W Małopolsce trwa akcja „Zostań społecznym opiekunem zabytków”

Wojewoda małopolski objął patronat nad akcją promującą społeczną opiekę nad dziedzictwem kulturowym. Inicjatywa ma na celu zaangażowanie mieszkańców regionu w ochronę lokalnych zabytków.

Wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar objął honorowy patronat nad akcją „Zostań społecznym opiekunem zabytków”. Celem inicjatywy, organizowanej przez Komitet Ochrony Zabytków i Dóbr Kultury, jest aktywizacja mieszkańców regionu wokół działań na rzecz ochrony lokalnego dziedzictwa kulturowego. Patronat nad przedsięwzięciem objęła również małopolska wojewódzka konserwator zabytków Katarzyna Urbańska.

Status społecznego opiekuna zabytków może otrzymać osoba fizyczna lub organizacja, której zadaniem jest ochrona i promocja dziedzictwa kulturowego. Jak podkreślił wojewoda Krzysztof Jan Klęczar, ustanowienie takiego statusu następuje na podstawie ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, na wniosek składany do wojewódzkiego konserwatora zabytków. Decyzję o jego nadaniu podejmuje starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu.

Społeczni opiekunowie zabytków mogą wskazywać obiekty wymagające opieki, monitorować ich stan, prowadzić działania edukacyjne oraz współpracować z konserwatorami. Mają także uprawnienia do pouczania osób łamiących przepisy o ochronie zabytków. Osoby pełniące tę funkcję otrzymują legitymację potwierdzającą ich ustawowy status. Obecnie w województwie małopolskim działa 133 społecznych opiekunów zabytków.

Letnia wyprzedaż Wojas 2026: Te skórzane modele znikają ze sklepów najszybciej. Dlaczego wszyscy ich szukają? Jazda po lesie zakończona mandatami. Wspólna akcja policji i straży leśnej

Osoba ubiegająca się o status społecznego opiekuna zabytków musi wykazać się znajomością przepisów prawa oraz doświadczeniem, wykształceniem lub dorobkiem w tej dziedzinie. Do wniosku, który należy złożyć do wojewódzkiego konserwatora zabytków, kandydat powinien dołączyć dane osobowe, podpis, oświadczenie o niekaralności oraz dokumentację, potwierdzającą kwalifikacje i plan działań.

Po złożeniu wniosku jest on analizowany przez pracowników Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie. Przygotowywana jest nota oceniająca kompetencje i dotychczasowe działania kandydata. Na jej podstawie wojewódzki konserwator zabytków wydaje opinię, a ostateczną decyzję o ustanowieniu opiekuna podejmuje starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu.

Społeczny opiekun może prowadzić działania na obszarze całego powiatu, koncentrując się na wybranych przez siebie obiektach. W ramach swojej funkcji może także organizować wydarzenia edukacyjne i popularyzować wiedzę na temat dziedzictwa kulturowego.

Wojewoda Krzysztof Jan Klęczar podkreślił znaczenie społecznej odpowiedzialności za zachowanie zabytków. Zachęcił mieszkańców Małopolski do rozważenia możliwości zaangażowania się w tę formę aktywności obywatelskiej. Organizatorzy akcji oferują pomoc w wypełnieniu dokumentów oraz prowadzą szkolenia przygotowujące do pełnienia funkcji społecznego opiekuna.

Szczegóły dostępne są na stronie: komitetochronyzabytkow.pl/zostan-spolecznym-opiekunem-zabytkow.