Zmiany w kalendarzu szczepień obowiązkowych

W tym roku dzieci będą szczepione zgodnie ze zmienionym kalendarzem szczepień. Dowiedz się, jakie wprowadzono modyfikacje i z czego one wynikają.

Kalendarz szczepieÅ„ to wytyczne, zgodnie z którymi należy szczepić caÅ‚Ä… populacjÄ™ osób w danym wieku.  OczywiÅ›cie nie zawsze jest możliwe szczepienie dzieci zgodnie z wytycznymi. Zanim ktokolwiek zostanie zaszczepiony, musi zostać zbadany przez lekarza. Na podstawie wywiadu lekarskiego oraz badania pacjenta, lekarz decyduje o podaniu szczepionki lub o jej odroczeniu. W wyjÄ…tkowych przypadkach można od szczepienia odstÄ…pić lub lekarz może zalecić szczepienie innym preparatem niż zakupiony na potrzeby powszechnych szczepieÅ„ obowiÄ…zkowych przez budżet paÅ„stwa. 

Jakie zmiany w kalendarzu szczepień na 2019 rok

Nie będzie nowych szczepień, ale zmieniły się zalecane daty podania dwóch szczepionek: przeciwko gruźlicy (BCG) i dawki przypominającej szczepionki przeciwko odrze, śwince i różyczce (MMR).

Zmiana dotyczÄ…ca szczepienia przeciwko gruźlicy byÅ‚a postulowana przez wielu rodziców. Teraz zaleca siÄ™ zaszczepienie noworodka w pierwszych dobach życia, na pewno przed wyjÅ›ciem ze szpitala po urodzeniu.  Jak tÅ‚umaczy portalowi www.zaszczepsiewiedza.pl pediatra Dagmara ChmurzyÅ„ska-Rutkowska, takie przedÅ‚użenie czasu pozwoli na dÅ‚uższÄ… obserwacjÄ™ noworodka przez neonatologów i ewentualne wykluczenie szczepienia lub odÅ‚ożenie go, gdy jest to niezbÄ™dne. 

Warto wiedzieć, że przeciwskazania do szczepienia przeciw gruźlicy to m.in. ciężkie, zÅ‚ożone niedobory odpornoÅ›ci. WystÄ™pujÄ… niezwykle rzadko; np. pierwotne niedobory odpornoÅ›ci stwierdzane sÄ… u 10 na 100 000 ludzi.

Nadal zaraz po urodzeniu noworodkowi będzie podawana szczepionka przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.

– Takie postępowanie daje skuteczną ochronę przeciwko tej chorobie – tłumaczy pediatra dr Jacek Mrukowicz, redaktor czasopisma Medycyna Praktyczna – Szczepienia.

Dlaczego szczepionkę BCG podaje się przed wyjściem ze szpitala

- Gruźlica to wciąż w Polsce poważne niebezpieczeństwo epidemiologiczne. Chorzy na gruźlicę są wśród nas i ani oni, ani my często nie wiemy, że cierpią na tę chorobę. Mogą latami zarażać – mówi pediatra dr Jacek Mrukowicz.

Gruźlica może bowiem utrzymywać się w postaci utajonej, a należy do wysoce zakaźnych, zwłaszcza dla niemowląt i małych dzieci.

Ocenia siÄ™, że co najmniej 30 proc. Å›wiatowej populacji jest zakażone prÄ…tkami gruźlicy. W Polsce w 2017 roku odnotowano 5787 zachorowaÅ„ na gruźlicÄ™. ZgÅ‚oszono 68 zachorowaÅ„ na tÄ™ chorobÄ™ wÅ›rod dzieci do 14. roku życia i 69 wÅ›rod mÅ‚odzieży w wieku 15–19 lat. Co roku gruźlica jest w Polsce bezpoÅ›redniÄ… przyczynÄ… Å›mierci ponad 500 osób.

Do grupy najwiÄ™kszego ryzyka rozwoju choroby należą dzieci do 1. roku życia, u których wynosi ono 40–60 proc. 

Gruźlica u dzieci wystÄ™puje zwykle w ciÄ…gu roku od zakażenia. U maÅ‚ych dzieci rozsiew krwiopochodny prowadzi do ciężkiej postaci gruźlicy pierwotnej, w tym do prosowki gruźliczej i gruźliczego zapalenia opon mózgowo‑rdzeniowych (ZOMR). U niemowlÄ…t gruźlica pÅ‚uc może siÄ™ rozwinąć szybko po zakażeniu i przyjąć postać ciężkiego zapalenia pÅ‚uc. Z piÅ›miennictwa wynika, że dzieci do 5 lat mogÄ… ulec zakażeniu nawet podczas krótkiego, okazjonalnego kontaktu z wysoce zakaźnym chorym na jamistÄ… postać gruźlicy pÅ‚uc â€“ czytamy w artykule dr marii Korzeniewskiej-KoseÅ‚y i prof. Jacka Wysockiego opublikowanego na Å‚amach pisma Medycyna Praktyczna - Szczepienia.

PlanujÄ…c kalendarz szczepieÅ„ w danym kraju trzeba uwzglÄ™dniać sytuacjÄ™ epidemiologicznÄ…, a zatem nie tylko, jak rozpowszechniona jest choroba zakaźna w populacji polskiej, ale i przybyszy do naszego kraju. W Polsce jest coraz wiÄ™cej migrantów z Ukrainy, a tam, podobnie jak i w wielu innych byÅ‚ych republikach radzieckich – jak mówi Jacek Mrukowicz – sytuacja epidemiologiczna gruźlicy jest wrÄ™cz tragiczna. 

Szczepionka przeciwko gruźlicy jest dobrze tolerowana.

Szczepionka przeciwko gruźlicy stosowana jest od 1921 roku.
Do tej pory podano na świecie co najmniej 4 mld dawek; w Polsce masowe szczepienia wprowadzono w latach 50.

Szczepionka nie daje 100 proc. gwarancji, że uniknie się gruźlicy, ale przede wszystkim jest bardzo skuteczna w zapobieganiu najcięższych postaci gruźlicy. Udowodniono także, że BCG zmniejsza ryzyko zachorowania na gruźlicę płuc, a stopień tej ochrony zależy zarówno od populacji, jak i położenia geograficznego (gorsza efektywność obserwowana jest w klimacie gorącym).

Druga zmiana to przesunięcie drugiej przypominającej dawki szczepionki przeciwko odrze, śwince i różyczce. Wcześniej szczepiono nią dzieci w 10. Roku życia, od tego roku dzieci dostaną drugą dawkę MMR w wieku sześciu lat. Zmiana wynika z dużego wzrostu zachorowań na odrę odnotowanego w 2018 roku.