Styczniowy rekord temperatury w Polsce padł w Jodłowniku

- 19,0°C to nowy rekord stycznia. Tak anormalnie wysoką temperaturę, wyższą o 0,4°C od rekordu z 1999 roku, zanotowano w Nowy Rok w Jodłowniku (pow. limanowski, woj. małopolskie) - informuje Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej.

Niewiele chłodniej było na stacji synoptycznej Warszawa – Okęcie: temperatura w najcieplejszym momencie dnia wzrosła do 18,9°C. To aż o 5,1°C więcej od rekordu stycznia dla stolicy z 1993 roku. Jak pokazują dane pomiarowe, w ostatnich 70 latach wzrost średniej temperatury powietrza w sezonie zimowym w Polsce jest szacowany na ok. 2,5°C, tj. 0,36°C na 10 lat.

Rekordowe temperatury notowane w Sylwestra i Nowy Rok to efekt specyficznego ukÅ‚adu niżów atmosferycznych nad Atlantykiem, które w ostatnich dniach umożliwiÅ‚y napÅ‚yw bardzo ciepÅ‚ego powietrza pochodzenia zwrotnikowego. Oprócz Polski, rekordy maksymalnej temperatury powietrza dla stycznia zostaÅ‚y pobite także w innych krajach europejskich, np. w Czechach, Danii, BiaÅ‚orusi i krajach nadbaÅ‚tyckich. Dotychczasowe maksima zostaÅ‚y przekroczone nawet o kilka stopni Celsjusza. Tak duże anomalie zwiÄ…zane sÄ… z szybkim tempem napÅ‚ywu ciepÅ‚ych mas powietrza z poÅ‚udniowego zachodu, które nie zdążyÅ‚y siÄ™ ochÅ‚odzić w trakcie swojej wÄ™drówki nad EuropÄ….

W pierwszy dzieÅ„ 2023 roku w SÅ‚ubicach, Warszawie i WrocÅ‚awiu Å›rednia dobowa temperatura powietrza byÅ‚a wiÄ™ksza lub równa 15°C, co oznacza, że w tych miejscowoÅ›ciach zaznaczyÅ‚o siÄ™ termiczne lato. Anomalia dobowa temperatury powietrza wyniosÅ‚a Å›rednio 13,5°C, a maksymalnie w Warszawie i Jeleniej Górze aż 16,3°C.

Zestawienie wartoÅ›ci Å›redniej temperatury obszarowej w Polsce w dniach 1-3 stycznia, dla wielolecia 1991-2022, pokazuje, że do tej pory najcieplejszy poczÄ…tek roku w Polsce notowaliÅ›my w 2022 roku. Z drugiej strony w ostatnich 32 latach nie brakowaÅ‚o również mroźnych okresów – np. w 1997 r. Å›rednia z pierwszych trzech dni stycznia dla caÅ‚ej Polski wyniosÅ‚a –12,9°C. Ostatni wyjÄ…tkowo zimny poczÄ…tek roku mieliÅ›my 7 lat temu (–10,0°C).

Co na to klimat?

W Polsce sezon zimowy (grudzieÅ„-luty) charakteryzuje siÄ™ znacznÄ… zmiennoÅ›ciÄ… warunków termicznych, co oznacza, że z roku na rok mogÄ… w naszym kraju wystÄ…pić miesiÄ…ce zarówno ekstremalnie chÅ‚odne (ze Å›redniÄ… temperaturÄ… nawet poniżej –10,0°C, jak np. w styczniu 1963 i 1987 r., czy w lutym 1956 r.), jak i bardzo ciepÅ‚e (ze Å›redniÄ… w caÅ‚ym kraju powyżej 3,0-4,0°C, np. grudzieÅ„ 2015 r., styczeÅ„ 2007 r., czy luty 1990 i 2020 r.). Niemniej dane z ostatnich 70 lat potwierdzajÄ…, że sezon zimowy w Polsce staje siÄ™ coraz cieplejszy – wzrost Å›redniej temperatury szacuje siÄ™ na ok. 2,5 °C (0,36 stopnia na 10 lat).

Na poniższej grafice przedstawiono wieloletni przebieg Å›redniej obszarowej temperatury powietrza w latach 1991-2020 na przeÅ‚omie grudnia i stycznia (od 24 grudnia do 7 stycznia). Potwierdza on znacznÄ… zmienność warunków termicznych w naszym kraju wystÄ™pujÄ…cÄ… w okolicy Åšwiat Bożego Narodzenia i Nowego Roku. Dane wskazujÄ…, że na przeÅ‚omie roku oczekiwana wartość temperatury powietrza wynosi ok. 0 Â°C lub jest nieznacznie niższa (najchÅ‚odniejszym dniem jest 6 stycznia, z temperaturÄ… –1,7°C, natomiast najcieplejszym 25 grudnia, z temperaturÄ… 0,3°C). WartoÅ›ci kwantyla 95% (o prawdopodobieÅ„stwie przekroczenia 5% - przekroczenie raz na 20 lat) wahajÄ… siÄ™ od 3,3°C (30.12) do 6,8°C (26.12). Notowane w ostatnich dniach temperatury powietrza znacznie przekraczajÄ… te wartoÅ›ci (o niecaÅ‚e 10°C). W tym kontekÅ›cie, poczÄ…tek roku 2023 można uznać za wyjÄ…tkowy.

Kolejne dni, do czwartku wÅ‚Ä…cznie, pozostanÄ… ciepÅ‚e, ale już bez rekordów. Najwyższych wartoÅ›ci temperatury, ok. 10°C, spodziewamy siÄ™ głównie na poÅ‚udniu i zachodzie Polski. Pod koniec tygodnia wróci zimowa aura z mrozem. W weekend w wielu miejscach, zwÅ‚aszcza w północno-wschodniej i wschodniej Polsce, ujemne temperatury powietrza utrzymajÄ… siÄ™ przez caÅ‚Ä… dobÄ™, a w nocy spadnÄ… nawet do wartoÅ›ci dwucyfrowych.