajÄ…cych Å›wiadczeÅ„ zdrowotnych w zakresie leczenia stomatologicznego dla uczniów, finansowanych ze Å›rodków publicznych; 
- umożliwienia awansu zawodowego nauczycielom jÄ™zyka polskiego, historii, geografii, kultury polskiej oraz innych przedmiotów nauczanych w jÄ™zyku polskim w szkoÅ‚ach funkcjonujÄ…cych w systemach oÅ›wiaty innych paÅ„stw lub innych formach przez organizacje spoÅ‚eczne zarejestrowane za granicÄ…; 
- Å‚Ä…czenia klas w szkoÅ‚ach podstawowych specjalnych, szkoÅ‚ach ponadpodstawowych specjalnych, w tym dziaÅ‚ajÄ…cych w podmiotach leczniczych i jednostkach pomocy spoÅ‚ecznej dziaÅ‚ajÄ…cych w szczególnie trudnych warunkach demograficznych lub geograficznych oraz Å‚Ä…czenia klas w szkoÅ‚ach ponadpodstawowych zorganizowanych w schroniskach dla nieletnich i zakÅ‚adach poprawczych, dziaÅ‚ajÄ…cych w szczególnie trudnych warunkach demograficznych. 

Zmiany wprowadzone w ustawie z innych obszarów dotyczÄ… m.in.: 
- kwestii zwiÄ…zanych z eksperymentem pedagogicznym oraz z funkcjonowaniem szkół eksperymentalnych, okreÅ›lono konieczność sprawowania opieki nad eksperymentem przez wÅ‚aÅ›ciwÄ… dla zawodu jednostkÄ™ naukowÄ…;
- zasad opiniowania arkuszy organizacji szkoÅ‚y lub przedszkola przez zakÅ‚adowe organizacje zwiÄ…zkowe; 
- ujednolicenia sposobu naliczania opÅ‚at za korzystanie z wychowania przedszkolnego w publicznych przedszkolach, oddziaÅ‚ach przedszkolnych w publicznych szkoÅ‚ach podstawowych oraz publicznych innych formach wychowania przedszkolnego; 
- umożliwienia uczniom szkoÅ‚y ponadpodstawowej realizujÄ…cym indywidualny program lub tok nauki przystÄ…pienia do egzaminu maturalnego przeprowadzanego (w okresie przejÅ›ciowym) dla absolwentów klas ponadgimnazjalnych; 
- wymogów w zakresie postaci i formy podrÄ™czników do ksztaÅ‚cenia ogólnego dopuszczonych do użytku szkolnego; podrÄ™cznik wydawany w postaci papierowej bÄ™dzie także dostÄ™pny w wersji cyfrowej na informatycznym noÅ›niku danych lub w internecie. 

Oprócz zmian w ustawie – Prawo oświatowe i ustawie o systemie oświaty znowelizowane zostały 44 ustawy. Zmiany w nich dokonywane w większości obejmują konsekwencje wynikające z wprowadzenia do porządku prawnego nowych regulacji dotyczących kształcenia zawodowego. Szczególnie warto zwrócić uwagę na postulowane m.in. przez związki zawodowe zmiany w ustawie – Karta Nauczyciela, dotyczące oceny pracy nauczycieli. Wydłużono okresy dokonywania obowiązkowej oceny pracy nauczyciela z trzech do pięciu lat, a także uchylono przepisy zobowiązujące dyrektorów szkół i organy sprawujące nadzór pedagogiczny do ustalenia regulaminów określających wskaźniki oceny pracy. Sprecyzowano też termin (7 dni roboczych), w jakim dyrektor szkoły ma obowiązek wydania nauczycielowi ubiegającemu się o urlop dla poratowania zdrowia skierowania na badanie lekarskie.

Ponadto ustawa zawiera obszerne przepisy przejÅ›ciowe zwiÄ…zane z wdrażaniem nowych rozwiÄ…zaÅ„. 

Ustawa wchodzi w życie od 1 września 2019 r. (z wyjątkiem przepisów wskazanych w art. 170 pkt 1–9).

Tekst ustawy: 
http://prawo.sejm.gov.pl/isap....