Zła jakość powietrza - 'Walka o oddech'

- Nie należy przebywać na otwartym powietrzu zbyt długo. Dotyczy to zwłaszcza kobiet w ciąży, dzieci i osób starszych oraz chorych na astmę, choroby alergiczne skóry, oczu i choroby krążenia - ostrzega na kolejne dwa dni serwis Ekoprognoza Województwa Małopolskiego.

Powodem ostrzeżenia jest pył PM 10 oraz PM 2,5, które znajdują się w powietrzu. Zanieczyszczenie tymi pyłami jest coraz częstsze w całym województwie małopolskim. Na Podhalu powstała kampania Podhalańskiego Alarmu Smogowego, który domaga się poprawy jakości powietrza w stolicy Tatr. Kampanię wsparł swoim udziałem Andrzej Bargiel, wybitny himalaista i narciarz wysokogórski, który uczestniczy w filmie 'Walka o oddech'. Zobacz film:

Pył PM10 i pył PM2,5

Pyły o średnicy poniżej 10 mikrometrów absorbowane są w górnych drogach oddechowych i większych oskrzelach, natomiast pyły o średnicy poniżej 2,5 mikrometra mogą również przenikać do krwi.

Zobacz również:

Pył zawieszony może zawierać substancje toksyczne takie jak wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne WWA (m.in. benzo(a)piren), metale ciężkie oraz dioksyny i furany. Inhalowane do płuc pyły mogą powodować różne reakcje ze strony ustroju jak np. kaszel, trudności z oddychaniem i zadyszkę, szczególnie w czasie wysiłku fizycznego. Przyczyniają się do zwiększenia zagrożenia infekcjami układu oddechowego oraz występowania zaostrzeń objawów chorób alergicznych jak astmy, kataru siennego i zapalenia alergicznego spojówek. Nasilenie objawów zależy w dużym stopniu od stężenia pyłu w powietrzu, czasu ekspozycji, dodatkowego narażenia na czynniki pochodzenia środowiskowego oraz zwiększonej podatności osobniczej (dzieci i osoby w podeszłym wieku, współwystępowanie przewlekłych chorób serca i płuc). Ponieważ pewne składniki pyłów mogą przenikać do krwioobiegu, dłuższe narażenie na wysokie stężenia pyłu może mieć istotny wpływ na przebieg chorób serca (nadciśnienie, zawał serca) lub nawet zwiększać ryzyko zachorowania na choroby nowotworowe, szczególnie płuc.
Zawarty w pyle benzo(a)piren wykazuje małą toksyczność ostrą, za to dużą toksyczność przewlekłą, co związane jest z jego zdolnością kumulacji w organizmie. Związki te mają udowodnione właściwości kancerogenne (rakotwórcze) i mutagenne (powodujące mutacje genetyczne, co oznacza, że reagują z DNA).

ZakÅ‚ad Epidemiologii, Katedry Epidemiologii i Medycyny Zapobiegawczej UJ CM oraz Fundacja Zdrowie i Åšrodowisko od roku 2000 wspólnie z Columbia University w Nowym Jorku prowadzi seriÄ™ dÅ‚ugoletnich badaÅ„ w Krakowie, dla okreÅ›lenia ujemnego wpÅ‚ywu zanieczyszczeÅ„ powietrza na zdrowie noworodków i dzieci. Zgodnie z informacjami wynikajÄ…cymi z analizy kobiety w Krakowie które w okresie ciąży byÅ‚y eksponowane na PM2.5 powyżej 35 µg/m³ rodziÅ‚y dzieci z istotnie niższÄ… masÄ… urodzeniowÄ… (Å›rednio o 128 g), mniejszym obwodem główki (Å›rednio o 0,3 cm) i mniejszÄ… dÅ‚ugoÅ›ciÄ… ciaÅ‚a (Å›rednio o 0,9 cm). Zaobserwowano, że u dzieci o niższej masie urodzeniowej częściej wystÄ™powaÅ‚ tzw. Å›wiszczÄ…cy oddech w późniejszym okresach życia, co zwykle poprzedza wystÄ™powanie objawów astmatycznych.

Badania wykonane u piÄ™cioletnich dzieci, które byÅ‚y narażone na wyższe stężenia pyÅ‚u w okresie prenatalnym, wykazaÅ‚y wyraźnie niższÄ… caÅ‚kowitÄ… objÄ™tość wydechowÄ… pÅ‚uc o okoÅ‚o 100 ml. Może to Å›wiadczyć o gorszym wyksztaÅ‚ceniu pÅ‚uc u dzieci eksponowanych na wyższe stężenia pyÅ‚u w okresie życia pÅ‚odowego. Narażenie kobiet bÄ™dÄ…cych w ciąży na wyższe poziomy WWA (powyżej 25 ng/m3) byÅ‚o zwiÄ…zane z czÄ™stszym wystÄ™powaniem u niemowlÄ…t objawów zapalenia górnych i dolnych dróg oddechowych. OkazaÅ‚o siÄ™, że nawet stosunkowo niskie stężenia PM2,5 powyżej 20 µg/m³ zwiÄ™kszaÅ‚y podatność tych dzieci na nawracajÄ…ce zapalenie oskrzeli i zapalenie pÅ‚uc.