Uhonorowano ostatniego StarostÄ™

Limanowa. Władze Powiatu Limanowskiego uhonorowały pamiątkową tablicą ostatniego Starostę Limanowskiego – Stanisława Alojzego Nowaka, który został zamordowany przez władze sowieckiej Rosji w 1940 roku. Uroczystego odsłonięcia tablicy dokonali starosta Jan Puchała, przewodniczący Tomasz Krupiński oraz Andrzej Harasek - wnuk Stanisława Alojzego Nowaka.

Powiat Limanowski uhonorował ostatniego Starostę Limanowskiego II Rzeczpospolitej Polskiej, doktora praw Stanisława Alojzego Nowaka, który urząd pełnił od 1937 roku do wybuchu II wojny światowej, we wrześniu 1939.

Na mocy uchwały Rady Powiatu z 21 maja, pamiątkowa tablica została umieszczona na frontonie budynku Starostwa Powiatowego w Limanowej, od strony głównego wejścia.

Spór wokół Trybunału Konstytucyjnego - kluczowe wydarzenia (dokumentacja) Nie żyje Janek Biernat, pracownik limanowskiej firmy ASB Construction

Jej uroczystego odsłonięcia dokonali starosta Jan Puchała, przewodniczący Tomasz Krupiński oraz Andrzej Harasek, wnuk Stanisława Alojzego Nowaka. Z przyczyn zdrowotnych w wydarzeniu nie mogła wziąć udziału córka ostatniego Starosty Limanowskiego II RP.

- Z inicjatywą uhonorowania ostatniego Starosty Limanowskiego II RP, doktora praw Stanisława Alojzego Nowaka, wystąpiła Komisja Sporty, Kultury i Turystyki Rady Powiatu, Starosta Limanowski oraz wiceprzewodniczący Rady Powiatu Marek Czeczótka - mówił przewodniczący Tomasz Krupiński podczas ostatniej sesji Rady Powiatu.

Jak informował Tomasz Krupiński, Zarząd Powiatu w dniach 14 i 28 lutego analizował wniosek, wraz ze zgromadzonymi w tej sprawie dokumentami. Na tej podstawie zobowiązano Wydział Spraw Obywatelskich i Zarządzania Kryzysowego do podjęcia działań w zakresie uhonorowania ostatniego Starosty Limanowskiego II RP.

NastÄ™pnie opracowano projekt tablicy pamiÄ…tkowej, który zostaÅ‚ zaakceptowany przez mieszkajÄ…cÄ… w Limanowej rodzinÄ™ StanisÅ‚awa Alojzego Nowaka – córkÄ™ i wnuka – oraz ZarzÄ…d Powiatu. PozytywnÄ… opiniÄ™ w tej sprawie wydaÅ‚ także Wojewódzki Konserwator Zabytków, z uwagi na to, iż budynek Starostwa Powiatowego w Limanowej znajduje siÄ™ pod ochronÄ… konserwatorskÄ….

Stanisław Alojzy Nowak urodził się 27 kwietnia 1894 r. w Brodach w obwodzie lwowskim. W roku 1921 uzyskuje absolutorium na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Pracę zawodową rozpoczął w Urzędzie Wojewódzkim w Tarnopolu. Tytuł naukowy doktora praw uzyskał w 1923 roku. Po jego otrzymaniu awansuje na stanowisko urzędnicze w Urzędzie Wojewódzkim w Tarnopolu, gdzie pracuje do 1928 roku. Tu poznaje Marię Grabarczyk, urzędniczkę kancelarii tego Urzędu, przyszłą żonę, z którą ma dwie córki: Annę i Barbarę.

StanisÅ‚aw Nowak dalej awansuje, zajmujÄ…c kolejno stanowiska urzÄ™dnicze: zastÄ™pcy starosty powiatu skaÅ‚ackiego – 1930 r., wicestarosty powiatu tarnopolskiego – 1934 r., starosty powiatu zbaraskiego – luty 1937 r., a w grudniu 1937 roku zostaje starostÄ… powiatu limanowskiego i peÅ‚ni tÄ™ funkcjÄ™ do wybuchu II wojny Å›wiatowej. We wrzeÅ›niu 1939 roku ewakuuje siÄ™ z rodzinÄ… i urzÄ™dem paÅ„stwowym z Limanowej do Lwowa, a nastÄ™pnie do Tarnopola.

Po wkroczeniu 17 wrzeÅ›nia 1939 r. Armii Czerwonej w granice Rzeczypospolitej zostaje dwa dni później (19 wrzeÅ›nia) aresztowany przez NKWD (Ludowy Komisariat Spraw WewnÄ™trznych ZSRR) i osadzony w wiÄ™zieniu w Tarnopolu. Po dwóch miesiÄ…cach pobytu w wiÄ™zieniu, 19 listopada dużym transportem zostaje deportowany w gÅ‚Ä…b Rosji. Od tego momentu Å›lad po nim ginie. Przez wiele lat po zakoÅ„czeniu II wojny Å›wiatowej rodzina – żona, córka, wnuk, poszukiwaÅ‚a StanisÅ‚awa Nowaka. Bezskutecznie.

Dopiero w roku 2005, kiedy zostały przeprowadzone badania naukowe przez pracowników Instytutu Pamięci Narodowej, w sposób nie budzący wątpliwości okazało się, że miejscem kaźni ostatniego Starosty Limanowskiego są lasy bykowskie w pobliżu Kijowa. To tam zostali wymordowani w 1940 roku przez NKWD obywatele polscy przebywający w więzieniu w Kijowie z tzw. ukraińskiej listy katyńskiej, na której był również Stanisław Alojzy Nowak.

21 wrzeÅ›nia 2012 roku prezydent RP BronisÅ‚aw Komorowski odsÅ‚oniÅ‚ Cmentarz Wojenny w Bykowni – Kijowie, na którym zostaÅ‚y także zÅ‚ożone szczÄ…tki StanisÅ‚awa Alojzego Nowaka. W uroczystoÅ›ciach wzięła udziaÅ‚ rodzina starosty.

(ŹródÅ‚o/fot.: Miejska Biblioteka Publiczna w Limanowej – Mikroprojekt Transgraniczne przenikanie)