Stopa zwrotu jako miernik zyskowności inwestycji

(Artykuł sponsorowany) Każdy świadomy inwestor powinien znać wyniki swoich poczynań na rynkach i potrafić ocenić potencjał danej inwestycji. Pomoże mu w tym stopa zwrotu. Tłumaczymy, czym jest ten wskaźnik, od czego zależy i jak go obliczyć.

Rynek finansowy oferuje inwestorom różne możliwości pomnożenia kapitału. Jedne są bardziej skuteczne, inne – mniej. Jednak sugerowanie się wyłącznie zyskiem w ujęciu bezwzględnym (wypracowaną kwotą) może być mylące w ocenie zyskowności. Lepszym sposobem na określenie i porównywanie efektywności inwestycji albo instrumentów finansowych jest stopa zwrotu.

Co to jest stopa zwrotu z inwestycji?

Stopa zwrotu z inwestycji jest właśnie miarą zyskowności jakiegoś przedsięwzięcia ukierunkowanego na pomnożenie środków, w tym instrumentu finansowego. Pokazuje, jak zmieniła się wartość inwestycji w jednostce czasu, np. po upływie dnia, tygodnia, miesiąca, roku. W fachowej nomenklaturze określa się ją angielskim skrótem ROI (return on investment).

Może przyjmować wartość dodatnią, zerową i ujemną. W ostatnim przypadku mówimy o ujemnej stopie zwrotu, czyli stracie.

Warsztaty o nietoperzach Biskup na pogrzebie ks. Opockiego: czy uda się znaleźć następcę?

Po co się liczy zwrot z inwestycji?

Wiemy już, co to jest stopa zwrotu. Po co się ją oblicza? Zasadniczo są trzy powody:

1. Żeby ustalić, czy i ile zarobiliśmy bądź straciliśmy na danej inwestycji.
2. By porównać ją z innymi metodami pomnażania aktywów. To umożliwi wybór tylko tych z największym potencjałem wzrostu (w stosunku do ponoszonego ryzyka inwestycyjnego).
3. Aby móc właściwie kontrolować przebieg inwestycji w trakcie ich trwania. Dzięki temu wskaźnikowi zawczasu skończymy niedochodowe przedsięwzięcia i będziemy trwać przy tych rentownych.

Rodzaje stóp zwrotu

Istnieje wiele typologii stóp zwrotu. Przyjmując za kryterium czas, wyróżnić możemy ROI:

• miesięczne,
• roczne,
• całkowite (od początku trwania; zwykle dotyczy inwestycji długoterminowych),
• YTD (ang. year-to-date) – od początku trwającego roku.

Można też spotkać się z takimi określeniami jak stopu zwrotu:

• oczekiwana,
• faktyczna,
• realna,
• rzeczywista,
• historyczna.

Pierwszy przymiotnik dotyczy spodziewanego zysku na podstawie przyjętych założeń, drugi – faktycznych dokonań (np. po zamknięciu pozycji, czyli sprzedaniu akcji lub rozliczeniu kontraktu na bitcoina). Realna stopa zwrotu uwzględnia inflację (czy zarobiliśmy więcej, niż wzrosły ceny w sklepach), a rzeczywista – oprócz inflacji bierze pod uwagę poniesione koszty (opłaty i podatki). Historyczna odnosi się do wyników z przeszłości.

Co wpływa na stopę zwrotu?

W dużej mierze to, jak kształtują się stopy zwrotu, zależy od specyfiki danego instrumentu czy klasy aktywów, która cechuje się określoną oczekiwaną zyskownością i określonym, najczęściej wprost proporcjonalnym, ryzykiem inwestycyjnym. Jednak można wyróżnić pewne czynniki uniwersalne, które wpływają na zyskowność inwestycji (co nie znaczy, że gwarantują zysk). Najważniejsze z nich to:

1. Warunki rynkowe w danej branży / klasie aktywów. Czy panuje w niej koniunktura (hossa), czy dekoniunktura (bessa).
2. Otoczenie makroekonomiczne. Czy gospodarka się rozwija, czy panuje w niej stagnacja, a może weszła ona w recesję?
3. Przyjęty przez inwestora horyzont czasowy. Dla mniej wprawionego inwestora rynek kapitałowy z założenia powinien być inwestycją długoterminową, przynajmniej kilkuletnią. W dłuższym horyzoncie daje on zazwyczaj przewidywalne stopy zwrotu, które wynagradzają ponoszone ryzyko. Bardziej wprawieni mogą próbować krótkoterminowych strategii, np. day tradingu.
4. Podatek i koszty pośrednie (opłaty, prowizje). Na rynku działają brokerzy, którzy prowadzą konto inwestycyjne bezpłatnie. Nie pobierają też prowizji (w ramach czasowych promocji lub do określonego obrotu). Istnieją także rozwiązania pozwalające zmniejszyć lub uniknąć podatku od zysków kapitałowych.
5. Behawioryzm. Jak inwestor reaguje na sytuację na rynku? Jakie jest jego nastawienie do ryzyka? Przykładowo: ten, kto wytrzymał krach na początku pandemii, wyszedł na tym bardzo dobrze, bo po kilku tygodniach indeksy odbiły i rosły przez długie miesiące.
6. Wiedza i umiejętności inwestora. Zarabiać można również na spadkach notowań. Nazywa się to shortowaniem. Tak samo jak zyski można czerpać w okresie bessy, jeśli postawi się na odpowiednie spółki / klasy aktywów.
7. czarne łabędzie. To wydarzenia nadzwyczajne, których pojawienie się trudno przewidzieć. Świetny przykład to początek pandemii, gdy spadki dotknęły niemal wszystkie instrumenty finansowe i klasy aktywów.

Jak obliczyć stopę zwrotu?

Istnieje wiele wzorów na to, jak obliczyć stopę zwrotu. Zastosowanie właściwego zależy od rodzaju inwestycji / klasy aktywów.

Ten najprostszy, przydatny w ocenie zyskowności lokowania kapitału na giełdzie czy rynku instrumentów pochodnych, wygląda tak:

Przykład. Kupiliśmy kontrakt CFD po 100 zł, a sprzedaliśmy za 200 zł. Zatem zwrot z tej inwestycji wyniósł 100 proc. [(200/100) – 1) x 100%). Innymi słowy: podwoiliśmy swój kapitał.

Przy czym jest to zysk brutto, gdyż nie uwzględnia ewentualnego podatku ani poniesionych przez nas kosztów, np. prowizji brokerskich. Zakładamy również, że dokonaliśmy tylko jednorazowej transakcji i nie obracaliśmy zarobionymi pieniędzmi.

Od strony matematycznej stopa zwrotu stanowi więc procentowy stosunek osiągniętego zysku (pomińmy aspekt podatkowy) do poniesionych nakładów.

Oczekiwana stopa zwrotu w planowaniu inwestycji

Stopę zwrotu można wykorzystywać nie tylko do pomiaru zyskowności już zrealizowanej inwestycji. Wskaźnik ten pozwala również na ocenę opłacalności konkretnego sposobu lokowania pieniędzy przed jego podjęciem (zaangażowaniem kapitału) – ile na czymś można zarobić / stracić.

Innymi słowy: potencjalna (oczekiwana) stopa zwrotu daje odpowiedź na pytanie, czy warto lokować pieniądze w dany instrument / klasę aktywów, biorąc pod uwagę ryzyko, płynność inwestycji, czas jej trwania. Mając tę wiedzę, świadomy inwestor może planować swoje kolejne kroki i budować majątek.

Przykładowo: giełda papierów wartościowych i Forex umożliwiają wypracowanie w ciągu nawet jednego dnia stopy zwrotu liczonej w setkach procent. W przypadku obligacji jest to kilka-kilkanaście procent, a na zyski czeka się najczęściej w perspektywie wieloletniej. Natomiast stopa zwrotu z lokat bankowych jest przeważnie jednocyfrowa, a horyzont czasowy – od jednego miesiąca do kilku lat.

Jednak potencjał teoretycznie nieograniczonego zysku ma swoją cenę. Jest nią ryzyko. Lokowanie kapitału w akcje, lewarowane instrumenty finansowe czy kryptowaluty wiąże się ze znacznie większym prawdopodobieństwem straty niż w papiery dłużne. Natomiast depozyty terminowe, z uwagi na gwarancje bankowe, są prawie wolne od ryzyka (w krajach UE: do 100 tys. euro gwarantuje fundusz gwarancyjny administrowany przez państwa członkowskie – w Polsce BFG).

Jeśli chcesz bardziej zgłębić temat stóp zwrotu z inwestycji, sprawdź platformę Ava Trade!

Powyższa informacja stanowi publikację handlową i jest upowszechniania w celu promocji usług świadczonych przez AvaTrade EU Ltd.