Zbliżają się uroczystości na "Mogile"

Kasina Wielka. Władze gminy Mszana Dolna zapraszają na uroczystości upamiętniające 83. rocznicę wybuchu II wojny światowej oraz poległych i zmarłych żołnierzy 24 Pułku Ułanów z Kraśnika z jednostki 10 Brygady Kawalerii Wojska Polskiego, które odbędą się w niedzielę (4 września) na przysiółku "Mogiła" w Kasinie Wielkiej.

Przed modlitwą, o godzinie 13:45, nastąpił złożenie kwiatów przez delegacje. Msza św. rozpocznie się o godz. 14:00. Po Eucharystii zaplanowano patriotyczny program artystyczny w wykonaniu uczniów ZSiP nr 2 w Kasinie Wielkiej. Później odbędą się wystąpienia władz i zaproszonych gości. Uroczystość zakończy prezentacja repliki czołgu Vickers.

Znajdujący się w Kasinie Wielkiej pomnik poświęcony jest żołnierzom, którzy zginęli 4 września 1939 roku w walkach o Kasinę Wielką. W rejonie „Mogiły” przebiegała linia obrony, która miała na celu zatrzymanie wroga przedzierającego się ze strony Słowacji na teren Polski. Walczył tam 24 Pułk Ułanów wsparty batalionem KOP, kompanią tankietek oraz kompanią czołgów Vickers E.

Według portalu zwiadowcahistorii.pl kompania czołgów straciła w wyniku walk dwie maszyny. Jeden z czołgów ugrzązł w dolinie potoku, a po ustaniu walk miejscowa ludność rozebrała wrak w celu pozyskania elementów przydatnych w gospodarstwie. Wieża czołgu „Vickers” przez lata służyła jako obudowa studni, ale odnalazł ją i wykorzystał przy budowie pomnika miejscowy artysta, Stanisław Dobrowolski.

Co roku, na początku września, mieszkańcy Kasiny Wielkiej modlą się w tym miejscu w intencji ofiar II Wojny Światowej, wspominając przede wszystkim żołnierzy, którzy  w wyniku działań wojennych ponieśli śmierć w ich miejscowości.

Pierwsze dni września 1939 roku w regionie:

1 września 1939 r. Brygada walczyła w okolicach Myślenic i Dobczyc, aby nie dopuścić do wyjścia wroga z wąwozów górskich.

2 września 24. Pułk Ułanów i szwadron przeciwpancerny stacza zacięte walki z 2 niemiecką Dywizją Pancerną, walki toczyły się o wzgórze Wysoka koło Jordanowa. W nocy z 2-3 września Brygada wycofała się na północ od doliny Skawy, zamykając przejścia do Krzeczowa, Naprawy i Mszany Dolnej.

3 września toczył się całodniowy bój pod Jordanowem, w rejonie Krzeczowa i Mszany Dolnej. Zmasowany i heroiczny atak z różnych stron pozwolił zlikwidować włamanie uczynione przez Niemców. Tego samego dnia Niemcy wkraczając do wsi Olszówka mordują 13 osób wśród których są również mieszkańcy okolicznych wiosek. Biorą 12 zakładników, których na drugi dzień uwalniają. Podczas pacyfikacji wioski spalono 18 zabudowań, był to odwet za stawiany opór przez wojsko polskie oraz za udzielanie pomocy w walkach przez ludność cywilną.

4 września Brygada otrzymuje zadanie odwrotu nad Dunajec w kierunku Tarnowa. 24. Pułk Ułanów uderza na oddziały niemieckiej 4. Dywizji Lekkiej zmuszając je do wycofania się. Odebrano Niemcom dwa pasma wzgórz pod Kasiną Wielką i Mszaną Dolną. Tego samego dnia w Kasinie Wielkiej ginie 14 żołnierzy 24. Pułku Ułanów – siedmiu z nich wraz ze swoim dowódcą porucznikiem Zdzisławem Hemplem spoczywa na parafialnym cmentarzu, pozostali zostali zabrani i pochowani w swoich rodzinnych miejscowościach.

5 września 10. Pułk Strzelców Konnych zaatakował duże siły niemieckie pod Pcimiem, oddziały 3. Dywizji Górskiej i 2. Dywizji Pancernej lecz wobec dużej przewagi wroga musiał się wycofać.