Upamiętnienie historii społeczności żydowskiej

Limanowa. W drugiej połowie sierpnia w Limanowej odbędą się uroczystości mające na celu upamiętnienie historii żydowskiej społeczności miasta. Stowarzyszenie Sądecki Sztetl planuje uroczyste odsłonięcie tablicy informacyjnej na ogrodzeniu cmentarza żydowskiego przy ul. Wojska Polskiego. Ponadto zaplanowany jest apel pamięci przy pomniku na ul. Kilińskiego, wybudowanym w zeszłym roku.

Stowarzyszenie Sądecki Sztetl, inicjator tych wydarzeń, prowadzi szeroko zakrojoną działalność edukacyjną na temat historii społeczności żydowskiej na Limanowszczyźnie. W zeszłym roku szkolnym, historycy ze stowarzyszenia prowadzili specjalne lekcje w niektórych szkołach Limanowej, które obejmowały wizyty na cmentarzu żydowskim.

Cmentarz żydowski w Limanowej jest najważniejszym zabytkiem miejscowej społeczności żydowskiej. Mimo że obecność Żydów w Limanowej datuje się na XVII wiek, dopiero od XIX stulecia społeczność żydowska zaczęła odgrywać znaczącą rolę w mieście. Cmentarz, najprawdopodobniej założony w XIX wieku, jest dzisiaj właściwie jedynym tak wyraźnym śladem istnienia Żydów w Limanowej. Pozostałe materialne dowody ich obecności zostały zniszczone.

Jak wskazują historycy ze stowarzyszenia, pod koniec XIX wieku społeczność żydowska Limanowej dynamicznie się rozwijała, by w okresie międzywojennym ich liczebność w mieście sięgała ok. 40-50%. Ówczesna rada miejska składała się w 1/3 z przedstawicieli ludności wyznania mojżeszowego.

Pierwsze podpory wyrastają z ziemi (ZDJĘCIA) Na Limanowszczyźnie powstanie nowy kościół - biskup poświęcił plac budowy (ZDJĘCIA)

W czasie II wojny światowej cmentarz był miejscem masowych morderstw dokonanych przez Niemców na lokalnej społeczności żydowskiej. Do dziś na cmentarzu przetrwało kilkanaście nagrobków z inskrypcjami, w większości w języku hebrajskim. Najstarsze pochodzą z XIX w. Widoczne są także ślady podstaw grobowych. Na cmentarzu znajdują się trzy pomniki z lat 90. XX w., upamiętniające pomordowanych w tym miejscu Żydów.

Zgodnie z tradycją, cmentarz żydowski jest miejscem nienaruszalnym, aż do czasu zmartwychwstania ciał w dniu Sądu Ostatecznego. Prochy przodków powinny oczekiwać nadejścia Mesjasza - wtedy umarli zmartwychwstaną. Tradycyjnie miejsce pochówku powinno być oznaczone nagrobkiem, (macewą lub ohelem - grobowcem) nie tylko zabezpieczającym zwłoki przed zbezczeszczeniem. 

O szczegółach będziemy informować już wkrótce. 

(Fot.: UM Limanowa)