Wyjątkowa tradycja przekazywana od pokoleń

Kasinka Mała. Szopka lalkowa z Kasinki Małej, powstała w 1893 roku, stanowi wyjątkowy element lokalnego dziedzictwa. Od pokoleń jest prezentowana przez rodzinę Szczypków, a tradycja ta przetrwała do dziś. Dawid Szczypka, kontynuując dzieło swoich przodków, wystawia szopkę i dba o zachowanie tej unikalnej formy kolędowania.

Historia szopki lalkowej z Kasinki Małej

Szopka powstała w 1893 roku na zamówienie Jana Szczypki „od Lipienia”, a jej wykonawcą był lokalny rzemieślnik, Bierowiec. Lalki, które znajdują się w szopce, również pochodzą z tamtego okresu, jednak około 50 lat temu zostały odświeżone przez krawcową „od Lacha”, która uszyła dla nich nowe stroje.

Szopka była nieodłącznym elementem występów zespołu kolędniczego z Kasinki Małej, który odnosił sukcesy w drugiej połowie XX wieku. Grupa ta występowała na wielu konkursach i przeglądach, a jej prezentacje były transmitowane przez TV Kraków i TV Katowice.

Wędrujący po wsi kolędnicy z tą zabytkową szopką organizowali także społeczne inicjatywy, m.in. zbiórki funduszy na budowę Szkoły Podstawowej nr 2 oraz kaplicy „u Lacha”.

​Dawne rzemiosła i chłopski świat w prywatnym skansenie Kolizje na drogach regionu

Rodzinna tradycja przekazywana przez pokolenia

Szopka była wystawiana przez kolejne pokolenia rodziny Szczypków. Po Janie Szczypce tradycję kontynuował jego syn Stefan, następnie Ryszard, a obecnie zajmuje się nią Dawid Szczypka – tegoroczny maturzysta, który reprezentuje czwarte pokolenie rodziny pielęgnującej tę tradycję.

Po śmierci ojca, młody Dawid uczył się trudnej sztuki aktorsko-lalkarskiej pod okiem swojego dziadka Stefana. Wystawianie szopki prezentował także swoim rówieśnikom w szkole, a w przygotowaniach wspierała go Małgorzata Jędrysek.

Obecnie używana szopka została wykonana około 50 lat temu w celu ochrony oryginalnej konstrukcji z 1893 roku, która wciąż pozostaje w rękach rodziny. Opiekę nad nią sprawuje Anna Szczypka, babcia Dawida.

Współczesne działania na rzecz zachowania tradycji

W trosce o zachowanie tej unikalnej formy kolędowania postanowiono udokumentować sposób wystawiania szopki. Nagranie przygotowali Dawid Szczypka oraz Stanisław Jakubiak, którzy są muzykami Orkiestry Dętej Echo Gór z Kasinki Małej.

Muzyczne wsparcie zapewniła Kapela Kościelnioki ze Stowarzyszenia Miłośników Kultury Góralskiej „Pod Cyrlom”, w której gra rodzeństwo Dorota, Marianna, Adrian i Grzegorz. Za kamerą stanęła Monika Kościelniak, a montaż nagrania wykonała Dorota Kościelniak.

Nagranie powstało w Janda Resort & Conference, gdzie właściciele udostępnili przestrzeń zdobioną zagórzańskimi motywami.

Szopka jako inspiracja dla młodych kolędników

Wydanie nagrania ma na celu zachowanie tradycji dla przyszłych pokoleń oraz zachęcenie młodych osób do kultywowania tej formy kolędowania. Inicjatorzy projektu podkreślają, że historia szopki lalkowej z Kasinki Małej może stać się inspiracją dla kolejnych pokoleń.

Naszym marzeniem jest, aby obudzone wspomnienie wydarzeń, którymi żyła Kasinka na przełomie lat 60. i 70., było inspiracją dla młodzieży, która dzisiaj chce wyruszyć kolędniczym szlakiem. Niech biorą przykład z kunsztu i umiłowania tradycji swoich poprzedników – podkreślają inicjatorzy.