Udar cieplny: sprawdź, co robić, a czego nie u osoby poszkodowanej

Do Polski przychodzi fala upałów. Przebywanie w wysokiej temperaturze może doprowadzić do wyczerpania, a jeśli nie podejmiemy środków zaradczych na tym etapie – do udaru cieplnego. Warto wiedzieć, jak można pomóc, a co może zaszkodzić osobie, która doświadczyła osłabienia lub udaru cieplnego.

Specjaliści radzą, by podczas upałów bardziej na siebie uważać, nie przebywać w pełnym słońcu i pić dużo płynów. Odradza się w tego rodzaju aurze uprawianie sportu lub wykonywanie prac związanych z wysiłkiem fizycznym: takie działanie zwiększa ryzyko utraty nie tylko zdrowia, ale i życia, bo naraża na śmiertelnie groźną hipertermię.

Co to jest hipertermia

To stan, w którym niebezpiecznie podnosi się wewnętrzna temperatura ciała. Taki wzrost to skutek albo zwiększonego wytwarzania ciepła, albo upośledzenia mechanizmów fizjologicznej utraty ciepła.

Osłabienie cieplne: objawy

Najczęściej pierwszym objawem są bolesne kurcze mięśni brzucha lub/i kończyn (tzw. kurcze cieplne). Ponadto:

Trzecia świątynia w tym samym miejscu Kardynał apelem o pokój otwiera szlak (ZDJĘCIA)

• ZmÄ™czenie i osÅ‚abienie, 
• Ból gÅ‚owy,
• Zawroty gÅ‚owy,
• NudnoÅ›ci.
• Uwaga! Skóra jest zwykle wilgotna, chÅ‚odna i blada.

Co robić w razie osłabienia cieplnego

Trzeba natychmiast:

• Zaprzestać wysiÅ‚ku
• Pić pÅ‚yny, najlepiej o pokojowej temperaturze. Uwaga! MaÅ‚ymi Å‚ykami!
• PoÅ‚ożyć siÄ™ w cieniu.

Jeśli nie ma poprawy albo co gorsza - objawy narastają – należy wezwać pomoc.

Czego nie robić w razie osłabienia cieplnego

• Nie wolno kontynuować wysiÅ‚ku fizycznego
• Pić alkoholu w jakiejkolwiek postaci

Udar cieplny: objawy

• NudnoÅ›ci i wymioty,
• Zaburzenia Å›wiadomoÅ›ci,
• Utrata przytomnoÅ›ci
• Skóra gorÄ…ca, czerwona i sucha (!),
• Szybkie bicie serca i szybki oddech.

Udar cieplny jest czÄ™sto poprzedzony osÅ‚abieniem, ale może wystÄ…pić nagle bez jakichkolwiek wyraźnych sygnałów ostrzegawczych. 

Udar cieplny: co robić

Ze względu na to, że to stan bardzo poważny, należy natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe, a w czasie oczekiwania wykonać następujące czynności, będąc gotowym – w razie konieczności – na przeprowadzenie resuscytacji:

• UÅ‚ożyć osobÄ™ poszkodowanÄ… w cieniu
• Zdjąć nadmiar odzieży
• SchÅ‚odzić poszkodowanego: skropić ciaÅ‚o wodÄ… w temperaturze pokojowej i energicznie wachlować, by wzbudzić ruch powietrza; jeÅ›li jest taka możliwość – uÅ‚ożyć poszkodowanego pod wentylatorem
• Można poÅ‚ożyć zimne okÅ‚ady pod pachy i na pachwiny poszkodowanego.

Udar cieplny: czego nie należy robić

• Zwlekać z wezwaniem pomocy
• Oblewać poszkodowanego zimnÄ… wodÄ… – może dojść do dreszczy, a te zwiÄ™kszajÄ… produkcjÄ™ ciepÅ‚a w organizmie oraz do obkurczenia naczyÅ„ krwionoÅ›nych pod skórÄ…. W efekcie zablokowane zostanie usuwanie nadmiaru ciepÅ‚a - tymczasem chodzi o jak najszybsze i skuteczne obniżenie temperatury wewnÄ™trznej.
• Podawać leków przeciwgorÄ…czkowych – nie sÄ… skuteczne w obniżaniu temperatury, która wzrosÅ‚a ze wzglÄ™du na przebywanie w upale.

Kto powinien szczególnie uważać w upale

Zdolność do znoszenia wysokich temperatur zależy od indywidualnych cech człowieka. Są jednak grupy, dla których upały są szczególnie niebezpieczne wskutek ich stanu zdrowia albo – jak w przypadku dzieci czy osób starszych – stopnia dojrzałości czy wydolności fizjologicznej ich organizmu, albo – ze względu na aktywność fizyczną. Szczególną ostrożność podczas pogody z wysokimi temperaturami powinny zachować osoby:

• dzieci i osoby starsze
• uprawiajÄ…ce sport lub wykonujÄ…ce pracÄ™ wymagajÄ…cÄ… wysiÅ‚ku fizycznego
• z otyÅ‚oÅ›ciÄ…,
• przyjmujÄ…ce leki moczopÄ™dne;
• z niewydolnoÅ›ciÄ… krążenia
• z chorobami oÅ›rodkowego ukÅ‚adu nerwowego
• przyjmujÄ…ce beta-blokery.

Jak się chronić przed szkodliwym wpływem upałów

Jeśli jest to możliwe, najlepiej nie wychodzić na zewnątrz, a w razie takiej konieczności – szukać cienia.

- Niezależnie od tego, czy pozostajemy w domu czy też nie, należy pić minimum 2,5 litra niegazowanej wody. Warto pomyÅ›leć także o takich rozwiÄ…zaniach jak wiatraki, które co prawda nie ochÅ‚adzajÄ… powietrza, ale powodujÄ… jego ruch. Warto także zasÅ‚aniać na dzieÅ„ okna i nie pozwalać na nagrzewanie siÄ™ mieszkaÅ„. Zbawienne sÄ… zimne kÄ…piele i prysznice. PamiÄ™tajmy również o lekkostrawnej diecie oraz unikaniu alkoholu i kawy podczas upałów. Warto monitorować poziom ciÅ›nienia krwi, a kiedy ono wzrasta, obniżać je wedÅ‚ug wskazaÅ„ lekarza, aby nie doprowadzać do niebezpiecznych dla zdrowia i życia sytuacji – radzi Marzena Rudnicka, prezes Krajowego Instytutu Gospodarki Senioralnej. 

Upały mogą kosztować życie – stanowią zagrożenie dla osób z chorobami układu krążenia i oddechowego. Jak przypomina Koalicja Klimatyczna, jednym z najpoważniejszych odnotowanych przypadków zgonów w Europie, wywołanych falami upałów był sierpień 2003 roku, gdy zmarło wskutek nich ponad 70 tysięcy osób w 12 krajach.

(ŹródÅ‚o: Justyna Wojteczek, zdrowie.pap.pl)