Uwaga na toksyczne gąsienice! Krakowski Sanepid ostrzega przed korowódką dębówką

Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krakowie wydała ostrzeżenie przed korowódką dębówką – niepozorną, ale wysoce toksyczną gąsienicą. Choć gatunek ten do niedawna kojarzony był głównie z cieplejszymi rejonami Europy i zachodnią Polską, rosnące temperatury sprzyjają jego ekspansji. Wybierając się na weekendowy spacer do lasów Beskidu Wyspowego czy Gorców, warto uważnie patrzeć pod nogi i na pnie drzew.

Korowódka dębówka (z pozoru przypominająca zwykłą, włochatą gąsienicę o długości ok. 3 cm) może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia ludzi oraz zwierząt domowych. Lasy Państwowe i służby sanitarne apelują o zachowanie szczególnej ostrożności – zwłaszcza w pobliżu dębów, które są naturalnym miejscem żerowania tego owada.

Niewidoczne zagrożenie: 60 tysięcy parzących włosków

Dorosła postać motyla (ćmy) jest całkowicie niegroźna. Problemem są larwy. Każda z gąsienic pokryta jest siecią około 60 tysięcy kruchych, parzących włosków o długości zaledwie 2 milimetrów.

Włoski te pełnią funkcję obronną. W momencie zagrożenia owad potrafi "wystrzelić" je w powietrze. Są na tyle lekkie, że wiatr może przenosić je nawet na odległość kilku kilometrów. Wypełnia je thaumetopoeina – drażniące białko, które przy kontakcie ze skórą, oczami lub drogami oddechowymi wywołuje gwałtowne reakcje.

Ulica Kolejowa zamknięta. Dwa przejazdy pod torami otwarte (wideo) Ulewy, grad i ryzyko gwałtownych podtopień

Najczęstsze objawy po kontakcie z włoskami korowódki to:

• silne reakcje alergiczne i swędząca wysypka,

• podrażnienie oczu i spojówek,

• ataki kaszlu, duszności i astmy,

• zawroty głowy, gorączka, a w skrajnych przypadkach wymioty.

Jak rozpoznać korowódkę dębówkę w lesie?

Owady te rozpoczynają swoją aktywność w maju, a proces przepoczwarzania trwa przez wczesne lato. Żerują głównie nocą, najchętniej na liściach dębów, choć można je spotkać również na jesionach, bukach, brzozach czy leszczynach.

Ich cechą charakterystyczną jest sposób poruszania się – wędrują po pniach i gałęziach w równych, zorganizowanych rzędach, tworząc tzw. "korowody" (stąd nazwa gatunku). Na jednym drzewie mogą funkcjonować kolonie liczące nawet do 100 tysięcy osobników.

Pierwsza pomoc: Co zrobić, gdy dojdzie do kontaktu?

Jeśli podczas spaceru po Limanowszczyźnie natkniesz się na te gąsienice, pod żadnym pozorem ich nie dotykaj. Co jednak w sytuacji, gdy mikroskopijne włoski dostaną się na naszą skórę lub ubranie?

1. Usuń włoski taśmą: Nie pocieraj i nie drap skóry! Zamiast tego użyj zwykłej taśmy klejącej. Przyłóż ją delikatnie do podrażnionego miejsca i odklej, by "wyciągnąć" niewidoczne gołym okiem igiełki. Zmieniaj kawałki taśmy.

2. Spłucz wodą: Podrażnione miejsce przemyj obficie letnią wodą.

3. Zabezpiecz odzież: Zdejmij ubranie z zachowaniem ostrożności i upierz je w temperaturze minimum 60 stopni Celsjusza, aby zneutralizować toksyczne białko.

4. Skonsultuj się z lekarzem: Jeśli włoski dostaną się do oczu, wywołają problemy z oddychaniem lub silną reakcję alergiczną, natychmiast szukaj pomocy medycznej. Zazwyczaj stosuje się leki przeciwhistaminowe lub sterydy miejscowe.

Miej na oku swojego psa

Podczas leśnych wędrówek z czworonogiem, należy trzymać go na smyczy i kontrolować, co obwąchuje. Psy i koty są bardzo podatne na toksyny korowódki. Węszenie w okolicach gniazda lub ścieżki przemarszu gąsienic często kończy się dostaniem szczeciny do pyska lub nosa zwierzęcia.

Gdy zauważysz u swojego pupila intensywne ślinienie się, nagłe problemy z piciem, opuchliznę pyska lub drobne ranki, niezwłocznie udaj się do lekarza weterynarii. Zignorowanie tych objawów może być dla zwierzęcia tragiczne w skutkach.