Uwaga na kleszcze!

- Do niedawna kleszcze kojarzyły się głównie z wypadem do lasu czy na Mazury. Dziś pełno ich w miejskich parkach i ogródkach działkowych - informuje Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Limanowej.

- Ciepłolubne pajęczaki żyją w miejscach lekko wilgotnych i obfitych w roślinność, przede wszystkim na łąkach oraz na granicy lasów i łąk. Przenoszą je migrujące ptaki. Kleszcz żeruje maksymalnie na wysokości do 1,5 m - informuje PSSE w Limanowej, która odpowiada także na pytanie jak się zatem chronić? - Wybierając się w miejsca bytowania kleszczy należy nosić odpowiednia odzież chroniącą odkryte części ciała (długie nogawki i rękawy) oraz obowiązkowo nakrycie głowy - informuje PSSE. - Stosować repelenty dostępne na rynku (pamiętając, że działają przez 2-4 godziny i nie dają pełnej ochrony). Kleszcze żywicieli rozpoznają po zapachu, ciepłocie ciała oraz wydychanym dwutlenku węgla. Szukają miejsc pokrytych cienką skórą, wilgotnych i dobrze ukrwionych. Najchętniej kłują w zgięciach rąk i nóg, w kark oraz u nasady włosów, dlatego po powrocie do domu te części ciała trzeba obejrzeć szczególnie dokładnie.

Jak usuwać kleszcze ze skóry?

Nie zaleca się smarowania kleszcza masłem, kremem, oliwą i tym podobnymi. Pajęczak się wtedy dusi i wymiotuje, a więc zwiększa się ryzyko zakażenia bakteriami zawartymi w jego układzie pokarmowym.
Najlepiej jest chwycić kleszcza pincetą tuż przy skórze i wyciągnąć jednym ruchem, nie wykręcać. W aptekach dostępne są gotowe zestawy do usuwania kleszczy i żądeł owadów błonkoskrzydłych, działające na zasadzie próżniociągu. Kleszcza można usunąć jednorazową igłą-jak zadrę. Jeśli w skórze zostanie aparat gębowy kleszcza, nie należy się tym przejmować. Rankę trzeba zdezynfekować spirytusem salicylowym, ale dopiero po usunięciu pajęczaka.

Zagrożenia po ukąszeniu

Choroby roznoszone przez kleszcze to kleszczowe zapalenie mózgu i borelioza.
Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) to groźna wirusowa choroba przenoszona przez kleszcze zarażone wirusem Flavi. Wirus znajduje się w gruczołach ślinowych kleszcza i jest wprowadzany do organizmu ofiary w momencie ukłucia, które trwa ułamek sekundy. Dlatego szybkie usunięcie kleszcza nie zabezpiecza przed zakażeniem.
Borelioza jest chorobą bakteryjną wywoływaną przez krętki Borrelia burgdorferi.
Do zakażenia dochodzi po ugryzieniu przez pajęczaka, w przeciwieństwie jednak do KZM, w przypadku boreliozy czas od ugryzienia do usunięcia kleszcza jest bardzo istotny. Bakterie wywołujące boreliozę znajdują się w przewodzie pokarmowym pajęczaka. Potrzeba więc kilku godzin, aby drobnoustroje przedostały się do rany. Jeżeli kleszcz zostanie usunięty ze skóry przed upływem 24 godzin od ugryzienia, ryzyko wystąpienia boreliozy jest bardzo niewielkie.


Kleszczowe zapalenie mózgu - KZM

Okres wylęgania tej choroby jest stosunkowo krótki, trwa ok. 2 tygodnie. Pierwszy etap ma charakter zwykłej infekcji wirusowej przebiegającej z bólami stawów i głowy, ogólnym złym samopoczuciem, często z gorączką.
W ostatnich latach rozpoznaje się 250-300 przypadków rocznie, i to prawie wyłącznie w pięciu województwach: podlaskim, warmińsko-mazurskim, mazowieckim, dolnośląskim i opolskim.
Jedynym skutecznym zabezpieczeniem przed chorobą jest szczepienie ochronne (zwłaszcza jeśli wyjeżdżamy na tereny endemiczne).
Szczepienie przeciwko KZM nie znajduje się jednak w obowiązkowym kalendarzu szczepień.
Jest ono zalecane i odpłatne. Na rynku dostępne są szczepionki, do szczepienia kwalifikuje lekarz POZ. Szczepienie najlepiej rozpocząć zanim kleszcze zaczną żerować, czyli zimą lub wczesną wiosną. Pełną ochronę na jeden sezon zapewniają dwie dawki przyjęte w odstępie 1-3 miesięcy. Aby odporność była trwała, po 5-12 miesiącach konieczna jest trzecia dawka a co 5 lat jedna dawka przypominająca.

Badanie w kierunku boreliozy u kleszczy.
Laboratorium DIAGNOSTYKA prowadzi badania pozwalające na zbadanie samego kleszcza metodą PCR, pod kątem przenoszenia przez niego krętków Borrelii.
• Punkt pobrań- Kraków
prof. M. Życzkowskiego 16
tel: 12 295 01 00
pon.-pt. 7:00-17:00
sob. 7:00-12:00

1. Usuń kleszcza ze skóry i zabezpiecz go W POJEMNICZKU

Każdy kto został ukąszony przez kleszcza, powinien przede wszystkim jak najszybciej, lecz ostrożnie usunąć go ze skóry i zabezpieczyć w czystym pojemniku, np. dostępnym w każdej aptece pojemniczku na mocz do badań. Co ważne, do badania wystarcza tylko część pajęczaka, ponieważ często zdarza się, że podczas wyjmowania ze skóry ulega on fragmentacji.

2. Dostarcz kleszcza do placówki DIAGNOSTYKI
Przeznaczony do badania kleszcz może być przechowywany w temperaturze 4°C (maksymalnie do 48 godzin) lub najlepiej zamrożony w -20°C, i w tym stanie dostarczony do laboratorium. Punkty Pobrań sieci DIAGNOSTYKA w Krakowie.
• Punkt pobrań prof. M. Życzkowskiego 16 tel: 12 295 01 00 pon.-pt. 7:00-17:00 sob. 7:00-12:00
UWAGA! rozmrożenie i ponowne zamrożenie eliminuje próbkę z analizy Po pobraniu materiał (kleszcz) jest stabilny w temp. 4-8°C do 48 godzin, a po zamrożeniu w -20°C max. do 4 tyg.

Cena badania to około 160 zł (koszt może się nieznacznie różnić w niektórych placówkach DIAGNOSTYKI). Koszt niepotrzebnie wdrożonej antybiotykoterapii może być wyższy.

Zmarł Kazimierz Nowak, współzałożyciel OSP Szkoła usprawiedliwia dzisiejsze nieobecności w związku z "krwawym piątkiem"

(Fot. PZH)