Zmiana wykazu lektur. WDŻ już nie na pierwszej lub ostatniej godzinie

Zmiany w wykazie lektur, dodanie podstawy programowej z przedmiotu historia tańca, zmiana sposobu realizacji zajęć z wychowania do życia w rodzinie – to najważniejsze wskazane przez MEiN kwestie ujęte w rozporządzeniach podpisanych przez ministra edukacji i nauki.

W poniedziałek Ministerstwo Edukacji i Nauki poinformowało, że w piątek 13 sierpnia minister Przemysław Czarnek podpisał nowelizacje rozporządzeń określających m.in. wykaz lektur z języka polskiego na wszystkich etapach kształcenia. Zmiana ta będzie obowiązywać od 1 września 2021 r.

Zmiany – jak wskazuje MEiN – dotyczą głównie lektur uzupełniających (w przypadku klas I-III szkoły podstawowej – propozycji lektur do wspólnego i indywidualnego czytania) i "polegają na zaproponowaniu takich pozycji książkowych, które warto omawiać z uczniami ze względu na ich walory edukacyjne i wychowawcze (czytelny system wartości), elementy konstrukcyjne utworu (konstrukcja świata przedstawionego, wyraziście zarysowana akcja) oraz warstwę językową utworu (polszczyzna staranna, pozbawiona wulgaryzmów i kolokwializmów, nadmiernych ozdobników)".

Z listy lektur dla klas I-III szkoły podstawowej usunięto następujące pozycje: Alina Centkiewiczowa i Czesław Centkiewicz "Zaczarowana zagroda", Mira Jaworczakowa "Oto jest Kasia", Leszek Kołakowski " Kto z was chciałby rozweselić pechowego nosorożca?" i Marcin Pałasz "Sposób na Elfa".

Szum skrzydeł Ikara Sąd odmówił aresztu

Zamiast tych lektur najmłodsi uczniowie będą mogli poznać takie utwory: Dorota Gellner "Wścibscy", Julita Grodek "Mania, dziewczyna inna niż wszystkie. Opowieść o Marii Skłodowskiej-Curie", Tom Justyniarski "Psie troski, czyli o wielkiej przyjaźni na cztery łapy i dwa serca", Piotr Kordyasz "Lolek. Opowiadania o dzieciństwie Karola Wojtyły" (fragmenty), Zofia Kossak-Szczucka "Kłopoty Kacperka góreckiego skrzata", Asa Lind "Piaskowy Wilk", Aleksandra i Daniel Mizielińscy "Którędy do Yellowstone? Dzika podróż po parkach narodowych".

Z kolei z listy lektur uzupełniających dla klas IV-VI szkoły podstawowej usunięto powieść Karola Maya "Winnetou", a w klasach VII-VIII książkę Nancy H. Kleinbaum "Stowarzyszenie Umarłych Poetów".

Jednocześnie rozszerzono listę lektur uzupełniających dla klas IV-VI o następujące pozycje: Carlo Collodi "Pinokio", John Flanagan "Zwiadowcy" Księga 1. "Ruiny Gorlanu", Emilia Kiereś "Rzeka", Zofia Kossak-Szczucka "Topsy i Lupus", Bolesław Leśmian "Klechdy sezamowe", Alan Aleksander Milne "Kubuś Puchatek", Longin Jan Okoń "Tecumseh", Ferdynand Antoni Ossendowski "Słoń Birara", Jacek Podsiadło "Czerwona kartka dla Sprężyny" i Louis de Wohl "Posłaniec króla".

Ponadto przeniesiono z wykazu lektur obowiązkowych do wykazu lektur uzupełniających dla klas IV-VI pozycję "Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi" Rafała Kosika.

Z listy lektur obowiązkowych dla klas VII-VIII przesunięto na listę lektur uzupełniających książkę Melchiora Wańkowicza "Ziele na kraterze". Przesunięto też z wykazu lektur uzupełniających z klas VII-VIII do wykazu lektur uzupełniających w liceach ogólnokształcących i technikach pozycję "Jan Paweł II, Przekroczyć próg nadziei" (fragmenty).

Z listy obowiązkowych lektur szkolnych w liceach i technikach w zakresie podstawowym usunięto wybrane wiersze Marcina Świetlickiego, a w zakresie rozszerzonym wykreślono: Jan Parandowski "Mitologia" część II "Rzym", François Villon "Wielki testament" (fragmenty), Piotr Skarga "Żywoty świętych" (fragmenty).

Z zalecanych dzieł teatralnych i filmowych zrezygnowano z "Apocalypsis cum figuris" reż. Jerzy Grotowski i "Zezowate szczęście" reż. Andrzej Munk, a z tekstów polecanych do samokształcenia zrezygnowano z pozycji: Ewelina Nurczyńska-Fidelska, Barbara Parniewska, Ewa Popiel-Popiołek, Halina Ulińska "Film w szkolnej edukacji humanistycznej".

Jednocześnie rozszerzono listę lektur uzupełniających w zakresie podstawowym o następujące pozycje: "Kronika książąt polskich" (oprac. Jerzy Wojtczak-Szyszkowski), Juliusz Słowacki "Listy do matki" (fragmenty), Henryk Sienkiewicz "Listy z podróży do Ameryki" (fragmenty), Stefan Żeromski "Ludzie bezdomni", Ryszard Krynicki – wybór wierszy, Adam Zagajewski – wybór wierszy, Witold Pilecki "Raport Witolda", Wiesław Kielar "Anus mundi", Zofia Kossak-Szczucka, "Pożoga. Wspomnienia z Wołynia 1917-1919", Jarosław Iwaszkiewicz – wybrane opowiadanie, John Ronald Reuel Tolkien "Władca pierścieni. Drużyna pierścienia".

Do lektur uzupełniających w zakresie rozszerzonym dodano pozycje: Zofia Kossak-Szczucka "Błogosławiona wina", Ferdynand Antoni Ossendowski – "Mocni ludzie", "Ludzie, zwierzęta, bogowie", Krystyna Lubieniecka-Baraniak "Gdy brat staje się katem", Jan Paweł II "Przekroczyć próg nadziei" (fragmenty), "Tryptyk rzymski", "Pamięć i tożsamość" (fragmenty), "Fides et ratio" (fragmenty), Karol Wojtyła "Przed sklepem jubilera", Stefan Wyszyński "Zapiski więzienne", Paweł Zuchniewicz "Ojciec wolnych ludzi. Opowieść o prymasie Wyszyńskim".

Listę zalecanych dzieł teatralnych i filmowych rozszerzono o "Przerwanie działań wojennych" reż. Juliusz Machulski, a listę tekstów polecanych do samokształcenia o pozycje: Jan Błoński "Język właściwie użyty. Szkice o poezji polskiej drugiej połowy XX wieku", Grażyna Borkowska "Pozytywiści i inni", Włodzimierz Dłubacz "O kulturę filozofii", Keith Houston "Książka. Najpotężniejszy przedmiot naszych czasów zbadany od deski do deski", Czesław Jaroszyński i Piotr Jaroszyński "Kultura słowa. Podstawy retoryki klasycznej", Piotr Jaroszyński "Człowiek i nauka. Studium z filozofii kultury", Karl Jaspers "Idea uniwersytetu", Teresa Kowalik i Przemysław Słowiński "Królewski dar. Co Polska i Polacy dali światu", Jakub Z. Lichański "Retoryka. Historia – Teoria – Praktyka", t. I i II, "O polską kulturę humanistyczną. Z Mieczysławem A. Krąpcem OP rozmawia Piotr S. Mazur", Ryszard Przybylski "Klasycyzm, czyli prawdziwy koniec Królestwa Polskiego".

Ponadto resort edukacji poinformował, że w rozporządzeniu w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia została ustalona podstawa programowa przedmiotu historia tańca jako jednego z przedmiotów, które mogą być realizowane w liceach ogólnokształcących i technikach w zakresie rozszerzonym. Szkoły będą mogły uwzględnić w planie nauczania zajęcia z tego przedmiotu od roku szkolnego 2023/2024.

Zmiana w tym zakresie zarówno w podstawie programowej, jak i w ramowych planach nauczania dla publicznych szkół (określenie wymiaru godzin) została wprowadzana na wniosek ministra kultury, dziedzictwa narodowego i sportu.

Kolejna zmiana – obowiązująca od 1 września 2021 r. – polega na wykreśleniu zalecenia realizacji zajęć wychowanie do życia w rodzinie (WDŻ) na pierwszej i ostatniej godzinie lekcyjnej.

"Zmiana nie nakłada obligatoryjnego obowiązku innego planowania rozkładu lekcji. Pozwoli natomiast dyrektorowi planować je w najbardziej optymalny sposób, bez narzucania, że powinny być one na pierwszej lub ostatniej godzinie lekcyjnej. Zajęcia WDŻ nie są jedynymi zajęciami w szkole z podziałem na grupy. Nauczycielom przedmiotu WDŻ powinny zostać zapewnione takie same warunki pracy jakie mają inni nauczyciele" – podkreśla MEiN.