Więziona i torturowana - nie ugięła się. Zmarła Helena Tokarz

Żmiąca. W poniedziałek (24 lutego) w wieku 99 lat zmarła Helena Tokarz ze Żmiącej, członkini powojennego, antykomunistycznego podziemia, więziona i torturowana w PRL. W lipcu 2022 roku prezydent RP nadał jej Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Zmarła w tygodniu, w którym obchodzony będzie Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych.

Po zakończeniu wojny w Żmiącej zaczęła działać grupa młodzieży, która nie zgadzała się na narzucony przez Związek Radziecki ustrój komunistyczny. Wśród jej członków byli m.in. Ludwik Zelek, Kazimierz Bukowiec, Wincenty Bukowiec i Kazimierz Augustyn. Organizacja przyjęła nazwę „Wojsko Generała Andersa”, a jej członkowie byli celem działań aparatu bezpieczeństwa PRL.

Helena Tokarz, z domu Bukowiec, miała bliskie związki z podziemiem – jej brat, Władysław Bukowiec, został zastrzelony przez funkcjonariuszy UB 7 września 1950 roku w Żmiącej, a kuzyn, Wincenty Bukowiec, zginął w kwietniu 1949 roku w tej samej miejscowości.

Sama Helena Tokarz została zatrzymana 23 września 1952 roku przez funkcjonariuszy UB z Limanowej. Zarzucono jej udzielanie pomocy członkom podziemia – grupie, którą oprawcy z UB nazywali "bandą żmiącką”. Wówczas 26-letnia, została oskarżona udostępnianie im schronienia oraz dostarczanie żywności i ubrań. Przesłuchania rozpoczęły się w Limanowej, a następnie była więziona i brutalnie przesłuchiwana w Nowym Sączu. Mimo tortur i wielotygodniowego śledztwa, nie przyznała się do stawianych jej zarzutów.

25 stycznia 1953 roku Wojskowy Sąd Rejonowy w Krakowie na sesji wyjazdowej w Nowym Sączu skazał Helenę Tokarz na 10 lat więzienia, a jej brata Kazimierza Bukowca na 12 lat pozbawienia wolności. Karę odbywała w Krakowie, następnie była przenoszona do zakładów karnych w Grudziądzu i Fordonie.

W 1956 roku, w ramach amnestii dla więźniów politycznych, odzyskała wolność i powróciła do rodzinnej Żmiącej. Rok później wyszła za mąż za Józefa Tokarza, z którym prowadziła gospodarstwo rolne i wychowała pięcioro dzieci.

Msza święta żałobna odbędzie się dzisiaj o godzinie 12:00 w kościele parafialnym w Żmiącej.