Zmarł Józef Kowalczyk - ostatni weteran wielkiej bitwy

W wieku 102 lat zmarł ppor. Józef Kowalczyk, pochodzący z Limanowszczyzny żołnierz 12. Pułku Ułanów Podolskich II Korpusu Polskiego, który walczył w bitwie o Monte Cassino. W 2018 roku, po wielu latach pobytu w Australii, powrócił do Polski.

W wieku 102 lat zmarł ppor. Józef Kowalczyk, pochodzący z Lubomierza żołnierz 12. Pułku Ułanów Podolskich II Korpusu Polskiego i uczestnik bitwy o Monte Cassino w maju 1944 roku. Był ostatnim żyjącym w Polsce żołnierzem tego pułku, który walczył w tej bitwie. Informację o jego śmierci przekazał Związek Kombatantów RP.

Józef Kowalczyk urodził się w 1924 roku w Lubomierzu na terenie gminy Mszana Dolna. W czasie II wojny światowej jako nastolatek opuścił rodzinną miejscowość i walczył w szeregach 3 Dywizji Strzelców Karpackich. Za udział w działaniach wojennych otrzymał polskie i brytyjskie odznaczenia (wśród nich znalazły się Krzyż Walecznych, Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino, Gwiazda Italii oraz Medal „Pro Patria”). Po zakończeniu wojny wraz z 3 Dywizją Strzelców Karpackich został przetransportowany do Wielkiej Brytanii. W 1965 roku wyemigrował do Australii.

W 2015 roku w Sydney doznał poważnego wypadku. Odniósł liczne urazy, w tym złamanie biodra. Jego rehabilitacja trwała rok. Przed wypadkiem prowadził samodzielne życie w wynajmowanym domu. Po opuszczeniu szpitala zamieszkał w domu opieki, gdzie utracił możliwość zarządzania własnymi finansami i swobodnego podróżowania. W tym czasie jego największym marzeniem stał się powrót do Polski.

Ekspert: mężczyzna ma być silny i zaradny, a potem umiera przedwcześnie (wywiad) Chcą wrócić na turystyczną mapę Małopolski

W marcu 2017 roku na łamach portalu Limanowa.in opisaliśmy sprawę pana Józefa, a licznymi pismami próbowaliśmy przyciągnąć uwagę różnych instytucji - od ministerstw po organizacje kombatanckie. MSZ stwierdziło, że stan zdrowia i zaawansowany wiek Józefa Kowalczyka wykluczają jego podróż do Polski. Jednakże, w lipcu 2018 roku, weteran przybył do Polski, gdzie został entuzjastycznie przywitany na lotnisku w Krakowie-Balicach. Mieliśmy okazję być świadkami tego wydarzenia. 

W organizację jego powrotu zaangażowali się Mateusz Otrębiak, Polak mieszkający w Australii, oraz jego australijska przyjaciółka Melanie Payne. Po powrocie do Polski Józef Kowalczyk zamieszkał w domu rodzinnym Mateusza Otrębiaka na terenie powiatu nowotarskiego.

Początkowo Józef Kowalczyk cieszył się zainteresowaniem najwyższych władz, w tym ministrów i prezydenta RP. Niestety, wkrótce nastąpiły problemy finansowe związane z anulowaniem jego australijskiej emerytury przez Centrelink (australijska agencja odpowiedzialna za świadczenia socjalne), które nie zaakceptowało dostarczonego "zaświadczenia o życiu". Jego oszczędności zostały wyczerpane, a rodzina Otrębiaków, która zatroszczyła się o niego w Polsce, dowiedziała się o anulowaniu emerytury dopiero w czerwcu 2023 roku. Po sześciomiesięcznych staraniach emerytura została przywrócona. 

Józef Kowalczyk przeżył 102 lata.

Uroczystości pogrzebowe odbędą się 21 sierpnia w Orawce w powiecie nowotarskim, gdzie ppor. Kowalczyk mieszkał po powrocie do Polski i spędził ostatnie lata. Uroczystości pogrzebowe rozpoczną się o godz. 11.30 w kościele parafialnym w Orawce.

„Odejście ppor. Józefa Kowalczyka jest wielką stratą. Odszedł człowiek, który należał do pokolenia żołnierzy walczących o wolność Polski daleko od jej granic” – podkreślono w komunikacie Związku Kombatantów RP i BWP Zachodniopomorskiego Zarządu Wojewódzkiego.