Szpital zaprasza mężczyzn na darmowe badania

To już trzeci raz Szpital Powiatowy w Limanowej organizuje kampanię promocyjno - edukacyjną dotyczącą nowotworu gruczołu krokowego, skierowaną do mężczyzn z terenu powiatu limanowskiego, będących w wieku od 50 do 75 lat. Tak jak w poprzednich edycjach, w ramach akcji zostaną wykonane nieodpłatnie badania stężenia markera PSA w surowicy krwi. W badaniu mogą wziąć udział mężczyźni, którzy wykonywali badania podczas kampanii realizowanej w ubiegłych latach. Obecna kampania, tak jak jej poprzednie edycje, jest finansowana ze środków samorządu powiatu limanowskiego.

W celu wykonania badania należy siÄ™ zgÅ‚osić do rejestracji pracowni analitycznej a nastÄ™pnie pobrać krew w punkcie pobraÅ„. Punkt pobraÅ„ jest czynny od poniedziaÅ‚ku do piÄ…tku w godzinach 7.00 – 11.00. Odbiór wyników jest możliwy od poniedziaÅ‚ku do piÄ…tku w godzinach 7.00 – 14.00. Na badanie wykonane w ramach akcji nie jest wymagane skierowanie. MogÄ… brać w nim udziaÅ‚ mężczyźni, którzy w ramach kampanii oznaczali poziom markera PSA w ubiegÅ‚ych latach. 

Nowotwór gruczołu krokowego

Rak prostaty jest najczęściej wystÄ™pujÄ…cym nowotworem u mężczyzn. Jest on drugÄ…, zaraz po raku pÅ‚uc, przyczynÄ… zgonów. Jest to podstÄ™pna choroba, we wczesnym stadium nie daje żadnych objawów. Kiedy jest wykrywany, niejednokrotnie ma postać zaawansowanego nowotworu z przerzutami. W  Polsce nowotwór zÅ‚oÅ›liwy gruczoÅ‚u krokowego najczęściej rozpoznawany jest w II stadium. Z powodu nowotworu prostaty w Polsce co roku umiera okoÅ‚o 4 000 mężczyzn. Nowoczesne terapie mogÄ… wydÅ‚użyć życie chorych nawet o blisko 5-10 lat oraz znacznie poprawić jego jakość. Dlatego też, w celu wczesnej diagnostyki, jednym z coraz popularniejszych badaÅ„ kontrolnych jest badanie PSA.

Co to jest PSA?

PSA (ang. Prostate Specific Antigen) to antygen gruczoÅ‚u krokowego, biaÅ‚ko wytwarzane przez komórki stercza. Jego stężenie można oznaczyć w zwykÅ‚ym badaniu krwi, którÄ… pobiera siÄ™ z żyÅ‚y Å‚okciowej pacjenta. Marker PSA jest drugim, obok badania prostaty, testem przesiewowym, który pozwala na wykrycie bezobjawowego raka prostaty. CzÄ™sto pozwala na wykrycie choroby na wczesnym etapie rozwoju, dziÄ™ki czemu leczenie jest bardziej efektywne. Antygen PSA produkowany jest również przez zdrowy nabÅ‚onek w okolicy prostaty i może być wykrywany także u osób ze zdrowym gruczoÅ‚em, w stanach zapalnych gruczoÅ‚u, jak i u osób z nowotworem stercza. Dlatego też wynik badania PSA powinien być w każdym przypadku interpretowany przez specjalistÄ™. 

Przebieg i przygotowanie do badania

Stężenie poziomu PSA oznacza siÄ™ w zwykÅ‚ym badaniu krwi, którÄ… pobiera siÄ™ z żyÅ‚y Å‚okciowej pacjenta. Badany nie musi być na czczo, jednak dla wiarygodnoÅ›ci wyników powinien pamiÄ™tać, że poziom PSA caÅ‚kowitego może wzrosnąć i utrzymywać siÄ™ na nienaturalnie wysokim poziomie w ciÄ…gu 48 godzin po stosunku czy jeździe na rowerze. Dlatego też co najmniej na dwa dni przed wykonaniem testu PSA badany  powinien powstrzymać siÄ™ od tego typu aktywnoÅ›ci.

Kiedy należy wykonać badanie PSA?

Na coroczne badanie poziomu PSA powinien się zgłaszać każdy mężczyzna po 50. roku życia lub – jeśli należy do grupy podwyższonego ryzyka raka prostaty (mężczyźni, u których w rodzinie występował rak prostaty, oraz osoby rasy czarnej) – powyżej 40. lub 45. roku życia.

Ponadto, badanie poziomu PSA zaleca siÄ™ u mężczyzn, u których wystÄ™pujÄ… takie objawy jak: czÄ™ste oddawanie moczu, parcie na pÄ™cherz, osÅ‚abienie strumienia moczu, zaparcia, bóle pleców w odcinku lÄ™dźwiowym krÄ™gosÅ‚upa, utrata wagi, zaburzenia erekcji. Objawy te wynikajÄ… z przerostu gruczoÅ‚u krokowego, który może mieć charakter nowotworowy. Należy pamiÄ™tać, że sÄ… one charakterystyczne również dla innych schorzeÅ„, np. zapalenia lub Å‚agodnego przerostu gruczoÅ‚u krokowego. Dlatego ważne jest, by wynik badania PSA zinterpretowany przez specjalistÄ™. 

Nowotwór zÅ‚oÅ›liwy gruczoÅ‚u krokowego w latach 2011-2013 byÅ‚ odpowiedzialny za 8,5% ogółu zgonów z powodu nowotworów zÅ‚oÅ›liwych mężczyzn w województwie maÅ‚opolskim i odsetek ten jest o 8,0% wiÄ™kszy niż w przypadku caÅ‚ej Polski. W MaÅ‚opolsce nowotwór prostaty najbardziej zagraża życiu mieszkaÅ„ców powiatów limanowskiego, Nowego SÄ…cza i nowosÄ…deckiego (gdzie standaryzowany wskaźnik umieralnoÅ›ci wynosi odpowiednio 1,5, 1,23, 1,16). Ponadto, w powiecie limanowskim jest mniej korzystna niż w caÅ‚ym kraju struktura wieku mężczyzn co powoduje, że rzeczywisty współczynnik umieralnoÅ›ci jest wyższy niż ogólnopolski aż o 23%. Szacuje siÄ™, że w Polsce w roku 2029 w stosunku do roku 2016 liczba nowych przypadków nowotworu zÅ‚oÅ›liwego prostaty bÄ™dzie o 29% wiÄ™ksza, natomiast w powiecie limanowskim liczba nowych przypadków bÄ™dzie wiÄ™ksza aż o 47%.

(Źródło: Szpital Powiatowy w Limanowej)