Zidentyfikowano szczątki partyzanta z Beskidu Wyspowego

W Belwederze wręczono noty identyfikacyjne rodzinom 18 ofiar reżimów totalitarnych. Wśród nich znalazł się Jan Jankowski ps. „Zbieg”, „Groźny”, który działał m.in. na terenie Beskidu Wyspowego

W czwartek (24 lipca) w Belwederze w Warszawie Instytut Pamięci Narodowej ogłosił nazwiska 18 osób, których szczątki zostały odnalezione i zidentyfikowane. Uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych odbyła się z udziałem prezydenta elekta Karola Nawrockiego – prezesa IPN oraz jego zastępców: dr. hab. Karola Polejowskiego i dr. hab. Krzysztofa Szwagrzyka. Obecni byli także członkowie rodzin ofiar oraz przedstawiciele władz i instytucji państwowych.

Wśród ogłoszonych nazwisk znalazł się Jan Jankowski ps. „Zbieg”, „Groźny”, urodzony 1 stycznia 1925 roku w Grywałdzie, w powiecie nowotarskim. Latem 1947 roku na górze Lubań zetknął się z partyzantami oddziału niepodległościowego „Wiarusy”, dowodzonego przez Józefa Świdra ps. „Mściciel”. Oddział składał się głównie z byłych członków Zgrupowania Partyzanckiego „Błyskawica” Józefa Kurasia „Ognia”. Janowski przystąpił do grupy 1 września 1947 roku, jednak miesiąc później został czasowo zwolniony. Powrócił do oddziału latem 1948 roku, pod dowództwo Tadeusza Dymla ps. „Srebrny”.

W szeregach „Wiarusów” uczestniczył w starciach z funkcjonariuszami aparatu represji. W wyniku działań operacyjnych prowadzonych przez służby bezpieczeństwa, część członków oddziału została wywiedziona z Beskidów pod pozorem przerzutu na zachód. Jankowski objął dowództwo nad pozostającymi w górach partyzantami.

Złoto na niepewne czasy. Co warto wiedzieć, zanim kupisz sztabkę Wszystkie tory zajęte. Mieszkańcy chcą pływać, ale nie mają kiedy

Został aresztowany 24 lipca 1949 roku na polanie Surówki w masywie Lubonia Wielkiego przez funkcjonariuszy UB i KBW, którzy podszywali się pod oddział partyzancki. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Krakowie z 28 listopada 1949 roku skazano go na karę śmierci. Egzekucję wykonano 12 stycznia 1950 roku w więzieniu przy ul. Montelupich w Krakowie.

Szczątki Jana Jankowskiego zostały odnalezione w październiku 2017 roku podczas prac poszukiwawczych prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

IPN prowadzi działania zmierzające do odnalezienia i identyfikacji ofiar reżimów totalitarnych oraz czystek etnicznych poprzez działalność Biura Poszukiwań i Identyfikacji. Dotychczas zidentyfikowano blisko 300 osób, a szczątki ponad 2,5 tys. ofiar zostały odnalezione i podjęte. W bazie zgromadzono 3700 próbek materiału genetycznego ofiar i ich krewnych.

W 2023 i 2024 roku IPN przeprowadził prace w 96 lokalizacjach w Polsce i za granicą. Wśród miejsc objętych poszukiwaniami znalazły się m.in. Cmentarz Wojskowy na Powązkach, Cmentarz Osobowicki we Wrocławiu, teren jednostki wojskowej w Rembertowie, Górki Czechowskie w Lublinie oraz Muczne w Bieszczadach. Poszukiwania prowadzono również poza granicami kraju, m.in. na Litwie, Łotwie, Białorusi, Ukrainie, w Niemczech i Szwajcarii.

Do identyfikacji odnalezionych szczątków IPN wykorzystuje system CODIS – narzędzie udostępnione przez Federalne Biuro Śledcze Stanów Zjednoczonych (FBI).